Antrenman Monitörizasyonu
Hafta 5

Cihaz mı Ölçüyor, Tanım mı?

Dış yük: GNSS, örnekleme hızı, hız eşikleri, cihaz geçerliği ve yerleşim, olay tanımları, metabolik güç, IMU ve hız temelli direnç antrenmanı
Prof. Dr. İzzet İNCE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi · Spor Bilimleri Fakültesi · 2026–2027
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Pazartesi raporu
“Veli maçta 864 m yüksek hızda koştu, Ali yalnız 464 m.”

Antrenör Ali'nin tempo tutmadığını düşünüyor. Oysa Ali'nin maksimal hızı 29, Veli'ninki 34 km/sa; ikisi aynı göreli çabayı gösterdi. Raporda eşik herkese 19,8 km/sa.
Bu rapor sporcuyu mu ölçüyor, tanımı mı?

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Bu derste

Ders sonunda şunları yapabileceksiniz

  1. 1GNSS, LPS, IMU, güç ölçer ve enkoderin neyi ölçtüğünü ayırmak.
  2. 2Cihaz geçerliği çalışmalarını sapma, CV ve MDC ile okumak.
  3. 3Eşik, en kısa süre ve örnekleme hızının metriği nasıl değiştirdiğini göstermek.
  4. 4PlayerLoad'un ne zaman yararlı olduğunu açıklamak.
  5. 5Bar hızı ve hız kaybıyla yükü izlemek.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · sırttaki kutu konum kaydeder

GNSS, Hz, hız, toplam mesafe

GNSS

Uydulardan konum bulan sistem; GPS bir türü.

Telefondaki harita gibi.

Hz

Saniyedeki ölçüm sayısı.

10 Hz: 0,1 s'de bir nokta.

Hız

Konum farkı ÷ süre.

0,8 ÷ 0,1 = 8 m/s = 28,8 km/sa.

Toplam mesafe

Ardışık noktalar arası mesafelerin toplamı.

Hacim verir, hızı değil.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · örnekleme hızı · öğretim simülasyonu

Üç saniyelik çıkış: 31 nokta ya da 4 nokta

mavi: 10 Hz · 31 noktakırmızı halka: 1 Hz · 4 nokta0123048hız (m/s)süre (s) · 3 saniyelik kanat çıkışı · öğretim simülasyonu
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · hız bölgeleri birinin çizdiği çizgiler

Eşik, YHK, sprint, ivmelenme

KelimeAnlamıÖrnek
EşikÜstünü “ayrı say” diyen sınır19,8 km/sa = 5,5 m/s
Yüksek hızda koşu (YHK)Eşiğin üstünde koşulan mesafeVeli: 864 m
Sprint, dwell25,2 km/sa üstü, en az 1 s kalırsa0,6 s'lik patlama sayılmaz
İvmelenmeHızın saniyedeki değişimi (m/s²)2 m/s ÷ 2 s = 1 m/s²
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · mutlak ve bireysel eşik · hesap örneği

Aynı 19,8 km/sa, Ali için daha dik bir yokuş

Ali · maks 29%68 gerekir%65: 18,9Veli · maks 34%58 gerekir%65: 22,1mutlak 19,80102030km/sa · koyu kısım: mutlak eşiğin üstü · yeşil kesik: bireysel eşik (%65 MSS) · hesap örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Tahmin yoklaması · 1 dakika

Aynı 30 maç bireysel eşikle yeniden sayıldı. Yüksek hızda koşu mesafesi ne oldu?

Doğru: C. Öteki koşu bölgeleri ise %4,5–111 arttı.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Gerçek bir araştırma · 2026

Mutlak mı, bireysel mi?

Soru
Aynı maç verisi mutlak ve bireysel eşiklerle sayılınca sonuç ne kadar değişir?
Ne yapıldı
İsviçre birinci ligi; 14 oyuncunun 30 maçlık GNSS verisi iki yöntemle sayıldı.
−%37

bireysel eşikle YHK; öteki bölgeler +%4,5 ile +%111.

