Her soruda bir şık seçin; doğru cevap ve açıklama hemen görünür. Amaç not değil, öğrenmek.
Cevaplanan: 0 / 10 · Doğru: 0
1Gerçek deneysel deseni yarı deneysel desenden ayıran temel özellik nedir?
Doğru cevap: B. Gerçek deney = müdahale + karşılaştırma grubu + rastgele atama. Rastgele atama yoksa (ör. hazır iki takım) desen yarı deneyseldir.
2Deney grubuna yalnızca gönüllü olan sporcuları almak hangi tehdidi doğurur?
Doğru cevap: A. Gönüllüler zaten daha motive olabilir; fark programdan değil onlardan gelebilir. Çözüm rastgele atamadır.
3Atamanın gizlenmesi (allocation concealment) ne demektir?
Doğru cevap: C. Atama listesi önceden bilinirse araştırmacı bilerek ya da bilmeyerek uygun kişiyi uygun gruba yönlendirebilir. Gizleme bu yanlılığı önler.
4Çift körlemede kimler hangi grubun hangi uygulamayı aldığını bilmez?
Doğru cevap: E. Tek körlemede yalnızca katılımcı bilmez; çift körlemede katılımcı ve araştırmacı; üçlü körlemede analiz eden de bilmez.
5Genç sporcularda 6 aylık bir programdan sonra gözlenen kuvvet artışının bir kısmı hangi iç geçerlik tehdidinden kaynaklanabilir?
Doğru cevap: D. Genç sporcular programsız da doğal olarak büyür ve güçlenir. Bu yüzden aynı sürede ölçülen bir kontrol grubuyla karşılaştırma gerekir.
6Takımın sprintte en kötü 5 oyuncusu ek programa alındı ve hepsi iyileşti. Kontrol grubu yoksa bu iyileşme için hangi açıklama akla gelmelidir?
Doğru cevap: A. En kötü skorların bir kısmı "kötü gün" hatasıdır; ikinci ölçümde bu oyuncular programsız da ortalamaya yaklaşır (Barnett ve ark., 2005). Çözüm kontrol grubu ve başlangıçta birkaç ölçümün ortalamasıdır.
73 mg/kg kafeinin RAST'a etkisini sınamak için çapraz geçişli desen neden uygundur?
Doğru cevap: C. Kafeinin yarı ömrü birkaç saattir; 2–7 günlük yıkama yeter. Kreatin gibi kas deposunu haftalarca değiştiren takviyelerde ise paralel gruplar tercih edilir.
8Çalışmayı bırakan katılımcıları da başlangıçta atandıkları grupta analiz etmek hangi tehdide karşı kullanılır?
Doğru cevap: B. Zayıf performanslılar çalışmayı bırakırsa kalanlar yanıltıcı biçimde iyi görünür. Intention-to-treat analizi bu yanlılığı azaltır.
9α = 0,05, güç = 0,80, σ = 4 ml/kg/dk ve saptanacak en küçük fark δ = 3 ml/kg/dk ise grup başına yaklaşık kaç kişi gerekir?
Doğru cevap: D. n = 2[(1,96 + 0,84) × 4 / 3]² ≈ 28 kişi / grup; toplam 56. Aşınma için %10–20 fazladan katılımcı planlanır.
10Randomize çalışmaların raporlanması için kullanılan standart hangisidir?
Doğru cevap: E. CONSORT randomize çalışmaların raporlama standardıdır; 2025 güncellemesiyle madde sayısı 30'a çıktı (Hopewell ve ark., 2025). PRISMA sistematik derlemeler içindir.