Bilimsel Araştırma Yöntemleri · Hafta 5 · 10 Soru

Literatür Tarama ve Kaynak Değerlendirme

Her soruda bir şık seçin; doğru cevap ve açıklama hemen görünür. Amaç not değil, öğrenmek.

Cevaplanan: 0 / 10 · Doğru: 0

1Verilerini kendisi toplayan araştırmacıların yazdığı randomize kontrollü bir çalışma makalesi hangi kaynak türüdür?

Doğru cevap: D. Birincil kaynak orijinal ampirik araştırmadır. Derleme ve meta-analiz ikincil, ders kitabı ve ansiklopedi üçüncül kaynaktır.

2YÖK Tez Merkezi'ndeki yüksek lisans ve doktora tezleri hangi kaynak grubuna girer?

Doğru cevap: D. Geleneksel yayıncılık dışındaki tez, bildiri ve raporlar gri literatürdür. Yayın yanlılığını azaltabilir ve yerel bağlamı zenginleştirir; ama kalite kontrolü değişkendir.

3Boolean işleçlerinden hangisi aramayı daraltır?

Doğru cevap: A. AND kesişimdir, sonucu azaltır ve özgüllüğü artırır. OR birleşimdir, sonucu artırır ve duyarlılığı artırır. NOT dışlar ama değerli çalışmaları da dışlayabilir.

4PICO'dan arama dizgesi kurarken genel kural nedir?

Doğru cevap: B. Örnek: (adolescent OR teen OR youth) AND (HIIT OR "high intensity interval") AND (VO2max OR "aerobic capacity").

5PubMed'de "train*" yazmak ne sağlar?

Doğru cevap: C. Kesme (truncation) işareti duyarlılığı artırır. Tırnak içinde ifade araması ise özgüllüğü artırır.

6Bramer ve arkadaşlarının (2017) çalışmasından çıkan temel ders nedir?

Doğru cevap: A. Embase, MEDLINE, Web of Science ve Google Akademik birlikte ilgili kaynakların yaklaşık %98'ine ulaştı; hiçbiri tek başına bu düzeye ulaşamadı.

7Bulduğunuz bir makaleye sonradan atıf yapan yeni çalışmaları incelemek hangi yöntemdir?

Doğru cevap: B. İleriye dönük zincirleme Google Scholar'daki "Cited by" ile yapılır. Geriye dönük zincirleme ise makalenin kaynakçasını tarar.

8Aşağıdakilerden hangisi yırtıcı (predatory) dergi uyarı işaretidir?

Doğru cevap: E. %90'ın üstünde kabul, sahte "Global Impact Factor" ve izinsiz editör isimleri uyarı işaretidir. DOAJ, Think Check Submit ve Retraction Watch doğrulama araçlarıdır.

9Dergi metrikleri hakkında hangisi doğrudur?

Doğru cevap: C. Metrikler alana ve kariyer süresine göre değişir. Yüksek metrikli bir dergide yayımlanmak makalenin kusursuz olduğu anlamına gelmez; her makale ayrıca eleştirel değerlendirilir.

10Elicit ya da Consensus gibi yapay zekâ destekli arama araçları nasıl kullanılmalıdır?

Doğru cevap: E. Bu araçlar halüsinasyon üretebilir; var olmayan kaynak ya da yanlış bulgu gösterebilirler. Bu yüzden manuel doğrulama zorunludur.

← Hafta 5 sunumuna dön