Antrenman Monitörizasyonu
Hafta 10

Sarı Işık, Hafif Gün?

Veriden karara: karar kuralları, yanlış alarm ve pozitif kestirim değeri, otoregülasyon, hazırlık ile hazırlanmışlık, antrenörle iletişim ve pano
Prof. Dr. İzzet İNCE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi · Spor Bilimleri Fakültesi · 2026–2027
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
A takıma yeni çıkan oyuncu
“Bugün de sarıda, yine hafif çalışsın.”

Altyapıdan yeni çıkan oyuncu haftanın üç gününde iyi oluş ve sıçrama değeri “sarı” çıktığı için hafif antrenmana alınıyor. Maç temposuna yetişmesi için kapasitesini artırması gerekiyor.
Bu karar onu koruyor mu?

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Bu derste

Ders sonunda şunları yapabileceksiniz

  1. 1Eşik, gösterge sayısı ve eylemi olan bir karar kuralı yazmak.
  2. 2Bir kuralın yanlış alarmını ve pozitif kestirim değerini bulmak.
  3. 3AZ, RIR ve bar hızını uygun duruma bağlamak.
  4. 4Hazırlık ile hazırlanmışlığı genç ve dönen sporcuda ayırmak.
  5. 5Antrenöre eyleme dönük bir cümle ve sade bir pano kurmak.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · renk neyi gösterir?

KHS, z-skoru, eşik, hata payı

KelimeAnlamıÖrnek
KHS (CMJ)Eller belde, hızlı çömelmeyle başlayan dikey sıçramaAli 37 cm
z-skoruBugünkü değer kendi ortalamasından kaç SS uzakta(37 − 40) ÷ 2 = −1,5
EşikKararın değiştiği çizgiz −1’in altı uyarı
TE, SWCÖlçümün kendi oynaması; en küçük anlamlı değişimTE 1 cm: 40 → 41 gürültü
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · sayı, çizgi, hata payı · öğretim örneği

37 cm: Ali’nin kendi normunun 1,5 SS altı

eşik z −1 = 38ortalama 40bugün 37 · z −1,540 → 41: TE kadar, renk yok323436384042444648Ali’nin KHS’si (cm) · kişisel norm 40 ± 2 cm, TE 1 cm · öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · vücut zorlandığı kadar uyum sağlar

Uyaran, doz, kapasite, sulandırma

Uyaran, doz

Verilen yük ve miktarı.

100 kg × 3 × 5 = 1.500 kg.

Kronik kapasite

Haftalarca çalışarak kazanılan güç ve dayanıklılık.

Maç talebiyle kıyaslanır.

Sulandırma

Her gün “hafif”: doz hiç gerekeni geçmez.

Gelişim durur.

Boşluk

Analiz yapanla sahada uygulayan arasındaki kopukluk.

Veri eyleme dönmüyor.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · sulanan uyaran · hesap

Haftada üç hafif gün, dozun %18’i gider

1234567805.00010.000plan: haftada +%53 sarı gün −%30 → planın %82’si8 haftada ≈ 12.891 kg verilmedihafta → · dikey: haftalık hacim (kg) · Veli: 100 kg × 3 × 5 = 1.500 kg, haftada 5 seans · hesap
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Güncel bir görüş · 2026

Hazırlık mı, hazırlanmışlık mı?

Hazırlık

Bugün antrenmana ne kadar hazır?

Sabah KHS, iyi oluş.

Hazırlanmışlık

Kapasitesi maçın talebine ne kadar yakın?

Haftalar ve aylar.

Yanlılık

Hazırlanmamış sporcuda günlük veri fazla ağırlık alır.

Uyaran tekrar tekrar kesilir.

Kruczek K, Rebelo A, Gabbett T, Nowak M. The readiness-preparedness bias: recalibrating monitoring logic. Front Physiol. 2026;17:1855985.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Tahmin yoklaması · 1 dakika

Kapasitesi maç talebinin altındaki 19 yaşındaki oyuncunun iyi oluşu z −0,8; KHS normal. Ne yapılır?

