← Hesaplayıcılara Dön

🩸 Demir & Ferritin İzleme

Sporcu demiri: ferritin sınıflandırma · TSAT · hemoglobin · egzersiz kaynaklı kayıp tahmini · takviye protokolü

🔬 Demir Durumu Değerlendirme

Ferritin, Hb, serum Fe ve transferrin satürasyonu (TSAT) ile demir durumu sınıflandırması. Sporcuda hemolitik anemi ve inflamasyon etkisi göz önüne alınır.

📉 Egzersiz Kaynaklı Demir Kaybı Tahmini

Koşu sırasında ayak vuruşu hemolizi, ter yolu kaybı ve gastrointestinal kayıp bileşenlerinden haftalık demir kaybı tahmini (Peeling 2008, Burden 2015).

📊 Sporcu Demir Norm Tablosu

ParametreErkek SporcuKadın SporcuYorum
Ferritin (µg/L)>35 optimal>35 optimal<12: tükenme; 12-35: at risk; >35: yeterli
Hemoglobin (g/dL)>14.0>12.0WHO düzey; yüksek irtifada düzelt (+0.5/1000m)
Serum Fe (µmol/L)10–309–27<10: muhtemel demir kısıtlı eritropoez
TSAT %20–5015–50<16%: demir kısıtlı eritropoez
Soluble TfR (mg/L)<2.5<2.5Artış: doku demir eksikliği (inflamasyondan etkilenmez)
CRP (mg/L)<5<5Yüksekse ferritin yanlış yüksek görünebilir (akut faz)
⚡ 3-Aşamalı Demir Eksikliği Sınıflandırması (Beck 2021)

Evre 1 — Demir Tükenmesi: Ferritin <12 µg/L, Hb normal, sTfR normal. Depo boşaldı ama eritropoez henüz etkilenmedi.
Evre 2 — İşlevsel (Laten) Eksiklik: Ferritin <20, TSAT <16%, sTfR ↑, Hb normal. Eritropoez kısıtlanmaya başladı.
Evre 3 — Demir Eksikliği Anemisi: Hb <14 (E) / <12 (K) g/dL + Ferritin <12. Tam klinik anemi.

Akademik Kaynaklar:
Peeling P et al. (2008). Exercise-induced haematuria in female runners. Br J Sports Med, 42(5), 336-341.
Peeling P et al. (2013). Athletic induced iron deficiency: new insights into the role of inflammation, cytokines and hormones. Eur J Appl Physiol, 113(2), 259-269.
Burden RJ et al. (2015). Is iron treatment beneficial in iron-depleted non-anaemic (IDNA) endurance athletes? A systematic review. Br J Sports Med, 49(21), 1389-1397.
Beck KL et al. (2021). Dietary strategies to improve iron status. Nutrients, 13(3), 868.
Hinton PS. (2014). Iron and the endurance athlete. Appl Physiol Nutr Metab, 39(9), 1012-1018.