Öneri: koşu bölgeleri için bireysel, ivme ve yavaşlama sayısı için mutlak eşik.

Antenucci L, Schmidt C, Malatesta D. Comparing match-related physical performance using arbitrary and individual running speed, acceleration, and deceleration zones in professional football players (part 1). J Strength Cond Res. 2026 (çevrim içi önce).
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · tanım değişince sayı değişir

Aynı 30 maç: −%96 ile +%118 arası

%−100%−50%0+%50+%100YHK (19,8 üstü)%−37,0Öteki koşu bölgeleri%4,5 ile %110,7İvme bölge 1+%74,7Yavaşlama bölge 1+%117,9İvme/yavaşlama 2–4%−96,3 ile %−16,0bireysel eşik − mutlak eşik farkı · 14 oyuncu, 30 maç · Antenucci ve ark. (2026)
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
BÖLÜM 1

Teknoloji ve Geçerlik

Ne ölçülür, ne kadar doğru?

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Dış yükü ölçen başlıca sistemler

Ne ölçer, nerede sınırlı?

SistemÖlçtüğüSınırı
GNSS 10 HzKonum → hız, mesafe, ivmeSalonda yok; yön değişiminde hata artar
LPSSalona kurulan alıcılarla konumKurulum maliyeti, alan sabit
Optik izlemeVideodan tüm oyuncuların konumuGNSS ile doğrudan karıştırılmaz
IMUÜç eksende ivme ve dönüşKonum ve hız yok
Güç ölçer, enkoderW; bar hızı (m/s)Tek hareket ya da spor
Malone JJ, Lovell R, Varley MC, Coutts AJ. Unpacking the black box: applications and considerations for using GPS devices in sport. Int J Sports Physiol Perform. 2017;12(Suppl 2):S218–S226.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · doğru mu, tutarlı mı? · hesap örneği

Beş koşu: 1 m kayık ama çok tutarlı

gerçek 100 mortalama 9996979899100101102sapma −1 m · SS 0,71 m · CV %0,7 · ortalama mutlak hata %1Ayşe, şeritle ölçülmüş 100 m · 5 koşu · hesap örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Gerçek bir araştırma · 2025

Toplam mesafe çok doğru

Soru
10 Hz bir GNSS birimi takım sporu benzetiminde mesafeyi ne kadar doğru ölçüyor?
Ne yapıldı
30 üniversiteli futbolcu, 1200 m'lik takım sporu döngüsü.
CV %0,17

ortalama mutlak yüzde hata %0,77.

Ama MDC (5,54) SWC'den (2,19) büyük: tek ölçümde önemli değişim ayırt edilemez.

Ocak MF, Şentürk D, Akyildiz Z. Validity and reliability of Catapult Vector S7 GNSS units in distance measurement. BMC Sports Sci Med Rehabil. 2025;17(1):296.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Hızlı yoklama · 1 dakika

Takım sezon ortasında yeni yeleklere geçti; GNSS ünitesi artık sırtın ortasında. Herkesin mesafesi %1–2 düştü.

Doğru: A. Aynı anda herkeste görülen küçük düşüş sistematik bir ölçüm değişikliğini düşündürür.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Gerçek bir araştırma · 2026

Cihaz 10 cm aşağı inince mesafe 13 m kısalıyor

Sırt üstü+0,57 m · CV %1,54Sırt ortası (10 cm aşağı)−12,69 m · CV %4,18−14−70714toplam mesafede sapma (m) · PlayerTek 10 Hz · 55 katılımcı, 533 eşli gözlem · Rooney ve ark. (2026)
Rooney L, McMahon G, Kennedy R. Influence of vertical GPS sensor placement on criterion agreement and interchangeability of distance and speed measures. PLoS One. 2026;21(9):e0357116.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
BÖLÜM 2

Eşik ve Olay Tanımı

Aynı kayıt, farklı sayılar.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Bir sprint ne zaman sprint sayılır?