Doğru: D. Tek göstergede küçük sapma uyaranı kesmeye yetmez; sapma büyürse ayarlanır.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
BÖLÜM 1

Karar Kuralları

Eşik, gösterge, eylem.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Karar destek sistemi

Kırmızı, sarı, yeşil: ışık değil kural

BileşenZayıfGüçlü
EşikTakım ortalamasının %10 altıKişisel referans, TE ve SWC
Gösterge sayısıTek göstergeİki bağımsız gösterge ya da konuşma
Eylem“Dikkat”, “izle”Sprint −%30, kuvvet aynı, yarın tekrar
SahiplikKimin karar verdiği belirsizKondisyoner önerir, antrenör karar verir
DeğerlendirmeHiç sınanmazSezon sonu alarm ve kaçırma sayımı
Robertson S, Bartlett JD, Gastin PB. Red, amber, or green? Athlete monitoring in team sport: the need for decision-support systems. Int J Sports Physiol Perform. 2017;12(Suppl 2):S273–S279.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · kuralın anatomisi · şematik

Renk değil, beş parçalı bir cümle

ReferansAli 40 ± 2 cmEşikz −1 = 38 cm2. göstergeiyi oluş z −1,2Eylemsprint −%30Sınamasezon sonu sayım“KHS kendi normunun 1 SS altına iner ve iyi oluş da düşükse, sprint hacmi %30 azalır.”sahiplik: kondisyoner önerir, antrenör karar verir, kırmızıda sağlık ekibiRobertson ve ark. (2017) karar destek bileşenlerinden şema · değerler öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · uyarının kaçı gerçek?

Duyarlılık, özgüllük, yanlış alarm, PPV

KelimeAnlamıÖrnek
DuyarlılıkGerçekten yorgun olanların yakalanan payı100 yorgundan 50: %50
ÖzgüllükYorgun olmayanda kuralın sessiz kalma payı900 normalden 765: %85
Yanlış alarmYorgun olmayan sporcuya çıkan uyarı900 − 765 = 135
PPVUyarı çaldığında gerçek yorgunluk olma oranı50 ÷ (50 + 135)
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Tahmin yoklaması · 1 dakika

1.000 günün 100’ünde yorgunluk var. Kural yorgunların %50’sini yakalıyor, normallerin %85’inde sessiz. Uyarıların kaçı gerçek?

Doğru: C. 50 gerçek uyarı, 135 yanlış alarm: 50 ÷ 185 ≈ %27.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · 1.000 günde uyarılar · öğretim örneği

185 uyarının yalnız 50’si gerçek

1.000 gün100 yorgunsıklık %10900 normal50 uyarıduyarlılık %5050 kaçtı135 uyarıyanlış alarm %15765 sessizözgüllük %85185 uyarının 50’si gerçek: PPV = 50 ÷ 185 ≈ %27doğal sıklık ağacı · öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Eşik nereye çekilir? · 25 sporcu × 80 gün · hesap

Üç kural, aynı sezon

KuralBoş uyarıYakalananKaçırılanPPV
Tek gösterge, z −1286100100%26
Tek gösterge, z −24132168%44
İki gösterge birlikte, z −14550150%52
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · iki dağılım, iki eşik · hesap

Yorgun gün yalnız 1 SS sola kayıyor

normal günyorgun günz −1z −2−4−3−2−10123kişisel z · yorgunluk göstergeyi 1 SS aşağı kaydırır · yeşil gölge: z −1’de yanlış alarm · hesap
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Hızlı yoklama · 1 dakika

Yorgunluğun günlerin %10’unda görüldüğü takımda tek göstergeli kuralın uyarılarının yalnız dörtte biri gerçek. Neden?

Doğru: B. Yorgun olmayan çok sayıda günden gelen alarmlar gerçek uyarıları sayıca geçer.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · nadirlik ve alarm · hesap

Aynı kural: sıklık %10’da PPV %26, %25’te %51

%1 → PPV %3%10 → PPV %26%25 → PPV %51%0%10%20%30%40%50%0%25%50%75%100olay sıklığı → · dikey: uyarının gerçek çıkma oranı (PPV) · tek gösterge, z −1, kayma 1 SS · hesap
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Gerçek bir araştırma · 2016

Tarama testi sakatlığı tahmin edebilir mi?

Soru
Düşme sıçraması testi ön çapraz bağ (ÖÇB) yırtığını önceden gösterebilir mi?
Ne yapıldı
710 elit kadın futbolcu ve hentbolcu test edildi, yıllarca izlendi: 42 temassız ÖÇB yırtığı.
0,6

eğri altı alan: yazı turadan (0,5) çok az iyi.

Önceden yırtığı olmayan 643 oyuncuda hiçbir değişken ilişkili çıkmadı.

