Hafta 12 · Bitirme Projesi Hazırlama

Bilimsel Araştırma Yöntemleri · Hafta 12

BİTİRME PROJESİ HAZIRLAMA

Dört yılın birikimini tek bir akademik belgede toplama rehberi — AYBÜ Spor Bilimleri Fakültesi standartları

Doç. Dr. İzzet İNCE Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Spor Bilimleri Fakültesi · Antrenörlük Eğitimi Bölümü

Hafta 12 · Ders Planı

Bu Hafta Neleri Ele Alacağız?

Tanımdan teslime, biçim kurallarından savunmaya, mezuniyete giden tüm yol.

1

Bitirme Projesi Nedir?

Amaçlar, yasal dayanak, proje türleri

2

Proje Yapısı

Ön sayfalar, ana metin bölümleri, ekler

3

Biçim Standartları

Font, kenar boşluğu, başlık hiyerarşisi

4

Ön Sayfalar Detayı

Kapak düzeni, beyan sayfası, teşekkür

5

Bulgular ve Tartışma

Tablo/şekil kuralları, literatürle bağlama

6

Kaynakça

Vancouver sistemi, referans yönetim araçları

7

Etik Kurul ve İntihal

Başvuru süreci, akademik dürüstlük

8

Teslim ve Mezuniyet

Belgeler, zaman çizelgesi, son kontrol listesi

Bölüm 1 · Temel Kavramlar

Bitirme Projesi: Dört Yılın Bilimsel Kanıtı

Lisans eğitiminde kazanılan teorik ve pratik bilgileri, özgün bir araştırmada birleştiren mezuniyet şartı.

Akademik Yeterlilik

Bilimsel araştırma sürecini anlama ve uygulama kapasitesini belgeler

Literatür Sentezi

Belirli bir konuda mevcut bilimsel literatürü sistematik tarama ve sentezleme becerisi

Mezuniyet Şartı

Lisans programından mezun olmak için yasal zorunluluk (AYBÜ Lisans Yönetmeliği)

Danışmanlık

Her öğrenciye 7. yarıyılda bir öğretim üyesi danışman atanır; format, Fakülte Yönetim Kurulu'nca belirlenen yazım kurallarına uygun olmalıdır.

Bölüm 1 · Süreç

Bitirme Projesi Hazırlama Süreci: 8 Adım

Ortalama 6-12 ay süren, danışman atamasından savunmaya uzanan bir yolculuk.

1

Danışman Ataması — 7. yarıyılda bir öğretim üyesi atanır

2

Konu Belirleme — spor bilimlerinde ilgi alanına göre araştırma sorusu

3

Literatür Tarama — mevcut bilgi birikimi ve boşluk tespiti

4

Etik Kurul (gerekirse) — insan katılımcılı çalışmalarda zorunlu

5

Veri Toplama — deneysel/betimsel/ilişkisel desene göre

6

Yazım Süreci — Giriş, Genel Bilgiler, Yöntem, Bulgular, Sonuç

7

Teslim — 3 CD + basılı kopya + gerekli formlar

8

Savunma — jüri önünde sözlü sunum ve değerlendirme

Bölüm 1 · Proje Türleri

Dört Bitirme Projesi Türü

Spor bilimlerinde her tür için gerçek örnek başlıklar.

Deneysel

"8 Haftalık Kuvvet Antrenmanının Genç Haltercilerde Koparma Performansına Etkisi" (n=24)

Betimsel

"Türkiye 1. Futbol Ligi'nde Oyun Analizi: Hücum Stratejilerinin Başarı Üzerine Etkisi"

Literatür Taraması

"Dayanıklılık Sporlarında HIIT Antrenman Protokolleri: Sistematik Derleme"

İlişkisel

"Genç Sporcularda Mental Dayanıklılık ve Yarışma Kaygısı İlişkisi"

Özellik	AYBÜ Standardı
Süre	1 akademik yıl (2 yarıyıl)
Sayfa Sayısı	30-50 sayfa (kaynaklar hariç)
Proje Türü	Betimsel çalışma veya mini deney (n=10-30)

Bölüm 2 · Yapı

Proje Yapısı: Dört Ana Blok

Ön sayfalar, proje metni, kaynaklar ve ekler — her biri belirli bir işlevi taşır.