Olay tanımının ayarları

AyarTipik değerDeğiştirilince
Sprint en kısa süresi1 sKısalırsa kısa patlamalar da sayılır
İvmelenme eşiği> 3 m/s²Düşürülürse sayı hızla artar
İvme en kısa süresi0,5 sUzarsa kısa ivmeler kaybolur
Örnekleme hızı10 Hz1 Hz'de kısa olaylar kaçar
FiltreÜretici algoritmasıYazılım güncellemesi sayıyı değiştirir
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · aynı koşu, farklı sayım · öğretim simülasyonu

En kısa süre 1 s ise 1 sprint, 0,3 s ise 3

sprint eşiği 25,2 km/sa1,4 s0,5 s0,4 s0510152015202530hız (km/sa)süre (s) · koyu noktalar 1 Hz örnekleme · öğretim simülasyonu
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Sahadan örnek · veri işleme ayarları · örnek sayılar

Aynı 10 dakika: 1 de olur, 8 de

0,2 s → 80,5 s → 41 s → 10,20,30,40,40,60,70,91,2Veli, ilk 10 dakika, 3 m/s² üstünde kalma süresi (s) · örnek sayılar · sağda: en kısa süre ayarı → sayılan olay
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Tahmin yoklaması · 1 dakika

Bir maçın verisi farklı filtre ve en kısa sürelerle yeniden sayıldı. Hangi metrik ayara en duyarlı çıktı?

Doğru: B. Filtre değişince ivme farkı küçükten çok büyüğe uzandı (Varley ve ark., 2017).
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Hızlı yoklama · 1 dakika

Antrenör farklı hızlardaki kanat oyuncularının maçta ne kadar zorlandığını kıyaslamak istiyor. Hangisi daha adil?

Doğru: B. Kişinin kapasitesine göre çaba bireysel eşikle kıyaslanır.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Yöntem tartışması · metabolik güç

Hızlanmayı yokuşa çevirmek: ne kadar doğru?

%−100%−50%0+%50Egzersiz bölümleri%−29Dinlenme araları%−85Yürüyüş+%43Yön değiştirmeli devre%−44Bütün seans%−19GNSS metabolik gücü ölçülen harcamaya göre · mavi Buchheit ve ark. (2015), turuncu Brown ve ark. (2016)
Buchheit M, Manouvrier C, Cassirame J, Morin JB. Monitoring locomotor load in soccer: is metabolic power, powerful? Int J Sports Med. 2015;36(14):1149–1155.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
BÖLÜM 3

IMU ve Bar Hızı

Salon, temas ve ağırlık salonu.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · konumsuz ölçüm

İvmeölçer, PlayerLoad, bar hızı, hız kaybı

KelimeAnlamıÖrnek
İvmeölçer, IMUÜç yönde hızlanma; IMU dönüşü de ölçerTelefonun ekranı döndürmesi
PlayerLoadÜç eksende ivme değişiminin karekök toplamıBirimsiz, KB
Bar hızıEnkoderle barın itme hızı100 kg, 0,60 m/s
Hız kaybıSon tekrarın ilkine göre düşüşü(0,80 − 0,64) ÷ 0,80 = %20
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Branşa göre · hangi spor, hangi sistem?

Dış yük nerede, neyle ölçülür?

BranşSistemAna metrik
Futbol, rugbyGNSS 10 HzYHK, sprint, ivmelenme
Basketbol, voleybol, hentbolIMU, LPSPlayerLoad/dk, sıçrama sayısı
BisikletGüç ölçerW, TSS
Halter, kuvvetLineer enkoderBar hızı, hız kaybı
KoşuGNSS saat, ayak sensörüTempo, mesafe
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Hız temelli direnç antrenmanı

Ağırlık salonunda dış yük: bar hızı

MetrikNe söyler?Örnek karar
Ortalama itme hızıYükün göreli şiddetiIsınmada dün 0,05 düşükse yük azalır
Set içi hız kaybıSetin yorgunluğuKuvvet %10–20, hipertrofi %20–30
Yük–hız profiliGüncel 1TM tahminiHaftalık program güncellemesi
TonajHacim; şiddet bilgisi yokHızla birlikte okunur
Weakley J, Mann B, Banyard H, et al. Velocity-based training: from theory to application. Strength Cond J. 2021;43(2):31–49.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Tahmin yoklaması · 1 dakika

8 hafta squat: bir grup sette %20 hız kaybında, öbürü %40'ta durdu. Kuvvet kazancı?

