Tek bacak hop testleri — ACL cerrahisi / sakatlık sonrası spora dönüş simetri kriteri
Etkilenen (operated/sakatlanan) ve sağlam taraf değerlerini giriniz. LSI = (etkilenen / sağlam) × 100. Timed hop'ta düşük süre = iyi → LSI hesaplaması ters çevrilir.
Ayakkabılı test yapılır. Zemin sert, kaymaz olmalı. Her test öncesi 2-3 alıştırma tekrarı. En az 2 ölçüm alınır, en iyi değer kullanılır (timed hop için en hızlı). Testler arası 2 dk dinlenme.
Başlangıç çizgisine tek bacak üzerinde durulur. Kollar ileri-yukarı swing ile olabildiğince uzağa tek sıçrama. İniş noktası topuktan ölçülür. Yeniden sıçramamalı — denge sağlanmalı.
Başlangıç çizgisinden 3 ardışık sıçrama, iniş toplanarak. Her sıçrama aynı bacak ile. 3. iniş noktasına kadar toplam mesafe ölçülür.
6 metre mesafeyi tek bacak hop ile geçme süresi (sn). Kasalar arası bant çizgisi kullanılır. Elektronik zamanlayıcı veya video kullanımı tercih edilir. Süre düşük = iyi.
15 cm genişliğinde merkez çizgisi boyunca ardışık 3 çapraz sıçrama. Gidiş-dönüş değil, tek yön. Çizgiyi aşmadan iniş yapılmalı.
Tüm mesafe testlerinde ölçüm: başlangıç çizgisinden son inişe kadar. Denge kaybı veya çizgi aşımı = geçersiz deneme. Sağlam bacak her zaman önce test edilir. İki test arasında en az 30 dakika beklenmesi önerilir (yorgunluk etkisi).
LSI, spora dönüş testlerinin sadece bir bileşenidir. Kuvvet, nöromüsküler kontrol ve psikolojik hazırlık da değerlendirilmelidir.
| Kriter | Minimum Eşik | Kaynak |
|---|---|---|
| Single Hop LSI | ≥ 90% | Noyes 1991 |
| Triple Hop LSI | ≥ 90% | Noyes 1991 |
| 6-m Timed Hop LSI | ≥ 90% | Barber 1990 |
| Cross-over Hop LSI | ≥ 90% | Barber 1990 |
| Quadriceps Kuvvet LSI | ≥ 90% | Kyritsis 2016 |
| Hamstring Kuvvet LSI | ≥ 90% | Kyritsis 2016 |
| Post-op Minimum Süre | ≥ 9 ay (ACLR) | Grindem 2016 |
| Psikolojik Hazırlık (ACL-RSI) | ≥ 56/100 | Webster 2008 |
Bilateral deficit problemi: Karşı bacak da cerrahi öncesinde güçsüzse, LSI %90 bile yanlış güvence verebilir. Sağlam taraf da değerlendirilmelidir (normative comparison).
Yeniden yaralanma riski: Tüm kriterleri karşılayan sporcularda bile ACLR sonrası yeniden yaralanma riski ~%15-25. Tek başına hop testleri yeterli değil; fonksiyonel hareket analizi, sahada test protokolleri eklenmelidir (Grindem 2016).
Kompozit LSI: 4 testin ortalamasının ≥90% olması yerine her birinin ayrı ayrı ≥90% olması daha güvenilir bir kriter.
| Taburculuk Zamanlaması (ACLR) | Yeniden Yaralanma Riski (Pivot) |
|---|---|
| < 6 ay | ~33% |
| 6–9 ay | ~23% |
| 9–12 ay | ~17% |
| > 12 ay | ~8% |
Kaynak: Grindem H et al. (2016). BJSM, 50(13), 804-808.