A · Ön Sayfalar

Kapak, onay, beyan, teşekkür, özet, abstract

B · Proje Metni

Giriş → Genel Bilgiler → Yöntem → Bulgular/Tartışma → Sonuç

C · Kaynaklar

Alfabetik sırayla, dergi/kitap/tez formatında

D · Ekler

Etik kurul onayı, anket/ölçek, özgeçmiş

Her Bölümün İşlevi

Giriş "Neden bu araştırmayı yaptık?" sorusuna, Yöntem "Nasıl yaptık?" sorusuna, Bulgular/Tartışma "Ne bulduk ve ne anlama geliyor?" sorusuna cevap verir — jüri önce ön sayfalara bakar.

Bölüm 3 · Biçim

Tipografik Standartlar

AYBÜ Spor Bilimleri Fakültesi Yazım Kılavuzu (2024), APA 7 referans formatını temel alır.

Öğe	Standart
Font	Times New Roman, 12 punto
Kenar Boşlukları	Sol 4 cm (ciltleme için), diğerleri 2.5 cm
Paragraf Girintisi	1 Tab (1.27 cm) — Space tuşu kullanma!
Hizalama	İki yana yasla (Justify)
Satır Aralığı	1.5 satır (kaynakça/tablo içi: 1.0)
Hece Bölme	YAPMA — Word'de "Otomatik hece bölme" kapatın

Başlık Hiyerarşisi

1. Düzey: BÜYÜK HARF, KALIN, ortalı — "1. GİRİŞ" · 2. Düzey: İlk Harfler Büyük, Kalın, sola dayalı — "1.1. Araştırmanın Amacı" · 3. Düzey: küçük harf, kalın — "1.1.1. spesifik hedefler"

Bölüm 3 · Sık Hatalar

Altı Yaygın Biçim Hatası ve Çözümü

Küçük ama jürinin gözünden kaçmayan detaylar.

Hata	Çözüm
"antre-nman" gibi hece bölme	Düzen → Hece Bölme → Kapat
Farklı font kullanımı (Arial + Times karışık)	Ctrl+A ile tüm metni seç, Times New Roman 12 pt uygula
Her sayfada farklı kenar boşluğu	Sayfa Düzeni → Kenar Boşlukları → Özel (Sol 4, Diğer 2.5 cm)
Space tuşuyla girinti	Paragraf ayarları → İlk satır: 1.27 cm
Noktalamadan sonra iki boşluk (eski daktilo alışkanlığı)	Bul-Değiştir: çift boşluk → tek boşluk
Geniş tablonun sayfa dışına taşması	Tablo Özellikleri → Sayfa genişliğine sığdır

Bölüm 4 · Ön Sayfalar

Dış/İç Kapak Düzeni

Jürinin gördüğü ilk sayfa; kimlik bilgilerinin doğru yerleşimi önemlidir.

AYBÜ Amblemi

Üst ortada, 3.5×3.5 cm

Üniversite Adı

Amblem altı, ortalı, 14 pt koyu

Proje Başlığı

Sayfa ortası, 16 pt BÜYÜK HARF KALIN

Öğrenci + Tarih

Hazırlayan/No, en altta "ANKARA - 2024"

Bölüm 4 · Ön Sayfalar

Kapak Sayfasının Anatomisi

Dört öğe, sabit bir hiyerarşiyle sayfaya yerleşir — göz bu sırayla okur.

Kapak Sayfası Yerleşim Şeması

Bölüm 4 · Kritik Sayfa

Beyan Sayfası: Mavi Mürekkeple İmza Zorunlu

Fotokopi veya dijital imza kabul edilmez — bu, akademik dürüstlük beyanının orijinalliğini garanti eder.

Beyan Metni

"Bu dönem projesinin kendi çalışmam olduğunu, hazırlamamda başvurduğum bütün kaynakları akademik kurallara uygun olarak belirttiğimi, intihal içermediğini... beyan ederim."

Kritik uyarı: İmza mavi mürekkep kalemle el yazısıyla atılmalıdır. Dijital imza veya siyah kalem kabul edilmez.

Teşekkür Sayfası

İsteğe bağlı, max 1 sayfa, kişisel ve samimi olmalıdır — danışman, jüri, aile ve destek verenlere teşekkür edilir.

Bölüm 4 · Vitrin

Özet ve Abstract: 300 Kelime, 1 Sayfa

Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanır, girintisiz tek paragraf formatındadır.

Uzunluk

Max 300 kelime, 1 sayfa — Word Count ile kontrol edin

Font

Times New Roman 12 pt — ana metinle aynı

Paragraf

Tek paragraf, girintisiz (blok metin)

Satır Aralığı

1.5 satır — ana metinle tutarlı

Bölüm 5 · Bulgular

Tablo ve Şekil: Dekoratif Değil, Bilimsel Araç

Doğru formatlanmış görseller, bulguların hızlı kavranmasını sağlar.

Özellik	Tablolar	Şekiller/Resimler
Numaralandırma	Tablo 1. (kalın, ardışık)	Şekil 1. / Resim 1. (grafik=Şekil, fotoğraf=Resim)
Açıklama Yeri	ÜSTTE	ALTTA
Hizalama	Ortalı, kenar boşluklarına taşmamalı

İyi Tablo

Başlık açıklayıcı, birimler belirtilmiş (yıl, cm), istatistik var (p, ±SD), örneklem büyüklüğü (n) gösterilmiş

VS

Kötü Tablo

Başlıksız/numarasız, birim yok, istatistiksel bilgi yok, "Grup 1" gibi muğlak isimler

Bölüm 5 · Uygulama

Örnek: Dikey Sıçrama Performansı Bulgusu

Metin, tablo verisini tekrarlamaz — birbirini tamamlar.

Grup	Ön-test (cm)	Son-test (cm)	Değişim	p
Deney (n=20)	45.2±3.1	52.1±3.5	+15.3%	<0.001*
Kontrol (n=20)	44.8±2.9	45.3±3.0	+1.1%	0.412

Metin İçi Sunum Örneği

"Deney grubu dikey sıçrama performansında %15.3 artış gösterirken (p<0.001), kontrol grubunda anlamlı değişim gözlenmedi (p=0.412). Gruplar arası son-test karşılaştırması deney lehine anlamlı fark ortaya koydu (p<0.001, Cohen's d=2.14)."

Bölüm 5 · Tartışma

Bulguları Literatürle Bağlama

Ham sonuçları tekrar etmek yerine, ne anlama geldiğini açıklayın.

Literatür Entegrasyonu

"Bulgumuz Smith et al. (2023) ile uyumludur" veya "Jones (2022) farklı sonuçlar rapor etmiştir"

Mekanizma Açıklaması

Bulguların altında yatan fizyolojik/biyomekanik mekanizmayı açıklayın

Pratik Uygulama

Antrenörler, sporcular veya klinisyenler için ne anlama geldiğini belirtin

Bölüm 6 · Kaynakça

Vancouver Atıf Sistemi: Sayısal Format

Metinde kaynaklar numarayla gösterilir; ICMJE tarafından geliştirilen sağlık bilimleri standardı.

Dergi Makalesi

Yazar AA. Başlık, Dergi Adı, Yıl, Cilt(Sayı):Sayfa. Dergi adı kısaltılmadan yazılır.

Kitap

Yazar AA. Kitap Adı, Baskı. Yer, Yayınevi, Yıl. İlk baskıda "1st ed." yazılmaz.

Tez / Bitirme Projesi

Yazar A. Başlık, Fakülte, Bölüm, Proje Türü, Şehir: Üniversite, Yıl.

Metinde Atıf Örnekleri

Tek kaynak: "...performansını artırır (12)." · İki kaynak: "...etkilidir (5, 18)." · Ardışık: "...desteklemektedir (7-11)." Önemli: Kaynakça listesi ilk kullanım sırasına göredir, alfabetik değil!

Bölüm 6 · Kaynakça

Metindeki Sıra, Listedeki Sıradır

Vancouver'da kaynakça alfabetik değil, metinde ilk geçtiği sıraya göre numaralanır.

İlk Kullanım Sırası, Kaynakça Sırasını Belirler

Bölüm 6 · Araçlar

Kaynak Yönetim Yazılımları

Yüzlerce kaynağı elle yazmak yerine otomatik kaynakça oluşturun.

Yazılım	Fiyat	Özellikler
Zotero	Ücretsiz	Açık kaynak, tarayıcı eklentisi, Word entegrasyonu, sınırsız yerel depolama
Mendeley	Ücretsiz	Elsevier ürünü, PDF okuyucu, 2GB bulut depolama
EndNote	Ücretli	Profesyonel seviye, Web of Science entegrasyonu, kurum lisansı gerekir

Bölüm 7 · Etik Kurul

Etik Kurul Başvurusu: 4-8 Hafta

İnsan katılımcılı her çalışma, veri toplamaya başlamadan ÖNCE onay gerektirir.

1 · Protokol

Araştırma planı + onam formu

2-3 · Başvuru

Form + komisyon sunumu

4 · Değerlendirme

Komite toplantısı (2-6 hafta)

5 · Onay

Veri toplama başlayabilir

Onaysız Veri Toplama = Bilimsel Suistimal

18 yaş altı katılımcılar için veli/vasi onayı VE çocuğun kendi rızası gereklidir. Protokolde değişiklik olursa etik kurula yeniden başvurulmalıdır.

Bölüm 7 · İntihal

İntihal Türleri ve Tespit Araçları

"Çok fazla kaynak" diye bir şey yoktur, ama "hiç kaynak yok" ciddi bir sorundur.

Direkt Kopyala-Yapıştır

En açık tür — Turnitin gibi yazılımlarla kolayca tespit edilir

Paraphrasing

Kelimeleri değiştirip kaynak göstermemek — yine intihaldir

Öz-İntihal

Kendi yayınlanmış çalışmanızı kaynak göstermeden tekrar kullanmak

Tespit Araçları

Turnitin, iThenticate, Compilatio, Unicheck. Şüphe durumunda kaynak göstermek her zaman daha güvenlidir.

Bölüm 7 · İntihal

Benzerlik Oranı: Bir Sayı, Üç Farklı Anlam

Turnitin gibi yazılımların verdiği yüzde, tek başına "intihal var/yok" demek değildir — bağlama bakılır.

Benzerlik Oranı Değerlendirme Göstergesi

%0-15 — Kabul Edilebilir (ortak ifadeler, standart yöntem cümleleri)

%15-25 — Gözden Geçir (danışmanla birlikte kaynak kontrolü yapın)

%25 ve üzeri — Reddedilir (ciddi intihal şüphesi)

Bölüm 8 · Teslim

Teslim Listesi ve 7 Aylık Zaman Çizelgesi

Tüm belgeler eksiksiz teslim edilmedikçe mezuniyet işlemleri başlatılmaz.

3 Adet CD (PDF, üzeri etiketli) 1 Adet Basılı Kopya (kontrol için) Yazım Kuralları Kontrol Formu Değerlendirme Formu (2 nüsha)

Hafta 1-2

Danışman Ataması

Hafta 3-8

Literatür Tarama

Hafta 6-10

Etik Kurul Başvurusu

Hafta 11-20

Veri Toplama

Hafta 27-28

Teslim ve Savunma — Toplam ~7 ay

Bölüm 8 · Teslim

Yedi Ayı Görselleştirmek: Örtüşen Süreçler

Literatür tarama ve etik kurul başvurusu paralel yürütülürse zaman kazanılır.

28 Haftalık Süreç Şeması

Bölüm 8 · Son Kontrol

Teslimden Önce Son Kontrol Listesi

Küçük bir kontrol, büyük bir gecikmeyi önler.

İçerik Kontrolü

Format kurallarına uygunluk, kaynakça eksiksiz, etik kurul onayı eklerde, beyan sayfası mavi kalemle imzalı

Teslim Kontrolü

3 CD hazır ve çalışır durumda, özgeçmiş güncel, içindekiler sayfa numaralarıyla eşleşiyor, özet/abstract 300 kelime sınırında

Mezuniyet İşlemleri

Mezuniyet dilekçesi → danışman onayı → Enstitü/Fakülte Yönetim Kurulu onayı → diploma hazırlama (2-4 hafta) → diploma teslimi (kimlik ibrazıyla).

Kapanış

Bu Haftanın Kilit Noktaları

Bitirme projesi sürecinize taşıyacağınız pratik karar noktaları.

Bitirme projesi, dört yıllık lisans eğitiminin bilimsel yeterlilik göstergesidir; danışman atamasından savunmaya 8 adımlık, ortalama 6-12 aylık bir süreçtir.
Biçim standartları (Times New Roman 12pt, sol 4cm/diğer 2.5cm kenar, 1.5 satır aralığı) kurumsal bir kimliktir — küçük hatalar jüri gözünde büyür.
Beyan sayfası mavi mürekkeple el yazısıyla imzalanmalıdır; bu, özgünlük ve akademik dürüstlük beyanının vazgeçilmez şartıdır.
İnsan katılımcılı her çalışma, veri toplamadan önce 4-8 hafta süren etik kurul onayı gerektirir — bu süreci erken başlatın.
Teslim (3 CD + basılı kopya + formlar) ve son kontrol listesi eksiksiz tamamlanmadan mezuniyet işlemleri başlamaz.