Doğru: D. %20 grubu sıçramada da daha çok gelişti (%9,5'e karşı %3,5).
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · set nerede biter? · hesap örneği

%20 kayıpta 6, %40 kayıpta 12 tekrar

%20 kayıp: 0,64 m/s%40 kayıp: 0,48 m/s123456789101112130,40,60,8ortalama itme hızı (m/s)tekrar · ilk tekrar 0,80 m/s, tekrar başına −0,028 · hesap örneği
Pareja-Blanco F, Rodríguez-Rosell D, Sánchez-Medina L, et al. Effects of velocity loss during resistance training on athletic performance, strength gains and muscle adaptations. Scand J Med Sci Sports. 2017;27(7):724–735.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
SON BÖLÜM

Kendinizi Sınayın

Yedi soru · her biri bir dakika

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 1 / 7

10 Hz cihazda Ali iki nokta arasında 0,8 m ilerledi. Hızı kaç km/sa?

Doğru: A. 0,8 ÷ 0,1 = 8 m/s; 8 × 3,6 = 28,8.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 2 / 7

Maksimal sprint hızı 30 km/sa olan oyuncunun %65 bireysel YHK eşiği kaçtır?

Doğru: C. 30 × 0,65 = 19,5.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 3 / 7

İlk tekrar 0,75 m/s, son tekrar 0,60 m/s. Set içi hız kaybı yüzde kaç?

Doğru: D. (0,75 − 0,60) ÷ 0,75 = 0,20.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 4 / 7

Mutlak 19,8 km/sa eşiği, maksimal hızı 29 km/sa olan Ali'nin kapasitesinin yaklaşık yüzde kaçıdır?

Doğru: B. 19,8 ÷ 29 ≈ 0,68.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 5 / 7

Cihaz 100 m'de 98, 99, 100, 99, 99 gösterdi (SS 0,71). CV yaklaşık yüzde kaç?

Doğru: A. 0,71 ÷ 99 × 100 ≈ 0,72.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 6 / 7

Mutlak hız eşiği hangi oyuncunun yüksek hızda koşusunu olduğundan az gösterir?

Doğru: C. Aynı göreli çaba yavaş oyuncuda eşiğin altında kalır.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 7 / 7

Buchheit ve ark. (2015): GNSS metabolik gücü ile oksijen ölçümüne dayalı güç arasındaki korelasyon?

Doğru: D. r = 0,24; egzersizde %29 düşük tahmin.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Özet

Bugün beş şey öğrendik

  1. 1GNSS konum yazar; Hz kısa olayları ne kadar gördüğünü belirler.
  2. 2Mutlak eşik takımı, bireysel eşik sporcuyu okur.
  3. 3Cihaz yerleşimi ve sürümü değişirse sayı değişir.
  4. 4Eşik, en kısa süre ve filtre raporda yazılır, sezon boyunca sabit kalır.
  5. 5Ağırlık salonunda bar hızı ve hız kaybı tonajın söylemediğini söyler.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Derslikten çıkmadan
Aynı 6 km'lik antrenman iki sporcuda neden farklı bir iç yük üretir ve bunu nasıl ölçeriz?

Gelecek hafta · Hafta 6: İç Yük: sAZ (sRPE), Nabız ve İyi Oluş (Wellness)

Ayrıntılı okuma: Hafta 5 hoca sunumu · dış yük: GNSS, IMU ve hız temelli ölçüm.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr