Enerji Mevcudiyeti & RED-S Risk | Monitorizasyon Dersleri

🔢 Enerji Mevcudiyeti (EA) Hesabı

EA = (Enerji Alımı − Egzersiz Enerji Harcaması) / Yağsız Vücut Kütlesi

Vücut Ağırlığı (kg)

Yağ Yüzdesi (%) Vücut yağı % — yoksa tahmin girin

Cinsiyet

Günlük Enerji Alımı (kcal) 3 günlük beslenme günlüğü ortalaması önerilir

Egzersiz Enerji Harcaması (kcal/gün) Sadece egzersiz kaynaklı; bazal metabolizma değil

🩺 RED-S Klinik Semptom Tarama

Aşağıdaki semptomlardan 2+ varsa klinisyene yönlendirme önerilir (Mountjoy 2014).

🚨 Üreme & Hormonal (Kadın)

• Amenore (>3 ay)
• Oligomenore (>35 gün arası)
• Östrojen eksikliği
• Libido azalması

🚨 Hormonal (Erkek)

• Testosteron azalması
• Libido azalması
• Erektil disfonksiyon
• Sabah ereksiyon kaybı

⚠️ Kemik & Metabolizma

• Tekrarlayan stres kırığı
• Düşük kemik mineral yoğunluğu
• Kas kütlesi kaybı
• Kronik yorgunluk

⚠️ Kardiyovasküler & Diğer

• Bradikardi (<50 atım)
• Düşük tansiyon
• Anemi (hemoglobin ↓)
• Bağışıklık zayıflığı

🚨 Kadın Sporcu Triadı → RED-S

Eski "Kadın Sporcu Triadı" (düşük enerji mevcudiyeti + menstrüal disfonksiyon + düşük kemik yoğunluğu) 2014'te IOC tarafından tüm cinsiyetleri kapsayan RED-S çatısına genişletilmiştir. Her iki cinsiyette de ciddi sağlık riskleri oluşturabilir.

📊 Referans Eşikleri ve Sağlık Sonuçları

EA (kcal/kg FFM/gün)	Sınıflandırma	Sağlık Sonuçları	Öneri
<30	Kritik LEA	Amenore, kemik kaybı, metabolik çöküş	🚨 Acil müdahale
30–39	Düşük LEA	Hormonal baskılanma, performans düşüşü, iyileşme bozulması	⚠️ Diyetisyen + sporcu sağlığı
40–44	Sınır	Subklinik bozukluklar; dikkatli izleme	⚠️ İzle
45+	Optimal	Sağlık ve performans desteklenmiş	✅ Normal
≥50 (kadın)	Hedef EA	Üreme sağlığı, kemik sentezi için ideal	✅ İdeal

📌 Önemli Notlar

• EA hesabı için yağsız vücut kütlesi (FFM) kullanılır — toplam vücut ağırlığı değil.

• Egzersiz enerji harcaması: sadece antrenman süresi → bazal metabolizma dahil değil.

• 3 günlük beslenme günlüğü, 24 saatlik geri çağırma veya FFQ ile enerji alımı tahmin edilir.

• Tek ölçüm değil; trend izlemesi önemlidir. EA zaman içinde değişkenlik gösterebilir.

• LEA kasıtlı veya kasıtsız olabilir (yoğun antrenman + yetersiz beslenme farkındalığı).

Akademik Kaynaklar:
Mountjoy M et al. (2014). The IOC consensus statement: beyond the Female Athlete Triad — Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S). Br J Sports Med, 48(7), 491-497.
Loucks AB et al. (2011). Energy availability in athletes. J Sports Sci, 29(S1), S7-S15.
Nattiv A et al. (2007). American College of Sports Medicine position stand: the female athlete triad. Med Sci Sports Exerc, 39(10), 1867-1882.
Torstveit MK & Sundgot-Borgen J. (2005). The female athlete triad: are elite athletes at increased risk? Med Sci Sports Exerc, 37(2), 184-193.