Beden Nasıl Gelişir: Fizyoloji ve Isınan Dünyada Çocuk
Her soruda bir şık seçin; doğru cevap ve açıklama hemen görünür. Amaç not değil, öğrenmek.
Cevaplanan: 0 / 10 · Doğru: 0
1Çocuğun kalbi yetişkinden küçüktür. Aynı mutlak iş yükünde çocukta ne beklenir?
Doğru cevap: D. Kalp debisi = atım hacmi × kalp hızı. Küçük kalp her atımda daha az kan pompalar; çocuk aynı işi daha hızlı atarak yapar.
210 yaşındaki bir çocuğun maksimal kalp hızını '220 − yaş' formülüyle 210 olarak hesaplamak neden yanlıştır?
Doğru cevap: B. Çocuk ve ergenlerde maksimal kalp hızı çoğunlukla 195–210 aralığındadır ve çocukluk boyunca yaşla belirgin değişmez (Armstrong ve Welsman, 1994). Hedef bölgeler çocuğun kendi ölçülen maksimaline göre belirlenir.
312 yaşında 40 kg bir çocuğun zirve VO₂'si 2,0 L/dk, 25 yaşında 75 kg bir erişkininki 3,6 L/dk'dır. Kiloya bölünmüş ve allometrik (kg^0,67) değerlere göre hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B. 2000/40 = 50 ve 3600/75 = 48 ml/kg/dk; allometrik: 2000/40^0,67 ≈ 169 ve 3600/75^0,67 ≈ 200. Ölçek seçimi sıralamayı tersine çevirebilir; ikisi birlikte raporlanmalıdır.
4Çocuklarda neden sıklıkla 'VO₂max' yerine 'zirve VO₂' ifadesi kullanılır?
Doğru cevap: A. VO₂max, artan yüke rağmen oksijen kullanımının artmadığı bir platoyu gerektirir. Çocuklarda bu plato çoğu zaman görülmediği için testteki en yüksek değere 'zirve VO₂' denir.
5Çocukların kısa ve şiddetli tekrarlı eforlara yanıtı hakkında hangisi doğrudur (Ratel ve ark., 2006)?
Doğru cevap: C. Çocuklar yüksek şiddetli egzersizde daha az laktat üretir ve tekrarlı eforlardan daha hızlı toparlanır. Kısa sprintler oyun formunda, yeterli dinlenmeyle yapılır.
6Puberte öncesi bir çocuk 8 haftalık kuvvet antrenmanıyla belirgin biçimde güçlendi ama kası pek büyümedi. Bunun başlıca açıklaması nedir?
Doğru cevap: E. Puberte öncesinde kuvvet kazancının büyük kısmı nöral uyumdur: daha çok motor ünitenin devreye girmesi, daha iyi koordinasyon ve teknik. Kas kütlesi artışı sınırlıdır.
7Bailey ve arkadaşlarına (1999) göre PHV çevresindeki yaklaşık iki yılda erişkin kemik mineralinin ne kadarı kazanılır?
Doğru cevap: C. Ergenlik kemik birikiminin altın dönemidir; PHV çevresindeki iki yılda erişkin kemik mineralinin yaklaşık dörtte biri kazanılır. Enerji yetersizliği (REDs) bu birikimi tehdit eder.
8Çocuk ve sıcak hakkında güncel görüşe (Rowland, 2008; Bergeron ve ark., 2011) en uygun ifade hangisidir?
Doğru cevap: E. Çocuk daha az terler ama vücut yüzeyi kilosuna göre geniştir. Sıvısı yeterli ve orta sıcaklıkta yetişkin kadar iyi dengeler; aşırı sıcakta, sıvı eksikliğinde ve alışmamışken risk belirgin artar.
9Sıcak bir günde antrenman kararı için WBGT'yi hava sıcaklığından daha iyi bir ölçüt yapan nedir?
Doğru cevap: A. WBGT ısı stresinin birleşik göstergesidir: nem yüksekse ter buharlaşamaz, güneş ek ısı yükü getirir. Aynı sıcaklıkta nemli ve güneşli gün çok daha tehlikeli olabilir.
10Antrenmanda bir çocukta bilinç bulanıklığı ve tuhaf davranışla birlikte egzersize bağlı ısı çarpması şüphesi var. İlk yapılacak nedir?
Doğru cevap: D. Egzersize bağlı ısı çarpması hayati bir acil durumdur. Altın kural: önce soğut, sonra taşı. Soğuk suya batırma en etkili yoldur (Casa ve ark., 2015).