Çocuk ve Spor

Hafta 2

Aynı Yaş, Farklı Beden

Büyüme, olgunlaşma ve biyolojik yaş: aynı sınıftaki iki çocuk neden birbirinden iki yaş büyük gibi görünür?

Prof. Dr. İzzet İNCE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi · Spor Bilimleri Fakültesi · 2026–2027

Bir seçme günü

Aynı sınıf, aynı yaş, 20 cm boy farkı. Yetenek mi, erken olgunlaşma mı?

İki 11 yaşındaki futbolcu: biri 158 cm ve 50 kg, sesi kalınlaşmaya başlamış; öteki 138 cm ve 32 kg. Veli soruyor: “Büyük olanı üst gruba alalım mı?”

Örnek öğretim amaçlıdır.

Bu derste

Ders sonunda şunları yapabileceksiniz

1Büyüme ile olgunlaşmayı, takvim yaşı ile biyolojik yaşı ayırt etmek.
2İki boy ölçümünden yıllık büyüme hızını hesaplamak.
3Zirve boy hızının kız ve erkekte ortalama yaşını söylemek.
4Olgunlaşma tahminini hata payıyla okuyup yükü ayarlamak.
5Biyolojik yaşı ölçmenin dört yolunu karşılaştırmak.
6Erken ve geç olgunlaşanı biyolojik gruplamayla adil değerlendirmek.

BÖLÜM 1

Büyüme ve Olgunlaşma

Ne kadar büyüdü, ne kadar yol aldı?

Önce temel · kavram

Ergenlik

puberty

Çocuk bedeninin yetişkin bedenine dönüştüğü yıllar. Kızda çoğunlukla 8–13, erkekte 9–14 yaş arasında başlar; birkaç yıl sürer.

Örnek: Bir yazda 8 cm uzayan, sesi çatallanan, sivilcesi çıkan 13 yaşındaki güreşçi ergenliğin içindedir. Ani boy uzamasına atılım denir.

Önce temel · kavram

Hormon

hormone

Bir bezde yapılıp kanla taşınan, başka bir organa “şunu yap” mesajı götüren haberci madde.

Örnek: Büyüme hormonu kemiğe “uza” der. Testosteron erkekte kası büyütür, sesi kalınlaştırır; östrojen kızda kalça ve göğüs gelişimini başlatır.

Kavram

Olgunlaşma

maturation · growth

Bedenin yetişkin hâline doğru ne kadar yol aldığı. Büyüme ise ölçülerin artışıdır: cm, kg.

Örnek: Aynı kulüpte iki 12 yaşındaki cimnastikçi aynı boyda; biri ilk adetini görmüş, öteki görmemiş.

Kavram

Gelişim

development

Biyolojik değişimle birlikte beceri, düşünme, duygu ve sosyal yeterlikte ilerleme. Büyüme ve olgunlaşma bedeni, gelişim davranışı anlatır.

Örnek: Bedeni yetişkine benzeyen 13 yaşındaki bir güreşçi duygusal olarak yine 13 yaşındadır; yenilgiyi bir yetişkin gibi karşılamaz.

Kavram

Biyolojik yaş

biological age · chronological age

Bedenin olgunlaşma saati. Nüfus cüzdanındaki yaş ise kronolojik yaştır; ikisi birkaç yıl ayrışabilir.

Örnek: Açılıştaki iki 11 yaşındaki futbolcu: birinin bedeni 13, ötekinin 10 yaşında gibi.

Tahmin · 1 dakika

Doğumdan 18 yaşa kadar boy, hangi dönemde bir yılda en çok uzar?

Doğru: B. Bebek ilk yılda yaklaşık 25 cm uzar; ergenlik zirvesi bunun yarısından azdır. A çekici ama yanlış: atılım ergenliğin en hızlı yılıdır, hayatın değil.