Krosshaug T, Steffen K, Kristianslund E, et al. The vertical drop jump is a poor screening test for ACL injuries in female elite soccer and handball players: a prospective cohort study of 710 athletes. Am J Sports Med. 2016;44(4):874–883.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
BÖLÜM 2

Otoregülasyon ve Hazırlanmışlık

Dozu günün sporcusuna göre ayarlamak.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · dozu ayarlamanın yolları

AZ, RIR, bar hızı, esnek gün

KelimeAnlamıÖrnek
AZ (RPE)Setin ya da seansın zorluğu, 0–1010 en zor
RIRSetin sonunda yedekte kalan tekrar7 yapabilirdi, 5 yaptı: 2
Bar hızı (VBT)Set içi hız kaybı yorgunluğu gösterir0,60 → 0,48: %20
Esnek günZor günü sporcu seçer; haftalık doz aynıSalı yerine perşembe
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · set içi hız kaybı · öğretim örneği

Hız %20 düşünce set biter

0,601. tekrar0,582. tekrar0,563. tekrar0,544. tekrar0,515. tekrar0,486. tekrarkesikli çizgi: %20 kayıp sınırı = 0,48 m/s → set biter0,40,50,6Ayşe’nin squat seti · dikey: ortalama bar hızı (m/s) · (0,60 − 0,48) ÷ 0,60 = %20 · öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Otoregülasyon yöntemleri

Programı günün sporcusuna göre ayarlamak

YöntemArtısıDikkat
AZ / RIREkipman gerektirmezEğitim, dürüstlük; yeni sporcuda sapma
Bar hızıNesnel, anlıkCihaz ve hareket standardı
Esnek günlerSahiplik, motivasyonHaftalık toplam doz korunmalı
Hazırlık tabanlıÖnleyiciYanlış alarm, uyaran sulandırma
Greig L, Stephens Hemingway BH, Aspe RR, Cooper K, Comfort P, Swinton PA. Autoregulation in resistance training: addressing the inconsistencies. Sports Med. 2020;50(11):1873–1887.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Branşa göre · hangi ayar aracı?

Her branşın kendi ayar düğmesi

BranşAyar aracıNe ayarlanır?
Halter, kuvvetBar hızı, RIRSet içi tekrar, günün yükü
Futbol, ragbiKHS + iyi oluşSprint hacmi; taktik bölüm korunur
Koşu, bisikletNabız, AZ, güçAralık sayısı ya da tempo
YüzmeAZ, kulaç sayısıSeri sayısı, dinlenme süresi
Basketbol, voleybolSıçrama sayısı, KHSSıçramalı drill hacmi
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Hızlı yoklama · 1 dakika

Sınır %20 hız kaybı. İlk tekrar 0,75 m/s. Set hangi hızda biter?

Doğru: A. 0,75 × 0,80 = 0,60.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Kim korunmalı, kim ilerletilmeli?

Aynı veri, dört farklı karar

Koru

Hazırlanmış, deneyimli oyuncu.

Veri günlük yükü ince ayarlar.

İlerlet

Genç, yeni çıkan oyuncu.

Dalgalanmada uyaran kesilmez.

Kademeli

Sakatlıktan dönen.

Veri hızı ayarlar, durdurmaz.

Durdur

Ağrı, hastalık, büyük ve süren düşüş.

Her sporcuda koruma.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · aynı sarı sabah · şematik

Üç soru, dört yol

Ağrı, hastalık, büyük düşüş?Durdurher sporcuda korumaSakatlıktan dönüyor mu?Kademeliveri hızı ayarlarKapasite talebe yakın mı?Korugünlük ince ayarİlerlet19 yaşındaki oyuncuevetevetevethayırhayırhayıraynı sarı sabah · Kruczek ve ark. (2026) modelinden karar ağacı · şematik
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
BÖLÜM 3

İletişim ve Pano

Veriyi insana ulaştırmak.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · antrenöre götürülen sayılar

AKYO, KAD z, pano, eylem cümlesi

KelimeAnlamıÖrnek
AKYO (ACWR)Son haftanın yükü ÷ 4 haftalık ortalama480 ÷ 300 = 1,6
KAD zKalp atım değişkenliği kendi normunun kaç SS altında−1,4: “bugün fark var”
PanoSeçilmiş göstergelerin tek ekran özetiBugün kim dikkat istiyor?
Eylem cümlesiSayıyı kararla bitiren cümle“Ali bugün sprint yapmasın”
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · aynı hafta, iki oran · öğretim örneği

1,6 mı, 2,0 mı? Hesaba bağlı

2401. hafta2402. hafta2403. hafta4804. hafta4 hafta ort. 300 → 1,6önceki 3 hafta 240 → 2,0haftalık yük (keyfi birim) · bağlı ve bağımsız hesap · öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Üstel ağırlıklı ortalama (ÜAHO / EWMA) · λ = 0,25

Dünü unutmadan bugüne daha çok ağırlık

Gün (dünkü özet 300)YükHesapÖzet
1 · Antrenman4000,25 × 400 + 0,75 × 300325
2 · Dinlenme00,25 × 0 + 0,75 × 325≈ 244
3 · Maç6000,25 × 600 + 0,75 × 243,75≈ 333
Williams S, West S, Cross MJ, Stokes KA. Better way to determine the acute:chronic workload ratio? Br J Sports Med. 2017;51(3):209–210.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Antrenörle iletişim

Zayıf cümle, güçlü cümle

ZayıfGüçlü
“AKYO’su 1,6, KAD z −1,4.”“Ali bugün sprint yapmasın; diğer her şeye katılsın.”
40 sütunlu tabloÜç renk, üç eylem; ayrıntı tıklayınca
Haftalık uzun e-postaAntrenman öncesi 2 dakikalık özet
Veri antrenörü “düzeltir”Veri antrenörün sorusuna cevap verir
Belirsizliği gizlemek“Emin değiliz; iki gösterge aynı yönde değil.”
Kwon JW. The analytics-practice gap: why sports data fails to translate into coaching decisions. Front Sports Act Living. 2026;8:1866960.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Görsel · bir sabah panosu · öğretim örneği

Altı oyuncu, bir ayar, iki konuşma

OyuncuKHS zİyi oluş zBağlamKararAli−1,5−1,2–sprint −%30Can−0,4−1,6uçuş dönüşükonuşEfe0,30,1–planDeniz−1,1−0,2–konuşMert0,6−0,3–planKaan−0,20,4–planrenk yalnız z ≤ −1 hücrede · iki gösterge birlikte → ayar, biri → konuş · uydurma z değerleri, öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Hızlı yoklama · 1 dakika

Antrenman öncesi antrenöre iki dakikanız var. Hangisini söylersiniz?

Doğru: B. Sayı gerekçedir; antrenöre eylem götürülür.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
SON BÖLÜM

Kendinizi Sınayın

Yedi soru · her biri bir dakika

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 1 / 7

Sporcunun KHS ortalaması 50 cm, SS 4 cm. Bugün 44 cm. z-skoru kaçtır?

Doğru: C. (44 − 50) ÷ 4 = −1,5.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 2 / 7

Sezonda kural 80 gerçek yorgunluk gününde ve 120 normal günde uyarı verdi. PPV kaçtır?

Doğru: A. 80 ÷ (80 + 120) = 0,40.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 3 / 7

Veli 80 kg ile 6 tekrar yaptı; 8 tekrara kadar çıkabilirdi. RIR kaçtır?

Doğru: D. Yedekte kalan: 8 − 6 = 2.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 4 / 7

Önceki üç haftanın yükü 300’er, bu hafta 450. Bağımsız hesapla oran kaçtır?

Doğru: C. 450 ÷ 300 = 1,5.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 5 / 7

ÜAHO, λ = 0,25. Dünkü özet 200, bugünkü yük 400. Bugünün özeti kaçtır?

Doğru: A. 0,25 × 400 + 0,75 × 200 = 100 + 150.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 6 / 7

“Hazırlanmışlık” neyi sorar?

Doğru: D. Hazırlanmışlık uzun dönemli kapasite; A ve B günlük hazırlık.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 7 / 7

Tek gösterge yerine “iki gösterge birlikte düşerse” kuralına geçildi. Ne olur?

Doğru: B. Örnekte boş uyarı 286 → 45, kaçırılan 100 → 150.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Özet

Bugün beş şey öğrendik

  1. 1Karar kuralı eşik, gösterge, eylem ve sorumludan oluşur; veri görülmeden yazılır.
  2. 2Olay nadirse uyarıların çoğu yanlış çıkar; cihaz bozuk değildir.
  3. 3Otoregülasyon dozu hem aşağı hem yukarı ayarlar.
  4. 4Hazırlık ile hazırlanmışlık ayrı sorudur; genç oyuncuda veri ilerletmeyi yönetir.
  5. 5Antrenöre sayı değil eylem cümlesi götürülür.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Derslikten çıkmadan
Bir yüzücüyle bir futbolcuyu aynı panoyla izleyebilir misiniz?

Gelecek hafta · Hafta 11: Bireysel Sporlarda İzleme

Ayrıntılı okuma: Hafta 10 hoca sunumu · veriden karara.

© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr