Yapı, Kasılma, Enerji ve Adaptasyon
Kas Fizyolojisi
Yapı, kasılma, enerji ve adaptasyon
Bir kas lifinin içinde milyonlarca protein motoru her saniye ATP harcayarak çalışmaktadır. Kitap; iskelet kasının yapısını, sinir uyarısının kuvvete dönüşmesini, kasın mekanik özelliklerini, enerji sistemlerini ve yorgunluğu anlatmakta, ardından antrenmanın, kullanmamanın ve yaşlanmanın kası nasıl değiştirdiğini spor bilimleri öğrencisinin ihtiyacına göre adım adım açıklamaktadır.
- 20
- Bölüm
- 188
- Şekil
- 98
- Tablo
- 700
- Kaynak
Önsöz
İskelet kası vücut kütlesinin yaklaşık üçte birini oluşturan, kimyasal enerjiyi mekanik işe dönüştüren dokudur. Spor bilimleri öğrencisi için kas fizyolojisi, antrenman programlarının neden işe yaradığını ya da neden yaramadığını anlamanın temelidir: kuvvet artışı, hipertrofi, yorgunluk, toparlanma ve sakatlık sonrası kayıp, kas lifinin içindeki yapıların ve süreçlerin değişimiyle açıklanmaktadır.
Kitap, lisans düzeyinde öğrenim gören spor bilimleri öğrencileri için yazılmıştır ve ileri biyokimya bilgisi varsaymamaktadır. Her terim ilk kullanıldığı yerde tanımlanmakta, karmaşık süreçler adım adım bir tarif biçiminde verilmekte, her kavram gündelik bir benzetme ve spor örnekleriyle somutlaştırılmaktadır.
Kitabın ilk kısmı kasın yapısını makroskopik düzeyden molekül düzeyine kadar kurmaktadır. İkinci kısım sinir uyarısının kasılmaya dönüşmesini ve kuvvetin sinir sistemi tarafından nasıl derecelendirildiğini, üçüncü kısım kasın mekanik özelliklerini ve lif tiplerini ele almaktadır. Dördüncü kısım enerji metabolizmasına ve yorgunluğa, beşinci kısım antrenmana, kullanmamaya, yaşlanmaya, hasara ve hastalığa verilen yanıtlara ayrılmıştır.
Metindeki sayısal bulgular özgün yayınlarla karşılaştırılmış ve kaynakçada DOI numaralarıyla verilmiştir. 2022–2026 yıllarında yayımlanan kaynaklar kaynakçada ayrıca işaretlenmiştir. Öğretim amacıyla kurgulanan sporcu örnekleri ve sayılar metinde "örnek" olarak belirtilmiş, kanıt gibi sunulmamıştır. Okuyucuların düzeltme ve önerileri sonraki güncellemelerde değerlendirilecektir.
Yazar hakkında
1981'de Kütahya'da doğan İzzet İNCE halter sporuna 1994'te başlamış, 1996'da milli takıma seçilmiştir. 2004 Atina ve 2008 Pekin Olimpiyat Oyunları'nda Türkiye'yi temsil etmiş; 2004 ve 2007'de büyükler kategorisinde Avrupa Şampiyonu olmuştur. Lisansını Selçuk Üniversitesi'nde, doktorasını Dumlupınar Üniversitesi'nde tamamlamıştır. 2015'te Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'ne katılmış, 2021'de doçent, 2026'da profesör unvanını almıştır. Spor performansı, spor teknolojileri ve uygulamalı biyomekanik alanlarında çalışmaktadır.
Bu Kitap Nasıl Okunur?
Her bölüm aynı düzende ilerlemektedir. Bölüm açılışındaki kısa özet konunun neden önemli olduğunu belirtmekte, "Önce temel" kutusu bölümü okumak için gereken terimleri tanımlamaktadır. Ana metin kavramı önce gündelik bir örnekle, sonra resmî tanım ve gerektiğinde formülle kurmaktadır.
- Kenar notu
- Sayfa kenarındaki kısa notlar, yanındaki paragrafta geçen bir terimin tanımını ya da bir okuma ipucunu vermektedir.
- Tarif
- Bir hesaplamanın ya da sürecin numaralı adımlarla, gündelik dille anlatıldığı kutudur. Formülü ezberlemek yerine adımları izlemek yeterlidir.
- Şekil ve "Ne anlama geliyor?"
- Şekillerin altındaki renkli şerit, şeklin nasıl okunacağını ve çıkarılacak sonucu tek paragrafta özetlemektedir.
- Spor örneği
- Kavramın bir spor dalında, sayılarla nasıl kullanıldığını gösteren kutudur. Kurgusal sporcu örnekleri "örnek" olarak belirtilmiştir.
- Etkileşimli şekil
- Bazı bölümlerde değerleri kaydırıcılarla değiştirerek sonucun nasıl değiştiğini görmeye olanak tanıyan şekiller yer almaktadır.
- Kendinizi sınayın
- Bölüm sonundaki sorular bölümün temel kavramlarını yoklamaktadır; yanıt anahtarı soruların hemen ardındadır.
- Kaynaklar
- Metindeki atıflar tıklanabilir. 2022–2026 yıllarına ait kaynaklar YENİ etiketiyle işaretlenmiştir.
Sayfanın üst kısmındaki A− ve A+ düğmeleri yazı boyutunu, yarım ay simgesi açık ve koyu temayı değiştirmektedir. Klavyede sağ ve sol ok tuşları sonraki ve önceki bölüme geçirmektedir.