Önce temel · büyüme evreleri · yaklaşık

Doğumdan yetişkinliğe beş büyüme evresi

Evre	Yaş	Yılda boy	Öne çıkan
Bebeklik	0–1	≈ 25 cm	Hayatın en hızlı büyümesi; kilo yaklaşık üç katına çıkar
Erken çocukluk	1–3	≈ 12 → 8 cm	Hız giderek yavaşlar; yürüme ve koşma başlar
Çocukluk	3 – ergenlik	5–6 cm	Düzenli, sakin büyüme; kız ve erkek birbirine benzer
Ergenlik atılımı	kız ≈ 10–14erkek ≈ 12–16	zirvede 8–10 cm	Boy, kilo, kas ve kemik hızla artar; kız-erkek farkı açılır
Büyümenin sonu	kız 16–17erkek 18–20	1 cm'nin altı	Kemiğin uzadığı uç bölgeler kapanır; boy uzaması durur

Sayılar ortalamadır; her çocuk kendi hızında ilerler. Ergenlik atılımının ayrıntısı Bölüm 2'de.

Önce temel · olgunluk göstergeleri

Ergenliğin bedendeki işaretleri: hangisi ne zaman?

Gösterge	Nedir?	Ne zaman?
Meme tomurcuğu	Kızda ergenliğin çoğunlukla ilk işareti	Kız ≈ 8–13 yaş
Testis büyümesi	Erkekte ergenliğin ilk işareti	Erkek ≈ 9–14 yaş
Kıllanma	Koltuk altı ve genital bölgede kıl	İlk işaretten sonra, ikisinde de
Boy atılımı	Boyun en hızlı uzadığı yıl	Kız ≈ 12, erkek ≈ 14 yaş
Ses kalınlaşması	Gırtlak büyür, ses çatallanır	Erkekte, çoğunlukla atılım döneminde
Yağ ve kas dağılımı	Kızda kalça ve göğüste yağ; erkekte kas ve omuz genişliği	Ergenlik boyunca
Menarş	İlk adet	Kızda, boy atılımından ≈ 1 yıl sonra
Sakal, bıyık	Yüzde kıl	Erkekte, geç bir işaret

Yağ kütlesi: bedendeki yağın ağırlığı; geri kalan kas, kemik, su ve organlar yağsız kütledir. Bedensel muayene antrenörün değil, hekimin işidir.

Olgunlaşmanın iki yanı

Ne zaman başladı, ne hızla ilerliyor?

Zamanlama

Olgunlaşmanın hangi yaşta başladığı.

İki kızdan biri 10, öteki 13 yaşında atılıma girer.

Tempo

Başladıktan sonra ne hızla ilerlediği.

Aynı yaşta başlayan iki çocuktan biri daha hızlı tamamlar.

“Erken, ortalama, geç” zamanlamaya göre yapılan sınıflamadır.

Üç tempo

Aynı takvim yaşı, üç beden saati

Erken

Yaşıtlarından iri, hızlı, güçlü.

Risk: üstünlüğü beceri sanılır; yaşıtları yetişince geride kalabilir.

Ortalama

Yaşıtlarıyla benzer.

Risk: program ortalamaya yazılır; uçlar görünmez.

Geç

Küçük; ikili mücadelede zorlanır.

Risk: elenir ya da bırakır; oysa atılımı önündedir.

Yoklama · 1 dakika

12 yaş altı (U12) seçmelerinde aynı ay doğmuş iki oyuncudan biri 30 metreyi çok daha hızlı koşuyor, 18 cm daha uzun ve sesi kalınlaşmış. Antrenör için en doğru ilk yorum hangisi?

Doğru: B. Erken olgunlaşan çocuğun boyu, kası ve sürati yaşıtlarından öndedir; bu üstünlük yaşıtları yetişince büyük ölçüde kapanır. A çekici ama yanlış: bugünkü sürat beceriyi göstermez.

BÖLÜM 2

Zirve Boy Hızı

Boyun en hızlı uzadığı yıl ve onu sahada fark etmek

Kavram

Zirve boy hızı

peak height velocity · kısaca PHV

Ergenlikte boyun en hızlı uzadığı yıl. Kızlarda ortalama 11,5–12, erkeklerde 13,5–14 yaş.

Örnek: 12 yaşındaki bir kız yüzücü üç ayda 2,3 cm uzadı: yılda yaklaşık 9 cm, zirve boy hızında.

Temel fikir

Hız eğrisi zirveyi gösterir: kızlar iki yıl önce

Şematik çizim; Malina ve ark. (2004) ortalamalarına göre.

Kız ve erkek · Malina ve ark., 2004

Kızlar zirveye erken, erkekler daha yüksek bir zirveye

Zirve boy hızı yaşıkız 11,5–12 · erkek 13,5–14

Zirvedeki hızkız 8–9 cm/yıl · erkek 9–10 cm/yıl

Atılımda toplam uzamakız ~25 cm · erkek ~28 cm

Boy uzamasının bitişikız 16–17 yaş · erkek 18–20 yaş

Bireysel aralıkkız 10–14 · erkek 12–16 yaş

Büyüme hızı

İki ölçüm, bir hız

1 · İki ölçüm

Mart 150,1 cm, haziran 152,4 cm.

2 · Fark

3 ayda 2,3 cm.

3 · Yıla çevir

2,3 × 12 ÷ 3 = 9,2 cm/yıl

9,2

cm/yıl: çocukluk temposunun (5–6 cm) neredeyse iki katı. Yılda 7 cm'yi aşan çocuğun yükü haftalık izlenir.

Yoklama · 1 dakika

13 yaşındaki bir judocu eylülde 152,0 cm, üç ay sonra aralıkta 154,5 cm ölçüldü. Yıllık büyüme hızı ve yorumu hangisi?

Doğru: C. 2,5 × (12 ÷ 3) = 10 cm/yıl; zirvede yılda 8–10 cm uzanır. B çekici ama yanlış: 6 aylık ölçüm gibi 2 ile çarpılmış; 3 ayı yıla çevirmek için 4 ile çarpılır.

Önce temel · biyomotor yetiler

Yedi yeti: her biri ne, atılım yılında ne olur?

Yeti	Nedir?	Saha testi	Atılım yılında
Kuvvet	Kasın üretebildiği en büyük kuvvet	El kavrama	Erkekte en hızlı artış çoğunlukla bir yıl sonra
Güçpatlayıcı kuvvet	Kuvveti çok hızlı üretmek	Dikey sıçrama	Gelişim hızı zirvede
Sürat	Bir mesafeyi en kısa sürede almak	30 m sprint	Gelişim hızı zirvede
Çeviklik	Hızla durup yön değiştirmek	Mekik koşusu	Gelişim hızı zirvede
Dayanıklılık	Uzun süre yorulmadan koşabilmek	20 m mekik koşusu	Gelişim hızı zirvede
Esneklik	Eklemin açılabildiği genişlik	Otur-uzan	Geçici düşebilir; zirve bir yıl sonra
Koordinasyon	Doğru sırada, doğru anda hareket	Top ve denge görevleri	Birkaç ay bozulabilir

Biyomotor yeti: hareketi mümkün kılan bedensel kapasite. Gelişim hızı: bir yılda ne kadar ilerlendiği.

Gerçek bir araştırma

Performans zirve boy hızı yılında sıçrıyor

Soru: Genç futbolcularda performansın en hızlı geliştiği yıl, zirve boy hızı yılıyla çakışıyor mu?
Ne yapıldı: Belçika'da 33 erkek futbolcu, 12,2 yaşından itibaren 5 yıl boyunca her yıl ölçüldü.

13,8

yaş: ortalama zirve boy hızı. Sürat, çeviklik, patlayıcı kuvvet ve dayanıklılıktaki gelişim hızı da bu yılda zirve yaptı.

O yılki sıçrama yetenek patlaması değil, olgunlaşmadır.

Philippaerts RM, Vaeyens R, Janssens M, ve ark. The relationship between peak height velocity and physical performance in youth soccer players. J Sports Sci. 2006;24(3):221–230.

BÖLÜM 3

Beden Saatini Okumak

Röntgensiz tahmin, hata payı ve antrenmana yansıması

Önce temel · sahada alınan ölçüler

Beden saatini okumak için beş ölçü yeter

Ölçü	Nasıl alınır?	Ne söyler?
Boy	Ayakkabısız; topuk, kalça ve sırt duvarda, baş düz; iki kez	Çocuk nerede; iki ölçüm arası hızı verir
Oturma boyu	Sert bir sehpada dik otururken sehpadan başın üstüne	Gövdenin uzunluğu
Bacak boyu	Hesaplanır: boy − oturma boyu	Bacağın uzunluğu
Kilo	Hafif giysi, aynı saatte, aynı tartıyla	Atılımda kilo da hızla artar
Anne ve baba boyu	Sorulur; mümkünse ölçülür	Yetişkin boyu tahmin etmek için

Atılımda önce bacaklar, sonra gövde uzar: bacak boyu ile oturma boyunun oranı, çocuğun atılımın neresinde olduğuna ipucu verir.

Kavram

Olgunlaşma tahmini

maturity offset · Mirwald

Yaş, boy, oturma boyu ve kilodan zirve boy hızına kaç yıl kaldığını tahmin etmek. Sonuç bir aralıktır: yaklaşık ±1 yıl.

Örnek: 11,4 yaşındaki bir futbolcuda sonuç −1,5 yıl: zirve boy hızı büyük olasılıkla 12–14 yaş arasında.

Önce temel · kavram

Büyüme plağı

growth plate · epifiz plağı

Uzun kemiklerin uçlarına yakın, kıkırdaktan yapılmış ince bölge. Kemik buradan uzar; büyüme bitince kemikleşip kapanır.

Örnek: Röntgende kemiğin ucunda koyu bir çizgi gibi görünür. 12 yaşındaki bir futbolcunun dizinde plaklar açıktır; 18 yaşında çoğu kapanmıştır.

Biyolojik yaşı ölçmek

Dört yol: doğruluk arttıkça sahadan uzaklaşır

İskelet yaşıel-bilek röntgeniReferans yöntem · radyasyon ve uzman ister; seçmede rutin değil

Cinsel olgunlaşmaTanner evreleri 1–5, menarşMahremiyet gerektirir · yalnız sağlık profesyoneli yapar

Yetişkin boyun yüzdesiKhamis-Roche yöntemiBoy, kilo, anne ve baba boyu · beyan edilen boy hatayı büyütür

Zirve boy hızına uzaklıkMirwald denklemiYaş, boy, oturma boyu, kilo · sahada en pratik; uçları ortalamaya çeker

2,5 dk. İskelet yaşı: el ve bilekteki 20'den fazla kemiğin şekli ve büyüme plaklarının kapanma derecesi atlasla karşılaştırılır (Greulich-Pyle, Tanner-Whitehouse, Fels yöntemleri). Takvim yaşı 12,0, kemik yaşı 13,5 olan çocuk 1,5 yıl ileridedir; ±1 yıl “zamanında” sayılır.

Tanner evreleri: ergenlik belirtilerinin 1 (ergenlik öncesi) ile 5 (yetişkin) arasında evrelenmesi (Marshall ve Tanner, 1969; 1970). Menarş (ilk adet) olgunlaşmanın geç bir göstergesidir: çoğunlukla PHV'den yaklaşık bir yıl sonra gelir.

Mirwald denklemi 152 Kanadalı çocuktan geliştirildi; standart hatası yaklaşık 0,5 yıl (Mirwald ve ark., 2002). Khamis-Roche yöntemi Amerikalı beyaz çocuklardan geliştirildi; başka toplumlarda doğruluğu sınırlı olabilir.

Sınıfa: “Kulübünüz bunlardan hangisini kullanabilir?”

Yetişkin boyun yüzdesi · Khamis ve Roche, 1994

İki 12 yaşındaki basketbolcu: kısa olan geride değil

158 cm

Tahmini yetişkin boy 172 cm: %92'sine ulaşmış.

Atılımın içinde.

150 cm

Tahmini yetişkin boy 183 cm: %82'sine ulaşmış.

Atılım henüz önünde.

Sık kullanılan bantlar: %90'ın altı zirve boy hızı öncesi, %90–96 zirve boy hızı çevresi, %96'nın üstü zirve boy hızı sonrası. Sayılar öğretim amaçlı.

Branşa göre · büyüme yıllarında zorlanan bölgeler

Hangi branşta hangi büyüme noktası zorlanır?

Bölge	Ne olur?	Sık görülen branş	Saha işareti
Diz önüOsgood-Schlatter	Diz kapağı kirişinin yapıştığı büyüme noktası tahriş olur	Futbol, basketbol, voleybol	Diz altında şişlik; sıçrayınca ağrı
TopukSever	Aşil kirişinin topuktaki büyüme noktası zorlanır	Futbol, basketbol, atletizm	Koşudan sonra topuk ağrısı
Belspondilolizis	Omurun arka halkasında stres çatlağı	Cimnastik, dans, dalış	Geriye eğilince bel ağrısı
Dirsek iç yanı	Atışta dirseğin iç büyüme noktası çekilir	Hentbol, cirit, beyzbol	Atıştan sonra dirsek içinde ağrı
Omuz	Tekrarlı kol çevirmede omuz plağı ve kirişler	Yüzme, tenis, voleybol	Kulaç ya da servisten sonra ağrı
El bileği	Elle destekte bileğin büyüme plağı	Cimnastik	Destekte bilek ağrısı

Kiriş (tendon): kası kemiğe bağlayan sert bağ. Akut sakatlık: tek anda olan; aşırı kullanım: küçük yüklerin haftalarca birikmesiyle gelen.

3 dk. Hızlı büyüme yıllarında kemik uzar, kas ve kiriş geriden gelir; kirişin kemiğe yapıştığı kıkırdak büyüme noktası daha çok çekilir. Osgood-Schlatter (diz altı) ve Sever (topuk) bu çekişin en sık iki örneğidir; ikisi de çoğu zaman büyüme bitince geçer, ama yük ayarlanmazsa ağrı aylarca sürer. Sever çoğunlukla atılımdan biraz önce, 8–12 yaş arasında görülür. Ayrıntısı Hafta 11.

Bel: geriye eğilme ve dönme tekrarı (cimnastikte köprü, dalışta giriş) omurun arka halkasında stres çatlağına yol açabilir; geriye eğilince artan ağrı bir haftayı geçerse hekime yönlendirilir.

Hepsi aşırı kullanım sakatlığıdır. Ortak çare: aynı dokuya binen tekrarı azalt, öteki çalışmaları sürdür, ağrıyı her hafta sor.

Sınıfa: “Kendi branşınızın satırı hangisi? Takımda bu işareti gören oldu mu?”

Gerçek bir araştırma

zirve boy hızı yılında sakatlık artıyor mu?

Soru: Genç futbolcularda sakatlık zirve boy hızı öncesi, zirve boy hızı yılı ve sonrasında farklı mı?
Ne yapıldı: Hollanda'da bir altyapıdan 26 erkek futbolcu, 11,9 yaşından itibaren 3 yıl izlendi.

15,7

Zirve boy hızı yılında oyuncu başına kaçırılan gün; önceki yıl 7,3. Akut sakatlık 0,81'den 1,41'e çıktı.

Boyu 3 ayda bir ölçün; hızlı büyüyende yükü azaltın.

van der Sluis A, Elferink-Gemser MT, Coelho-e-Silva MJ, Nijboer JA, Brink MS, Visscher C. Sport injuries aligned to peak height velocity in talented pubertal soccer players. Int J Sports Med. 2014;35(4):351–355.

Yük ayarı

Her yeti her evrede çalışılır; değişen vurgu ve yük

Zirve boy hızı öncesi

Temel beceri, koordinasyon, sürat; teknikle kuvvet.

Zirve boy hızı çevresi

Yükü izle, sıçrama ve koşu hacmini dengele, ağrıyı sor.

Zirve boy hızı sonrası

Kuvvet ve güç artırılabilir; beceri sürer.

Kavram

Ergenlik sakarlığı

adolescent awkwardness

Atılımda kollar ve bacaklar gövdeden hızlı uzar; zamanlama birkaç ay bozulabilir. Herkeste görülmez.

Örnek: Tenisçinin servis zamanlaması bozulur, basketbolcu topu kaçırır. Bu tembellik değil, yeni bedene uyumdur.

Yoklama · 1 dakika

14 yaşındaki bir voleybolcu son bir yılda 9 cm uzadı; smaç zamanlaması bozuldu ve dizinin önü ağrıyor. Antrenör ne yapmalı?

Doğru: D. Zirve boy hızı yılında sakarlık ve diz önü ağrısı sıktır; beceri çalışması sürer, sıçrama yükü azalır. B çekici ama yanlış: bozulan zamanlama hızla uzayan bedenin geçici durumudur, ek yük ağrıyı artırır.

BÖLÜM 4

Erken ve Geç Olgunlaşan

Bugün kazanan, yarın kazanan ve adil bir maç

Kız ve erkekte farklı sonuçlar · Malina ve ark., 2004

Zamanlamanın etkisi cinsiyete ve branşa göre değişir

Erken erkek

İri, hızlı, güçlü; futbol ve basketbolda seçilir.

Risk: beceri ihmal edilir.

Geç erkek

Küçük; ikili mücadelede kaybeder, elenir.

Kalırsa oyun okuması gelişir.

Erken kız

Yağ kütlesi ve kalça genişliği erken artar.

Cimnastik, balede dezavantaj.

Geç kız

İnce yapı, görece uzun bacak.

Cimnastik, orta mesafede avantaj.

Gerçek bir araştırma

Koşu testindeki farkın ne kadarı olgunlaşmadan?

Soru: 13–15 yaş futbolcularda sürat, sıçrama ve dayanıklılık farkını ne açıklıyor?
Ne yapıldı: Portekiz'de üst lig kulüplerinden 69 oyuncu; olgunlaşma klinik muayeneyle, antrenman yılı görüşmeyle belirlendi.

%21–50

Olgunlaşma, beden ölçüleri ve antrenman yılı farkların bu kadarını açıkladı; dayanıklılıkta en büyük pay olgunlaşmanın.

Test sonucu kadro kararına girmeden önce olgunlaşma hesaba katılır.

Malina RM, Eisenmann JC, Cumming SP, Ribeiro B, Aroso J. Maturity-associated variation in the growth and functional capacities of youth football (soccer) players 13–15 years. Eur J Appl Physiol. 2004;91(5-6):555–562.

Kavram

Biyolojik gruplama

bio-banding

Çocukları takvim yaşına göre değil, olgunlaşma düzeyine göre gruplayıp çalıştırmak ya da yarıştırmak. Yaş grubunun yerine geçmez, yanına eklenir.

Örnek: 11–14 yaş arası, yetişkin boyunun %85–90'ına ulaşmış akademi futbolcuları aynı turnuvada oynadı.

Yoklama · 1 dakika

Bir kulüp 13 yaş grubunu yetişkin boyunun yüzdesine göre iki gruba ayırıp turnuva yaptı. Erken olgunlaşan oyuncular için en olası kazanç hangisi?

Doğru: C. Olgunlaşmaca denk rakiple bedensel üstünlük kalkar; oyuncu tekniğe ve taktiğe yönelir. A çekici ama yanlış: bu grupta rakipler küçük değil, olgunlaşmaca denktir.

SON BÖLÜM

Kendinizi Sınayın

Sekiz soru. Her soruda önce oy verin, sonra cevabı açın.

Soru 5 / 12

11–12 yaş karma bir basketbol grubunda kızlar son bir yılda erkeklerden belirgin hızlı uzadı. Bunun en olası açıklaması ne?

Doğru: A. Zirve boy hızı kızlarda ortalama 11,5–12, erkeklerde 13,5–14 yaşta. C çekici ama yanlış: erkeklerin zirve hızı daha yüksektir (9–10 cm/yıl); yalnız daha geç gelir.

Soru 6 / 12

Bir antrenör 12 yaşındaki oyuncusu için Mirwald denkleminden −0,7 yıl buldu. Bu sonucun en doğru yorumu hangisi?

Doğru: B. Mirwald'ın hata payı yaklaşık ±1 yıl; sonuç aralık olarak okunur. A çekici ama yanlış: −0,7 bir tarih değil, tahmindir; zirve boy hızı birkaç ay önce de bir yıl sonra da gelebilir.

Soru 7 / 12

12 yaşındaki bir cimnastikçi kız yaşıtlarından erken olgunlaştı; kalçası genişledi, kilo aldı ve “bu sporda artık başarılı olamam” diyor. Hangisi doğru?

Doğru: C. Erken olgunlaşan kızda yağ kütlesi ve kalça genişliği erken artar; cimnastikte dezavantaj ve beden imajı kaygısı doğabilir. B çekici ama yanlış: bu kilo artışı olgunlaşmanın parçasıdır.

Soru 8 / 12

13 yaşındaki bir voleybolcu kız dört ay önce ilk adetini gördü. Boyunun bundan sonraki uzaması için en doğru tahmin hangisi?

Doğru: A. Menarş çoğunlukla zirve boy hızından yaklaşık bir yıl sonra gelir. D çekici ama yanlış: büyüme yavaşlar ama hemen durmaz; “hiç” demek aşırıdır.

Soru 9 / 12

Bir antrenör çocukların boyunu yalnız sezon başında, ayakkabıyla ve bir kez ölçüyor. Bu düzenle en önemli hangi bilgiyi kaçırır?

Doğru: D. Hız iki ölçüm arasındaki farktan çıkar; tek ölçüm yalnız “nerede” der. C çekici ama yanlış: ayakkabı hata katar ama bugünkü boy kabaca görülür.

Soru 10 / 12

Bir futbol akademisinin 13 yaş grubunda üç oyuncunun boyu son altı ayda 5'er cm uzadı. Sakatlık riski açısından en doğru plan hangisi?

Doğru: C. Altı ayda 5 cm, yılda yaklaşık 10 cm: bu oyuncular zirve boy hızında; bu yılda akut sakatlık neredeyse iki katına çıkıyor. D çekici ama yanlış: beceri çalışması sürer, yalnız yük azalır.

Soru 11 / 12

Bir 13 yaş altı (U13) seçmesinde 30 metre sürat testinde ilk 12 sıradaki oyuncu takıma alınıyor. Bu yöntem en çok hangi oyuncuyu haksız yere eler?

Doğru: A. Sürat testinde olgun beden öndedir; geç olgunlaşan oyuncunun atılımı henüz önündedir. B çekici ama yanlış: erken olgunlaşan bu testle elenmez, kayırılır.

Soru 12 / 12

12 yaşındaki iki voleybolcudan biri 152 cm ve tahmini yetişkin boyunun %94'ünde; öteki 147 cm ve %84'ünde. Hangisi doğru?

Doğru: B. %94, %90–96 bandında: zirve boy hızı çevresi. %84 bandın altında: zirve boy hızı öncesi. A çekici ama yanlış: 147 ÷ 0,84 ≈ 175 cm; kısa olanın tahmini yetişkin boyu daha uzun.

Özet

Bugün beş şey öğrendik

1Takvim aynı, beden saati farklı: biyolojik yaş.
2Bilgi boyda değil hızda; hız için iki ölçüm gerekir.
3Zirve boy hızı kızlarda ~12, erkeklerde ~14 yaş; o yıl kırılgandır.
4Tahmin bir aralıktır; iri olan yetenekli olmayabilir.
5Erken olgunlaşan bugün, geç olgunlaşan yarın kazanır; biyolojik gruplama yarışı denkleştirir.

Derslikten çıkmadan

Takımınızın en iri çocuğu gerçekten en iyisi mi? Bunu nasıl ayırırsınız? İki cümle yazın.

Gelecek hafta · Hafta 3: Küçük Motor, Sıcak Gün

Ayrıntılı okuma: Hafta 2 ders notu (lisans destesi) · persentil eğrileri ve kanal değişimi, menarş verisi, branşa göre yük ayarı, Mirwald hesabı.