Hafta 12 Soru Seti · Bilimsel Araştırma Yöntemleri

1Belmont Raporu'nun (1979) üç temel etik ilkesi hangileridir?

Doğru cevap: D. Belmont Raporu Tuskegee skandalından sonra hazırlandı. Kişilere saygı onamı, iyilikseverlik zarar vermemeyi, adalet yük ve yararın adil dağılımını kapsar.

2Türkiye'de bir tez kapsamında sporculara anket uygulanacaksa etik kurul onayı ne zaman alınmalıdır?

Doğru cevap: C. İnsan katılımcıyla yapılan her araştırma, anket ve görüşme dâhil, veri toplanmadan önce etik kurul onayı alır.

315 yaşındaki sporcularla yapılacak bir araştırmada onam nasıl alınır?

Doğru cevap: B. Çift onam gerekir: veli onamı (consent) ve çocuk rızası (assent). Çocuk her seansta "devam etmek istemiyorum" diyebilmelidir.

4Bir makalenin paragrafını eş anlamlı kelimelerle yeniden yazıp kaynak göstermemek nedir?

Doğru cevap: C. Kelimeleri değiştirmek, kaynak göstermeme sorununu çözmez. Fikir başkasına aitse yeniden ifade edilse bile atıf yapılır.

5FFP kısaltmasındaki "falsifikasyon" hangi ihlali tanımlar?

Doğru cevap: D. Fabrikasyon uydurmak, falsifikasyon çarpıtmak, plagiarism (intihal) atıfsız sahiplenmektir. Üçü en ağır bilimsel ihlallerdir.

6Dikey sıçramada p = .08 çıkınca iki katılımcıyı çıkarıp başka bir değişken ekleyerek p = .049 elde etmek nedir?

Doğru cevap: A. Anlamlı sonuç çıkana kadar analizi değiştirmek p-hacking'dir. Önlemi analiz planını önceden kaydetmek ve tüm analizleri raporlamaktır.

7Sonuçları gördükten sonra hipotez kurup çalışma baştan öyle planlanmış gibi sunmak nedir?

Doğru cevap: B. HARKing: Hypothesizing After the Results are Known. Doğrusu keşifsel ve önceden planlanmış (doğrulayıcı) hipotezleri ayırt etmektir.

8Büttner ve arkadaşlarının (2020) spor ve egzersiz hekimliği dergilerinde bulduğu yaklaşık %82'lik oran neye işaret eder?

Doğru cevap: E. Hipotezlerin yaklaşık %82'si "desteklenmiş"ti; örneklem ve güçler düşünüldüğünde bu oran gerçekçi olamayacak kadar yüksektir.

9Hipotez, örneklem ve analiz planının veri toplanmadan önce OSF ya da AsPredicted'a zaman damgalı kaydedilmesine ne denir?

Doğru cevap: E. Ön kayıt, p-hacking ve HARKing'i önler. Kayıtlı raporda ise dergi yöntemi sonuçtan önce hakeme gönderir.

10COPE'a (2023) göre yapay zekâ araçları hakkında hangisi doğrudur?

Doğru cevap: A. Dil düzeltme ya da kod ayıklama gibi kullanımlar beyanla kabul edilebilir. Bölüm yazdırıp kendi yazısı gibi sunmak, uydurma kaynak ve kişisel veri yüklemek kabul edilemez.