Antrenman Monitörizasyonu
Hafta 12
Kırmızı Oran, Olağan Hafta
Takım sporlarında izleme ve yük–sakatlık: maç haftası, en yoğun dönem, yedek açığı, yoğun takvim, AKYO’nun hesap tuzakları ve kanıtı, sakatlık kaydı
Prof. Dr. İzzet İNCE
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Geçen haftanın kapanış sorusu: yük birden arttı, bu sakatlığın habercisi mi? Bugün bir oranın hikâyesini okuyacağız: nasıl hesaplanır, neden yanıltır, kanıt ne kadar güçlü.
Üç bölüm: takımın ritmi, AKYO, sakatlık kaydı. Akışta beş yoklama, sonda yedi soru.
Sakatlıktan dönüş
“AKYO 1,5’i geçti, oyuncu sakatlanacak.”
Üç hafta sakat kalan orta saha antrenmana tam döndü. Yazılım “kırmızı bölge” uyarısı verdi; antrenör oyuncuyu kadrodan çıkarmak istiyor. Oyuncunun o haftaki yükü, sakatlanmadan önceki normal haftasıyla aynı.Oran neden kırmızı?
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Oylatın. Görünen: kırmızı bir oran. Görünmeyen: oranın yükselme nedeni (düşük kronik yük), hesap biçimi, matematiksel bağlılık ve kanıtın gücü. AKYO: akut:kronik yük oranı (ACWR).
Bu derste
Ders sonunda şunları yapabileceksiniz
1 Maç haftasına göre günlük yük hedeflerini okumak. 2 Yedek oyuncunun açığını bulup telafi seansı kurmak. 3 AKYO’yu bağlı, bağımsız ve ÜAHO ile bulup karşılaştırmak. 4 Yük–sakatlık kanıtını eleştirel okumak. 5 Standart sakatlık kaydı kurup 1.000 saatte oranı bulmak.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Geri çağırma: AKYO bağlı/bağımsız ve ÜAHO (Hafta 10); “iki gösterge birlikte” kuralı (Hafta 10); mutlak hız eşiği hızlı oyuncunun yükünü abartır (Hafta 5).
Önce temel · oranı elle hesaplamak
Akut yük, kronik yük, oran, düşük kronik
Kelime Anlamı Örnek Akut yük Son haftanın sAZ toplamı (KB) Ali 2.600 Kronik yük Önceki dört haftanın ortalaması 8.000 ÷ 4 = 2.000 AKYO Akut ÷ kronik 2.600 ÷ 2.000 = 1,30 Düşük kronik tuzağı Yük olağan, payda küçük Veli 2.400 ÷ 1.600 = 1,50
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. sAZ: seans dakikası × 0–10 zorluk puanı; KB keyfi birim. Ali alışık olduğundan %30 fazla yük aldı. Veli üç hafta sakat kaldı ve kademeli döndü; bu hafta sakatlık öncesi normal haftasını yaptı. Oran iki ayrı nedenle yükselebilir; anlamları farklıdır.
Görsel · bölmenin resmi · hesap örneği
Veli’nin haftası olağan, oranı kırmızı
2.000 2.200 1.800 2.000 2.600 Ali: 2.600 ÷ 2.000 = 1,30 1.600 1.600 1.600 1.600 2.400 Veli: 2.400 ÷ 1.600 = 1,50 gri: önceki 4 hafta (KB) · renkli: bu hafta · kesikli: kronik ortalama · bağımsız hesap · hesap örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Veli’nin oranı yükü yüzünden değil, paydası küçüldüğü için yüksek. Bağlı hesapla farkı Bölüm 2’de.
BÖLÜM 1
Takımın Ritmi
Maç haftası, pozisyon, yedekler, yoğun takvim.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · maç haftasının ölçüleri
MD, sAZ, KK, yüksek hız, ivmelenme
Kelime Anlamı Örnek MD (maç günü) Günler maça göre adlandırılır Maç pazar: çarşamba MD−4 KK (CK) Kas hasarında kana geçen enzim 150 → 450 U/L Yüksek hız, sprint Eşiğin üstünde koşulan mesafe > 20 ve > 25 km/sa İvmelenme, yavaşlama Hızın çabuk artması ya da azalması > 3 m/s²
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Eşikler örnek; kulüpler farklı kullanır. KK’da oyuncu kendi değeriyle kıyaslanır (Hafta 8). Yavaşlamalar kasları sprint kadar zorlayabilir. İyi oluş ve KHS sabah hazırlık göstergeleri.
Maç haftası · haftada tek maç
Maça göre planlanan, maça göre okunan yük
Gün Amaç Yük İzlemede odak MD+1 Toparlanma / telafi Oynayan düşük, oynamayan yüksek İyi oluş, KK, yedek açığı MD−4 Kuvvet, dayanıklılık Yüksek hacim sAZ, toplam mesafe MD−3 Yüksek hız, geniş alan Yüksek şiddet Yüksek hız, sprint MD−2 Taktik Orta İvmelenme, yavaşlama MD−1 Tazelik, hız Düşük hacim Hazırlık göstergeleri
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Hedefler takımın kendi maç verisine göre, maç talebinin yüzdesi olarak yazılır. Yükün maç günlerine göre dalgalanması monotoniyi düşürür (Hafta 4). Akenhead ve ark. (2016) Premier Lig’de 12 maç haftasında MD−1’in en düşük yükü taşıdığını gördü; orta sahalar ≈ %8–16 fazla toplam mesafe koştu.
Gerçek bir araştırma · 2018
Mikrodöngüde yük sahada nasıl dalgalanıyor?
Soru Profesyonel bir takımda yük maça yaklaştıkça nasıl değişiyor?
Ne yapıldı La Liga kulübünün B takımı: 24 oyuncu, 42 hafta, 37 maç; GNSS ile günlük yük.
%71–72
MD−4’te ivmelenme–yavaşlama, maçtakinin yüzdesi.
Yük maça yaklaştıkça azaldı: MD−4 > MD−3 > MD−2 > MD−1.
Martín-García A, Gómez Díaz A, Bradley PS, Morera F, Casamichana D. Quantification of a professional football team’s external load using a microcycle structure. J Strength Cond Res. 2018;32(12):3511–3518.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Bekler MD−4 ve MD−3’te öteki mevkilerden çok yüksek hız ve sprint koştu. Aynı günün yükü haftadan haftaya çok oynadı: CV MD−3 ve MD−4’te ≈ %40, oynayanların MD+1 toparlanma seansında ≈ %80. Tablodaki “tipik yük” bir ortalama; her hafta ölçülerek doğrulanır.
Görsel · maça göre yüzde
Telafi seansı maçın %80–86’sına ulaştı
maç = %100 MD+1 telafi %80–86 MD−4 %71–72 MD−3 %62–69 MD−2 %56–61 %0 %25 %50 %75 %100 ivmelenme–yavaşlama, maçtakinin yüzdesi · 24 oyuncu, 42 hafta · Martín-García ve ark. (2018)
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Telafi: maçta oynamayanların MD+1’deki seansı. Doğru kurulursa yedek oyuncu maç yükünün büyük kısmını alabilir.
Tahmin yoklaması · 1 dakika
Yedek oyuncu dört haftadır maçta süre almıyor ama antrenmanlara tam katılıyor. Pazar ilk 11’de başlayacak. Risk nedir?
A Hiç risk yok; antrenmanlara tam katılıyorB Maçtan önce üç gün tam dinlenmeliC Bu hafta yalnız kuvvet yapmalıD Yüksek hız yükü eksik kalmış olabilir
Doğru: D. Maç yükü eksik kalan oyuncuda yüksek hız ve sprint kronik yükü erir.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. McGrath ve ark. (2026): antrenman çoğu zaman maç talebini karşılamıyor, özellikle oynamayanlar için. Telafi seanslarıyla açık önceden kapatılır.
Sahadan örnek · Mert’in telafi seansı · örnek sayılar
Yedek açığı nasıl hesaplanır?
1 · Maç talebi Mert’in tam maçları: 600 m yüksek hız, 180 m sprint.
Takımın değil, kendi verisi.
2 · Bu maç Son 15 dk: 120 m yüksek hız, 30 m sprint.
GNSS ölçümü.
3 · Açık 600 − 120 = 480 m; 180 − 30 = 150 m.
Tamamlanmazsa erir.
4 · MD+1 6 × 80 m yüksek hız, 5 × 30 m sprint.
Geniş alanda oyunla.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Dakikaya orantılı tahmin 100 m olurdu (15 ÷ 90 × 600); oyuna sonradan giren daha yoğun koşabildiği için ölçülen değer kullanılır. Hentbol ve basketbolda GNSS yerine salon içi LPS ya da IMU sayımları; tarif aynı: kendi maç talebi − bu maçta yapılan = telafi hedefi.
Tahmin yoklaması · 1 dakika
Pazartesi raporu: “Takım olağan haftasının %93’ünde.” Dört oyuncuya tek tek bakınca kaçında uyarı çıkar?
A İki oyuncudaB HiçbirindeC Dördünde deD Bir oyuncuda
Doğru: A. Biri %150 ani artış, öbürü %38 yedek açığı; ortalamada birbirini götürüyor.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Önce oylatın, sonra tabloyu açın.
Takım ortalaması bireyi gizler · örnek sayılar
Haftalık yüksek hız, kendi olağanına göre
Oyuncu Olağan Bu hafta Kendi olağanına göre Emre · kanat 1.800 m 1.750 m %97: olağan Burak · bek 1.600 m 1.700 m %106: olağan Can · stoper 700 m 1.050 m %150: ani artış Mert · yedek 1.300 m 500 m %38: yedek açığı Takım ortalaması 1.350 m 1.250 m %93: “her şey yolunda”
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Karar oyuncu bazında: Can’ın artışının nedeni sorulur, sonraki haftası izlenir; Mert’e telafi seansı. Basketbolda aynı tuzak: 34 dakika oynayan oyun kurucunun haftalık sAZ’ı 2.600, 8 dakika oynayan yedeğinki 1.400 ise ortalama 2.000 “normal” görünür.
Önce temel · maçın en zor anı
Maç ortalaması, sabit blok, kayan pencere
110 1. dk 120 2. dk 200 3. dk 190 4. dk 180 5. dk 100 6. dk maç ort. 150 sabit blok 156,7 kayan pencere 190 orta saha, dakika başına mesafe (m) · 3 dakikalık pencere · öğretim örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Ortalama: 900 ÷ 6 = 150. Sabit bloklar (1–3, 4–6): en yüksek 470 ÷ 3 = 156,7; yoğun bölüm iki bloğa bölündüğü için zirve küçük çıkar. Kayan pencere 1–3, 2–4, 3–5, 4–6: en yüksek 3–5 = 570 ÷ 3 = 190. Whitehead ve ark. (2018): 27 çalışmanın %63’ü kayan ortalama kullandı. Yazında “peak demands” ya da “worst-case scenario”.
Gerçek bir araştırma · 2021
En zorlu dönem antrenman hedefi olmalı mı?
Soru Oyuncunun en zorlu 3 dakikası maçtan maça ne kadar değişiyor?
Ne yapıldı Elit bir takımda 26 oyuncu, 38 maç; optik izleme, 3 dakikalık kayan pencere.
%21–76
aynı oyuncunun sprint zirvesindeki maçtan maça değişim (CV).
Toplam mesafede CV yalnız %4,6–8,2; bağlam değişimin yarısını açıklayabildi.
Novak AR, Impellizzeri FM, Trivedi A, Coutts AJ, McCall A. Analysis of the worst-case scenarios in an elite football team: towards a better understanding and application. J Sports Sci. 2021;39(16):1850–1859.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Yüksek hızda CV %15,6–37,8. Mevki, devre, dakika, oynanan süre modele girdi; R² 0,53, sprintte 0,40. CV %50: ortalaması 60 m olan sprint zirvesi maçtan maça ±30 m oynar. Yazarlar: zirve tek hedef sayı değil, bağlamıyla bir aralık olarak okunmalı.
Branşa göre · takım sporunda izleme
Aynı mantık, farklı araç
Branş Dış yük aracı Dikkat Futbol GNSS, optik izleme Yedek açığı, MD yapısı Basketbol LPS, IMU, sıçrama sayısı Dakika farkı çok büyük Hentbol LPS, IMU Turnuvada art arda günler Voleybol Sıçrama sayacı Mevkiye göre sıçrama yükü Ragbi GNSS + çarpışma sayısı Temas yükü ayrıca
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. LPS: salon içi konum sistemi; IMU: ivmeölçerli hareket birimi (Hafta 5). Kapalı salonda GNSS çalışmaz. Her branşta tarif aynı: kendi maç talebi, kendi olağan haftası, oyuncu bazında karar.
Tahmin yoklaması · 1 dakika
Maçtan 72 saat sonra hangisi hâlâ tam dönmemiş olur?
A Pas ve şut becerisiB Hormon düzeyleriC Arka uyluk kuvvetiD Hiçbiri, hepsi dönmüş
Doğru: C. 72. saatte arka uyluk kuvvetinde orta düzey düşüş sürüyor (ES −0,7).
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Önce oylatın, sonra grafiği açın.
Yoğun takvim · maçtan sonra 72 saat
Beceri döndü, kas ağrısı ve arka uyluk dönmedi
önemsiz küçük orta büyük Kas ağrısı 0,6–1,3 Arka uyluk kuvveti 0,7 Sprint, sıçrama 0,3–0,5 KK 0,4 İyi oluş 0,2–0,4 Teknik, hormon tam döndü 0,0 0,2 0,5 0,8 1,2 72. saatte kalan etki büyüklüğü (mutlak ES) · 77 çalışma, 1.105 futbolcu · Silva ve ark. (2018)
Silva JR, Rumpf MC, Hertzog M, et al. Acute and residual soccer match-related fatigue: a systematic review and meta-analysis. Sports Med. 2018;48(3):539–583.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. ES: etki büyüklüğü; 0,2 küçük, 0,5 orta, 0,8 büyük. Sprint ve sıçrama 72. saatte hâlâ %2–4 düşük: 4,00 s’lik 30 m sprint 4,08–4,16 s olabilir. Çarşamba 20.00 maçından sonra cumartesi 20.00’de oynayan tam 72 saat dinlenmiştir; perşembe ve cuma yükü düşük tutulur, en çok oynayanlar dönüşümlü dinlendirilir. Page ve ark. (2023): yoğun dönemlerde maç sakatlığı riski artma eğiliminde.
BÖLÜM 2
AKYO: İddia ve Eleştiri
Bir oranın kısa tarihi.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · kronik yükü nasıl hesaplarız?
Kayan ortalama, ÜAHO, bağlılık, paradoks
Kelime Anlamı Örnek Kayan ortalama Dört hafta, eşit ağırlık 2.000, 2.000, 2.000, 3.000 → 2.250 ÜAHO (EWMA) Yeni haftaya daha çok ağırlık 0,4 × 3.000 + 0,6 × 2.000 = 2.400 Matematiksel bağlılık Bu hafta kendi ortalamasının içinde 10, 10, 10, X Paradoks Ters görünen ama doğru olan Çok antrenman koruyabilir
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. ÜAHO: üstel ağırlıklı hareketli ortalama. λ = 2 ÷ (N + 1): dört haftalık pencere için 0,4 (Williams ve ark., 2017). Bağlılık: X = 20 iken 20 ÷ 12,5 = 1,6; X = 30 iken 30 ÷ 15 = 2,0. Oran, gerçek bir risk olmasa da yük arttıkça kendiliğinden yükselir.
Görsel · haftaların ağırlığı · hesap
Bu hafta %40, üç hafta önce %9
%40 bu hafta %24 1 hafta önce %14 2 hafta önce %9 3 hafta önce %25 kayan ortalama ÜAHO, λ = 0,4 haftanın kronik yükteki ağırlığı · ÜAHO’da kalan %13 daha eski haftalarda · λ(1 − λ)ᵏ · hesap
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Hesap seçimi oranın kendisini değiştirir. Hafta 10’daki günlük hesapta aynı formül 7 gün için 0,25, 28 gün için ≈ 0,069 verir.
Kısa tarih
Bir oranın yükselişi ve sorgulanması
Yıl Çalışma Katkı 2016 Gabbett Yüksek kronik yük koruyucu; 0,8–1,3 “tatlı nokta” 2017 Williams ve ark. Kayan ortalama yerine ÜAHO 2019 Lolli ve ark. Bağlı hesapta sahte ilişki 2020 Impellizzeri ve ark. Oran tek başına karar aracı olamaz 2026 Ding ve ark. Küçük–orta ilişki, çok dağınık çalışmalar
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Değişmeyen ilke: “yükü kademeli artır, ani sıçramalardan kaçın, yüksek kapasiteyi koru” IOC (2016) bildirisinden beri geçerli. Tartışma oranın kendisiyle ilgili.
Görsel · payda kendini içerirse · hesap
Bağlı hesap büyük sıçramaları sıkıştırır
bağlı hesabın tavanı 4 bağımsız bağlı X = 30 → 3,0 X = 30 → 2,0 10 20 30 40 50 60 0 2 4 6 bu haftanın yükü X (önceki üç hafta 10, 10, 10) → · dikey: oran · Lolli ve ark. (2019) mantığıyla hesap
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Bağlı: X ÷ ((30 + X) ÷ 4); bağımsız: X ÷ 10. Payda en az bu haftanın dörtte biri olduğu için bağlı oran 4’ü geçemez. Hangi hesabın kullanıldığı yazılmadan iki oran karşılaştırılamaz (Lolli ve ark., 2019).
Önce temel · bir meta-analizin sayıları
Meta-analiz, g, güven aralığı, I²
Kelime Anlamı Örnek Meta-analiz Benzer çalışmaları tek sonuçta birleştirmek 16 çalışma, 797 sporcu g Fark, standart sapmanın kaçta kaçı 0,35 × 10 = 3,5 puan %95 güven aralığı Gerçek etki için makul değerler 0,16 ile 0,54 I² Çalışmalar arası farkın rastlantı dışı payı %95,8: çok dağınık
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. g okuması: 0,2 küçük, 0,5 orta, 0,8 büyük. Örnek: serbest atış ortalaması 70, SS 10 olan takımda g = 0,35, 3,5 puanlık fark. Prospektif çalışma: yük önce ölçülür, sakatlık sonra beklenir. Yanlılık riski: yöntemin sonucu bir yöne kaydırabilecek kusurları.
Gerçek bir araştırma · 2026
AKYO ile sakatlık: güncel meta-analiz
Soru Takım sporlarında yüksek AKYO sakatlıkla ne kadar ilişkili?
Ne yapıldı 41 prospektif çalışma incelendi; 16 çalışma (797 sporcu) üç düzeyli meta-analize girdi.
g = 0,35
küçük–orta ilişki; %95 GA 0,16–0,54.
I² = %95,8: tek başına kullanım desteklenmiyor.
Ding L, Weldon A, Xu J, et al. Acute:chronic workload ratio and load management for team sports: a multilevel meta-analysis. Front Public Health. 2026;14:1896651.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Dağınıklığın kaynağı: farklı yük ölçüleri, hesap yöntemleri, pencereler ve sakatlık tanımları. Xie ve Cai (2026): yüksek hızda koşudaki ani artışlar sakatlıkla ilişkili görünüyor ama mutlak doz eşiği yok; 22 çalışmanın 20’sinde yanlılık riski yüksek.
Görsel · ortalama ve dağınıklık
Küçük–orta bir etki, çok dağınık çalışmalar
önemsiz küçük orta büyük g = 0,35 0,16 0,54 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 16 çalışma · 797 sporcu · I² = %95,8 yüksek AKYO ile sakatlık · %95 GA · bantlar Cohen (1988) · Ding ve ark. (2026)
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Aralık sıfırı dışlıyor; ama I² %95,8. Bu tek sayıyla kulüp kuralı yazılmaz.
Hızlı yoklama · 1 dakika
Üç hafta sakat kalan oyuncu sakatlık öncesi normal haftasını yaptı; AKYO 1,5. Nasıl okunur?
A Kesin sakatlanacak, kadrodan çıkarB Düşük kronik etkisi; bağlamla okuC Oran her durumda doğrudur, uyD Yükü hemen iki katına çıkarmalı
Doğru: B. Oran düşük paydadan yükseldi; dönüş planı ve sağlık ekibiyle karar.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Oranı mutlak haftalık artış, oyuncunun geçmiş toleransı ve dönüş planıyla birlikte okuyun.
BÖLÜM 3
Sakatlık Kaydı
Yük analizinin diğer yarısı.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Önce temel · sakatlık kaydının dili
Zaman kaybı, maruziyet, 1.000 saatte oran
Kelime Anlamı Örnek Zaman kaybı Oyuncu antrenman ya da maçtan kalır Fatma 12 gün Tıbbi başvuru Oynasa bile sağlık ekibi gördü İki tanım birlikte Maruziyet Sakatlanmaya açık geçirilen saat 20 × 4 × 5 = 400 sa 1.000 saatte oran Sakatlık ÷ saat × 1.000 1 ÷ 400 × 1.000 = 2,5
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Antrenman ve maç ayrı sayılır: 4 maç × 11 oyuncu × 1,5 saat = 66 maç saati. OSTRC-H2: oyuncunun her hafta sağlık sorununun oynamasını ne kadar etkilediğini puanladığı kısa anket (Clarsen ve ark., 2020).
Görsel · maruziyetle bölmek · hesap örneği
Maçta 1.000 saatte 30,3, antrenmanda 2,5
Antrenman 2,5 (1 ÷ 400 saat) Maç 30,3 (2 ÷ 66 saat) Toplanmış 6,4 (3 ÷ 466 saat) 0 10 20 30 1.000 saatte sakatlık · 20 oyuncu, 4 hafta · hesap örneği
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Saatler toplanıp tek oran verilirse (6,4) maçın ≈ 12 kat yüksek riski görünmez. Antrenman ve maç ayrı raporlanır.
Hızlı yoklama · 1 dakika
Sezonun ilk ayında maçlarda 3 sakatlık oldu; toplam maç maruziyeti 150 saat. 1.000 saatte oran kaçtır?
A 20B 50C 2D 0,02
Doğru: A. 3 ÷ 150 × 1.000 = 20.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
IOC uzlaşı bildirisi · 2020
Neyi, nasıl kaydederiz?
Öğe Standart Neden önemli? Tanım Zaman kaybı + tıbbi başvuru Tanım değişince sayı değişir Maruziyet Antrenman ve maç ayrı 1.000 saatte oran Mekanizma Temaslı / temassız; ani / aşırı kullanım Yükle ilişkili olan temassız Şiddet, hastalık Kaybedilen gün; aynı sistemle Müsaitliğe etki Haftalık anket OSTRC-H2 Oynanan aşırı kullanım sorunları
Bahr R, Clarsen B, Derman W, et al. International Olympic Committee consensus statement: methods for recording and reporting of epidemiological data on injury and illness in sport 2020. Br J Sports Med. 2020;54(7):372–389.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
2 dk. Ding ve ark. (2026) dağınıklığın bir kaynağını farklı sakatlık tanımları olarak gösterdi. Kendi takımınızdaki tutarlı kayıt, literatürden daha değerli bilgi üretir. Hastalık da müsaitliği azaltır (Hafta 8).
SON BÖLÜM
Kendinizi Sınayın
Yedi soru · her biri bir dakika
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 1 / 7
Bu hafta 3.000 KB; önceki dört haftanın ortalaması 2.000 KB. Bağımsız AKYO kaçtır?
A 0,67B 1,50C 1,20D 1,00
Doğru: B. 3.000 ÷ 2.000 = 1,50.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 2 / 7
Sakatlık sonrası kronik yük 1.200 KB. Oyuncu olağan 2.400 KB’lık haftasını yaptı. Bağımsız AKYO?
A 1,0B 0,5C 1,2D 2,0
Doğru: D. 2.400 ÷ 1.200 = 2,0: olağan hafta, düşük payda.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Düşük kronik tuzağı: sayı kırmızı, yük olağan.
Soru 3 / 7
ÜAHO, λ = 0,4. Önceki kronik 2.000, bu hafta 2.500. Yeni kronik yük?
A 2.200B 2.250C 2.300D 2.500
Doğru: A. 0,4 × 2.500 + 0,6 × 2.000 = 1.000 + 1.200.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 4 / 7
Önceki üç hafta 10, 10, 10; bu hafta 20. Bağlı hesapla oran kaçtır?
A 2,0B 1,0C 1,6D 4,0
Doğru: C. Payda (10 + 10 + 10 + 20) ÷ 4 = 12,5; 20 ÷ 12,5 = 1,6.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. A bağımsız hesap; aynı hafta, iki sayı.
Soru 5 / 7
Oyuncunun tam maçlarda yüksek hızı 600 m. Bu maç 20 dakikada 150 m koştu. Telafi hedefi?
A 600 mB 133 mC 150 mD 450 m
Doğru: D. Kendi maç talebi − bu maçta yapılan: 600 − 150.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 6 / 7
Antrenmanda 2 sakatlık, 800 antrenman saati. 1.000 saatte oran?
A 0,25B 2,5C 4,0D 25
Doğru: B. 2 ÷ 800 × 1.000 = 2,5.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
Soru 7 / 7
Meta-analizde I² = %95,8 bulundu. Bu ne demektir?
A Etki çok büyüktür ve sonuç kesindirB Sporcuların %96’sı sakatlandıC Çalışmalar birbirinden çok farklıD Sonuç yalnız rastlantıdan çıktı
Doğru: C. Farkın büyük kısmı çalışmaların kendi farklılığından geliyor.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Etkinin büyüklüğünü g söyler (0,35), I² değil.
Özet
Bugün beş şey öğrendik
1 Yük maç haftasına göre planlanır ve okunur. 2 Yedek açığı telafi seansıyla kapatılır; ortalama bireyi gizler. 3 Bağlı hesap sahte ilişki yaratır; düşük kronik oranı şişirir. 4 Kanıt küçük–orta ve dağınık ; oran tek başına karar vermez. 5 Kayıt standart tanım ve maruziyetle tutulur.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Dönüş yapan orta sahaya dönün: oran düşük paydadan yükseldi. Karar: kademeli dönüş planı, mutlak artış, oyuncunun geçmiş toleransı ve sağlık ekibi.
Derslikten çıkmadan
Bir sporcunun bütün verisi önünüzde. Nereden başlarsınız?
Gelecek hafta · Hafta 13: Vaka Atölyesi
Ayrıntılı okuma: Hafta 12 hoca sunumu · takım sporlarında izleme ve yük–sakatlık.
© Prof. Dr. İzzet İNCE · izzetince.com.tr
1 dk. Görev (dörtlü): dört haftalık yük ve sakatlık raporu. Oyuncuları ilk 11 ve yedek diye ayırın, haftalık yükü maç talebine göre yüzde verin, bir oyuncu için bağlı, bağımsız ve ÜAHO oranlarını karşılaştırın, standart kayıtla 1.000 saatte oranı bulun.