ÇOCUK VE SPOR · LİSANS · HAFTA 3

Küçük Motor, Sıcak Gün

Çocuğun kalbi, kası ve sıcağa yanıtı yetişkinden nasıl ayrılır? Yetişkin formülleri neden çocukta işlemez?
Prof. Dr. İzzet İNCE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi · Spor Bilimleri Fakültesi
Antrenörlük Eğitimi Bölümü · 2026–2027
Geçen hafta · 3 dakika

Hatırlayalım

Önce cevabı aklınızdan söyleyin, sonra kartı tıklayın.

Soru 1

Büyüme ile olgunlaşma arasındaki fark?
Cevabı göster

Büyüme ölçülerin artışı; olgunlaşma yetişkinliğe doğru ilerleme.

Soru 2

PHV kızlarda ve erkeklerde ortalama kaç yaşta?
Cevabı göster

Kızlarda 11,5–12, erkeklerde 13,5–14.

Soru 3

Defne neden "PHV'de" sayıldı?
Cevabı göster

Üç ayda 2,3 cm uzadı: yılda ~9 cm.

Açılış · Yaz okulu turnuvası

Temmuz, Saat 14.00, 36 °C

Belediyenin yaz okulu turnuvası sentetik sahada öğleden sonra başlayacak. Sahada gölge yok. Organizatör: "Çocuklar zaten her gün sokakta oynuyor, bir şey olmaz."

Sahada

Hava 36 °C, sentetik çim daha da sıcak

Üç maç, aralarda 20 dakika

Bazı çocuklar suluk getirmemiş

Zeynep'in ölçümü

Islak termometre: 26 °C

Küre (güneş) termometresi: 40 °C

WBGT: 29,8 °C

Bu haftanın sorusu

Çocuğun bedeni yetişkinden nasıl ayrılır, bu maç oynansın mı?
Organizatörün cümlesi bir ölçüm değil.
Hafta 3 · Bugünün kelimeleri

Bugün Kullanacağımız Kavramlar

Atım hacmi

Kalbin her atımda pompaladığı kan miktarı (ml).

Kalp debisi

Dakikada pompalanan kan: atım hacmi × kalp hızı.

Maksimal kalp hızı

En zor eforda ulaşılan en yüksek nabız (atım/dk).

Zirve VO₂

Bir testte ulaşılan en yüksek oksijen kullanımı (L/dk ya da ml/kg/dk).

Allometrik ölçek

VO₂'yi kiloya değil, kilonun bir kuvvetine (ör. kg^0,67) bölmek.

Nöral uyum

Sinir sisteminin kası daha iyi kullanmayı öğrenmesi.

Termoregülasyon

Bedenin sıcaklığını terleme ve deri kan akışıyla dengelemesi.

WBGT

Sıcaklık, nem, güneş ve rüzgârı birlikte hesaba katan ısı stresi ölçüsü.

  1. Bu hafta sonunda
  2. 1Çocuğun kalp ve oksijen yanıtının yetişkinden farkını açıklamak.
  3. 2VO₂'yi kiloya bölünmüş ve allometrik ölçekle karşılaştırmak.
  4. 3Ergenlik öncesi kuvvet artışının kaynağını söylemek.
  5. 4WBGT'ye göre sıcak gün kararı verip ısı çarpmasında ilk adımı bilmek.
Hafta 3 · Bugünün kelimeleri

Bugün Kullanacağımız Kavramlar (devam)

Antrenmanabilirlik

Aynı antrenmana verilen uyumun büyüklüğü; yaşa, olgunlaşmaya ve kalıtıma göre değişir (trainability).

Arter-ven O₂ farkı

Kasın kandan çektiği oksijen: atardamar ile toplardamar kanındaki oksijen farkı.

Anaerobik kapasite

Oksijensiz enerji yollarıyla kısa sürede üretilebilen toplam iş: 10–30 saniyelik sprintler.

Laktat

Şiddetli eforda glikozun hızla yıkılmasıyla oluşan ürün; kan düzeyi eforun şiddetini yansıtır.

Motor birim

Bir sinir hücresi ve onun uyardığı kas lifleri; kuvvetin en küçük çalışma birimi.

Zirve kemik kütlesi

Hayat boyu ulaşılan en yüksek kemik mineral miktarı; genç yetişkinlikte ulaşılır.

Isıya alışma

Sıcakta 10–14 gün kademeli antrenmanla terlemenin ve dolaşımın sıcağa uyumu (acclimatization).

Gönüllü dehidrasyon

Su serbest olsa bile çocuğun kaybettiği sıvıdan azını içmesi (voluntary dehydration).

  1. Bu hafta sonunda (devam)
  2. 5Aynı koşuda çocuğun kalp-damar yanıtını yetişkinle karşılaştırmak.
  3. 6Çocukta aerobik antrenmanabilirliğin büyüklüğünü ve şiddet koşulunu söylemek.
  4. 7Tekrarlı sprintte hızlı toparlanmayı ve kemik için gereken yük türünü açıklamak.
  5. 8Antrenman öncesi-sonrası tartıyla sıvı kaybını hesaplayıp içme planı yapmak.
Önce Temel · Kavram 1 / 4

Küçük kalp, hızlı atış

İngilizcesi: stroke volume / heart rate

Ne demek?

Çocuğun kalbi küçüktür; her atımda daha az kan pompalar. Aynı işi daha hızlı atarak yapar. Maksimal kalp hızı çocuklukta çoğunlukla 195–210 atım/dk'dır ve yaşla pek değişmez.
Akılda kalsın: "220 − yaş" çocukta kullanılmaz.

Günlük hayattan

Küçük kovayla aynı havuzu dolduran, daha sık taşır.

Bu dersteki örnekte

Arda ile Can (stajyer) aynı tempoda koşunca Arda'nın nabzı daha yüksek çıkıyor.

Karıştırmayın

Yüksek nabız ≠ tehlike. Çocukta aynı yükte nabzın yüksek olması normaldir.
Kısım 1 · Kalp

Küçük Kalp, Hızlı Atış

Kartın kuralı tek bir çarpımda: kasa giden kan = atım hacmi × kalp hızı. Arda'nın kalbi küçük, atım hacmi az; aynı tempoda Can'a yetişmek için daha hızlı atıyor.

Maksimal nabız · çocuk195–210yaşla pek değişmez

Kalp debisi

Atım hacmi · çocukta küçük×Kalp hızı · çocukta yüksek=Kasa giden kan
Aynı koşuda Arda'nın nabzı stajyer Can'ınkinden yüksek; bu normal.

"220 − yaş" neden olmaz?

10 yaşındaki çocuğa formül 210 der. Oysa çocuklukta maksimal nabız yaşla pek değişmez (Armstrong ve Welsman, 1994).
Sahada ölçüt: konuşabiliyor ama şarkı söyleyemiyorsa orta şiddet.
Sahada kalp durursa: bilinç yok ve normal soluk yoksa 112 aranır, hemen kalp masajına başlanır, en yakın AED (otomatik defibrilatör) getirilir. Genç sporcularda nadir ama ilk dakikalar belirleyici (Lear ve ark., 2022).
Önce Temel · Kavram 2 / 4

Zirve VO₂ ve ölçek

İngilizcesi: peak oxygen uptake / ratio vs allometric scaling

Ne demek?

Oksijen kullanımı (L/dk) bedenle büyür. Karşılaştırmak için çoğunlukla kiloya bölünür (ml/kg/dk). Ama bu bölme küçük bedeni kayırır; allometrik ölçek (kg^0,67) beden farkını daha adil giderir.
Akılda kalsın: Kiloya bölmek tek başına yanıltabilir; iki sayıya birlikte bakın.

Günlük hayattan

Küçük arabanın "kilo başına" beygir gücü büyük kamyondan fazla çıkabilir.

Bu dersteki örnekte

Arda kiloya bölünce Can'ı geçiyor, allometrik ölçekte geride kalıyor.

Karıştırmayın

ml/kg/dk düşüyor ≠ kondisyon düşüyor. Ergenlikte kilo hızla artınca oran düşebilir.
Kısım 1 · Sayıyı okumak

Oksijen Sayıları Ne Demek?

Kartta üç ölçeği gördük. Şimdi Arda ve stajyer Can'ın sayılarıyla okuyalım; bir sonraki canlı araçta aynı sayılarla oynayacaksınız.

1 · Toplam · L/dk

Vücudun dakikada kullanabildiği oksijen. Motorun toplam büyüklüğü.
Arda 1,6 · Can 3,6. Büyük beden büyük motor: bu karşılaştırma adil değil.

2 · Kilo başına · ml/kg/dk

Toplamı kiloya bölmek. Her kilo için motor. En çok kullanılan sayı.
Arda 50 · Can 48. Arda önde görünür; ama kiloya bölmek küçük bedeni biraz kayırır.

3 · Allometrik

Beden büyüklüğünü daha adil düzelten bölme (kg yerine kg0,67). Araştırmacının sayısı.
Arda 157 · Can 200. Bu kez Can önde.
Akılda kalsın: "Çocuğu yetişkinle karşılaştırırken tek sayıya güvenmeyin. Kiloya bölünmüş değer küçük çocuğu olduğundan iyi gösterebilir. Antrenör için asıl soru şudur: bu çocuk kendi geçen ölçümüne göre gelişiyor mu?" Sahada oksijen ölçülmez; 20 m mekik koşusundaki tur sayısıyla tahmin edilir.
Canlı · Aynı VO₂, iki sayı

Arda mı Daha Dayanıklı, Can mı?

Stajyer Can: 75 kg, zirve VO₂ 3,6 L/dk. Arda: 32 kg, 1,6 L/dk. Kiloya bölmek ile allometrik ölçeği karşılaştırın.

Çocuğun değerleri

Kilo32 kg
Zirve VO₂1,6 L/dk
Karşılaştırma: Can 48 ml/kg/dk · allometrik 200.

İki ölçek

kiloya bölünmüş · ml/kg/dk
50
Can’dan önde
allometrik · ml/kg0,67/dk
157
Can’dan geride
Kiloya bölmek küçük bedeni kayırır. Farklı büyüklükteki bedenleri karşılaştırırken iki sayı birlikte raporlanır (Welsman ve Armstrong, 2019).
Hızlı yoklama · 1 dakika

10 Yaşındaki Çocuğun Maksimal Nabzı?

"220 − yaş" formülü 210 atım/dk veriyor.

DOĞRU CEVAP: B

Çocuklukta maksimal nabız çoğunlukla 195–210 arasındadır ve yaşla belirgin değişmez; formül çocukta kullanılmaz.

KISIM 02

Kas ve
Kemik

Hızlı toparlanma, önce sinir sonra kas, kemiğin altın penceresi.

Kısım 2 · Kısa ve şiddetli eforlar

Çocuk Çabuk Yorulmaz, Çabuk Toparlanır

Çocuklar şiddetli eforda yetişkinden daha az laktat üretir ve tekrarlı sprintlerden daha hızlı toparlanır (Ratel ve ark., 2006).

Ne demek?

Tekrarlı kısa sprintlerde performans az düşer

Oksijenli sistem daha çabuk devreye girer

Aralar kısa tutulabilir

Sahaya yansıması

Uzun, tekdüze koşu yerine oyun içinde kısa aralıklar: yakalamaca, 10–15 saniyelik koşu oyunları. Çocuğun aerobik gelişimi şiddet yeterliyse ortaya çıkar (Baquet, 2003).
"Tur at" yerine "kovalamaca oyna."
Önce Temel · Kavram 3 / 4

Önce sinir, sonra kas

İngilizcesi: neural adaptation / hypertrophy

Ne demek?

Ergenlik öncesi çocuk kuvvet antrenmanıyla belirgin güçlenir ama kası pek büyümez. Kazancın çoğu sinir sisteminin kası daha iyi kullanmayı öğrenmesinden gelir. Kas büyümesi hormonlar artınca, ergenlikte belirginleşir.
Akılda kalsın: Çocuk önce kasını kullanmayı öğrenir, sonra kas büyür.

Günlük hayattan

Aynı orkestra, daha iyi bir şefle daha güçlü çalar.

Bu dersteki örnekte

Arda'nın kuvveti teknik çalışmayla artıyor; kolları kalınlaşmıyor.

Karıştırmayın

Kası büyümüyor ≠ antrenman işe yaramıyor.
Kısım 2 · Kuvvet ve kemik

Önce Sinir, Sonra Kas; Kemikte Altın Pencere

8–20 haftalık programlarda ~%30 kuvvet artışı yaygındır (Faigenbaum, 2009): 10 şınav yapan çocuk 13 yapar. Kartta bunun kaynağını gördük; aşağıda Arda, Mert ve kemik.

Ergenlik öncesi · Arda

Daha çok motor birim devreye girer, kaslar birlikte çalışmayı öğrenir. Arda'nın kazancı buradan.

Ergenlik · Mert

Hormonlar artar; kas büyümesi belirginleşir. Erkeklerde fark açılır. PHV'ye 1,5 yılı kalan Mert'te Arda'dan önce başlayacak.

Kemik

PHV çevresindeki iki yılda (tam olarak: kemik mineral kazanımının zirve yaptığı yılın çevresinde, PHV'den kısa süre sonra) yetişkin kemik mineralinin ~dörtte biri kazanılır (Bailey, 1999). Sıçrama ve çarpma oyunları kemiği güçlendirir.
REDs: sporda göreli enerji yetersizliği. Antrenmana göre az yiyen çocukta büyüme, hormonlar ve kemik birikimi zarar görebilir (IOC, 2023). Kız ve erkek sporcularda görülür; Hafta 12'de tabakta.
Hızlı yoklama · 1 dakika

Kuvvet Arttı, Kas Büyümedi

9 yaşındaki çocuklar 10 hafta kuvvet antrenmanı yaptı; kuvvetleri arttı, kol çevreleri değişmedi. Neden?

DOĞRU CEVAP: B

Ergenlik öncesi kuvvet artışının büyük kısmı nöral uyumdur: daha çok motor birim, daha iyi eşgüdüm ve teknik.

KISIM 03

Sıcakta
Çocuk

Termometre değil WBGT; tahmin değil yazılı plan.

Önce Temel · Kavram 4 / 4

Çocuk ve sıcak

İngilizcesi: thermoregulation / heat stress

Ne demek?

Çocuk daha az terler ama vücut yüzeyi kilosuna göre geniştir; ılık havada ısıyı deriden kolay atar. Hava ~35 °C üstüne çıkınca geniş yüzey bu kez ısı kazandırır. Asıl risk: sıvı eksikliği, alışmamışlık, kalın giysi, hastalık.
Akılda kalsın: Termometre değil WBGT; tahmin değil yazılı plan.

Günlük hayattan

Küçük çaydanlık hem çabuk ısınır hem çabuk soğur.

Bu dersteki örnekte

Yaz okulu turnuvasında WBGT 29,8 °C ölçüldü: maç saati sabaha alındı.

Karıştırmayın

Susamadım ≠ suya ihtiyacım yok. Oyuna dalan çocuk susuzluğu fark etmez; molayı yetişkin planlar.
Kısım 3 · Eski görüş, yeni görüş

Çocuk Sıcağa Dayanıksız mı?

Kart güncel görüşü özetledi (Rowland, 2008; Bergeron, 2011). Turnuva günü hava 36 °C: kartın ~35 °C eşiğinin üstünde. Çocuğun geniş yüzeyi bugün ısıyı atmıyor, alıyor.

Eski görüş

Çocuk az terler, ısıyı atamaz; her koşulda yetişkinden riskli.

Güncel görüş

Az terler ama yüzeyi kilosuna göre geniştir. Ilık havada avantaj olan bu geniş yüzey bugün ısı topluyor: hava 36 °C, sentetik çimin üstündeki küre termometre 40 °C.

Asıl risk

Turnuvada: suluk getirmeyen çocuklar (sıvı eksikliği), arka arkaya üç maç (aşırı şiddet). Ateşli hastalık, alışmamışlık ve kalın giysi de listede.
Oyuna dalan çocuk susadığını fark etmez: molayı yetişkin planlar.
Kısım 3 · Önce kelime

WBGT Nedir? Termometreden Farkı Ne?

WBGT (wet bulb globe temperature), Türkçesiyle yaş hazne küre sıcaklığı. Yalnız havanın derecesini değil, bedenin gerçekten ne kadar ısı stresine girdiğini gösterir.

Kuru termometre · %10

Havanın sıcaklığı
Hava durumunda gördüğümüz sayı. Tek başına yanıltır.

Yaş (ıslak) hazne · %70

Nem ve rüzgâr
Islak bezle sarılı termometre: ter buharlaşabiliyor mu? Nem yüksekse ter buharlaşmaz, beden soğuyamaz; payı bu yüzden en büyük.

Küre · %20

Güneş ve zemin ısısı
Siyah bir top içindeki termometre. Güneşin ve sıcak sentetik çimin yaydığı ısıyı ölçer.
WBGT
Risk
Ne yapılır?
18'in altı
düşük
Program normal, düzenli su
18–23
orta
Düzenli su molası, belirtileri izle
23–28
yüksek
Molaları sıklaştır, süreyi kısalt
28–32 · Zeynep: 29,8
çok yüksek
Yoğun antrenman yok, 10 dakikada bir gölgede su; maç saati sabaha alınır
32 ve üstü
dur
Açık havada etkinlik yok
Akılda kalsın: "Hava durumu 32 derece diyor diye karar vermeyiz. Nem yüksekse çocuğun teri buharlaşmaz, vücudu soğuyamaz. WBGT bunu hesaba katar; 28'i geçtiyse yoğun antrenman yapmayız, saati değiştiririz."
Nasıl ölçülür? Elde taşınan WBGT ölçerle sahada; yoksa meteorolojinin WBGT tahmini ya da Performans Merkezi'ndeki WBGT aracı.
Canlı · WBGT ile karar

Maç Oynansın mı?

WBGT = 0,7 × ıslak termometre + 0,2 × küre + 0,1 × hava. Nem ağır basar: ıslak termometrenin payı %70.

Sen ölç

Islak termometre (nem)26 °C
Küre (güneş)40 °C
Hava36 °C
Aynı 32 °C hava: kuru günde WBGT düşük, nemli günde yüksek.

WBGT ve karar

29,8 °C
Çok yüksek
Yoğun antrenman yok; her 10 dakikada gölgede su molası.
Eşikler örnek bir kurumsal tablodan; kendi kurumunuzun yazılı eşiklerini önceden belirleyin (Racinais, 2023).
KISIM 04

Oksijen Motoru
Büyürken

Kalp, kan ve kas birlikte büyür. Çocuk aynı işi farklı bir düzenle yapar ve antrenmana yanıt verir.

Kısım 4 · Kalp-damar yanıtı

Aynı Tempo, İki Farklı Dolaşım

Beden eğitimi öğretmeni ile 10 yaşındaki öğrencisi yan yana aynı hızda koşuyor. Kasa giden oksijen aynı sonuca farklı yollardan ulaşır (Armstrong, 2019).

Değişken
Çocukta (yetişkine göre)
Anlamı
Atım hacmi
Daha küçük
Kalp küçük; kalp büyüdükçe atım hacmi artar
Kalp atım hızı
Aynı yükte daha yüksek
Küçük atım hacmini sık atışla telafi eder
Kalp debisi
Aynı oksijen tüketiminde biraz düşük
Dakikada pompalanan kan biraz az
Arter-ven O₂ farkı
Daha yüksek
Kas kandan daha çok oksijen çekerek açığı kapatır
Hemoglobin
Daha düşük
Ergenlikte erkeklerde testosteronla artar; kız-erkek farkı açılır
Sahada: 10 yaşındaki yüzücünün set sonunda nabzı 190 ise bu, yetişkinde 190'ın anlamına gelmez. Şiddeti kalp hızından okurken çocuğun kendi en yüksek değerine (çoğunlukla 195–210) göre yüzde hesaplanır.
Kısım 4 · Büyürken zirve VO₂

Litre Artar, Kilo Başına Değer Neden Düşer?

Aynı çocuğu yıllarca ölçen çalışmalarda iki ayrı tablo çıkar: mutlak değer (L/dk) bedenle birlikte büyür; kilo başına değer (ml/kg/dk) erkekte yaklaşık sabit kalır, kızda düşer.

Zirve VO₂, 8–18 yaş · şematik

0 1 2 3 4 20 30 40 50 8 10 12 14 16 18 erkek · L/dk kız · L/dk erkek · ml/kg/dk kız · ml/kg/dk yaş (yıl) · sol eksen L/dk (düz çizgi) · sağ eksen ml/kg/dk (kesikli) · şematik

Kızda düşüş ne demek?

Ergenlikte kızlarda yağ kütlesi artar. Yağ oksijen kullanmaz ama kiloya girer; bölme yapılınca değer düşer. Bu düşüş kendi başına "kondisyon kaybı" değildir.

Erkekte artış nereden?

Kas kütlesi, kalp boyutu ve hemoglobin ergenlikte artar. Erkekte litre değeri hızla yükselir; kilo da arttığı için kilo başına değer yerinde sayar.

Akılda kalsın

U14 kız voleybol takımında 20 m mekik turları geçen yıla göre düştüyse önce boy, kilo ve olgunlaşmaya bakın; sonra antrenmana.
Kısım 4 · Gerçek bir araştırma

Büyüme ve Olgunlaşma Zirve VO₂'yi Nasıl Değiştiriyor?

Armstrong ve Welsman (2001) · European Journal of Applied Physiology · boylamsal çalışma, çok düzeyli model

Soru

11–17 yaş arasında zirve VO₂'deki artışı beden ölçüleri, yağ, yaş ve olgunlaşma ne kadar açıklıyor?

Desen ve katılımcılar

İngiltere'de 132 kız ve erkek; başlangıçta 11,1 yaş. Aynı çocuklar 11, 12, 13 ve 17 yaşında ölçüldü: toplam 388 zirve VO₂ testi.

Ölçüm

Zirve VO₂, kilo, boy, iki bölgeden deri kıvrımı (yağ), kan hemoglobini, cinsel olgunlaşma evresi. Analizde çok düzeyli regresyon kullanıldı.

Ana bulgu ve anlamı

Cinsiyet

Kızların değerleri erkeklerden düşüktü; fark yaşla giderek açıldı.

Yağsız kütle

Zirve VO₂ artışının en büyük belirleyicisi yağsız beden kütlesiydi.

Yaş ve olgunlaşma

Beden büyüklüğü ve yağ hesaba katılınca da zirve VO₂ yaşla ve olgunlaşmayla arttı.

Hemoglobin

Modelde anlamlı bir katkı yapmadı.

Bu haftanın kavramı açısından

Kiloya bölmek tek başına yanıltır: büyüyen çocukta beden, yağ ve olgunlaşma birlikte hesaba katılmalıdır. Antrenör için sade kural: çocuğu yaşıtının sayısıyla değil, kendi geçen yılki ölçümüyle ve olgunlaşmasıyla birlikte yorumla. Sınırlılık: 13 ile 17 yaş arasında ölçüm yok.
Armstrong N, Welsman JR. Eur J Appl Physiol. 2001;85(6):546–551. doi:10.1007/s004210100485
Kısım 4 · Antrenmanabilirlik (trainability)

Çocuk Dayanıklılık Antrenmanına Ne Kadar Yanıt Verir?

Çocuklarda aerobik antrenman çalışmalarını derleyen Baquet ve ark. (2003), 51 çalışmadan yöntemi yeterli 22'sini seçti. Çocuk yanıt veriyor; ama şiddet şartıyla.

Ne kadar?

%5–6

Ortalama zirve VO₂ artışı.

%8–10

Anlamlı etki bulan çalışmalarda ortalama.

48 ml/kg/dk olan bir çocukta %5–6, yaklaşık 2,5–3 ml/kg/dk demektir.

Hangi şiddette?

Anlamlı gelişme için şiddetin maksimal kalp hızının %80'inin üstüne çıkması gerekiyor. Maksimal nabzı ~200 olan çocukta bu, dakikada 160 atım ve üstü demektir.

Neden çalışmalar farklı?

Kontrol grubu yokluğu, belirsiz program, küçük örneklem, olgunlaşmanın hesaba katılmaması. Ergenlik çevresindeki çocuklarda ve özellikle kızlarda çalışma çok az.

Bağlama çevirisi

Futbol altyapısı: 4'e 4 küçük alan oyunu, 3–4 dakikalık bloklar. Yüzme: kısa aralıklı setler. Okul beden eğitimi dersi: 4 dakikalık yakalamaca blokları, aralarda 1 dakika yürüyüş. Hiç spor yapmayan çocuk: bisiklet ve oyun parkında nefes nefese kaldığı dakikalar.
KISIM 05

Kısa Efor, Kas
ve Kemik

Çocuk sprintten çabuk toparlanır, kasını önce sinirle güçlendirir, kemiğini sıçrayarak kurar.

Kısım 5 · Anaerobik kapasite ve laktat

Kısa ve Şiddetli Eforda Çocuk, Ergen, Yetişkin

Çocuklar özellikle yüksek şiddetli eforlardan yetişkinden hızlı toparlanır. Temel neden: kilo başına bile daha düşük güç üretmeleri; toparlanacakları "borç" daha küçüktür (Falk ve Dotan, 2006).

Çocuk
Ergen
Yetişkin
Kısa sprint gücü (kg başına)
Düşük
Artıyor
Yüksek
Kan laktatı
Düşük
Artıyor
Yüksek
Oksijenli sisteme dayanma
Görece fazla
Azalıyor
Görece az
Sprintler arası toparlanma
Hızlı
Yavaşlıyor
Yavaş

Laktat testinde dikkat

Yetişkinde kullanılan 4 mmol/L "eşik" değeri çocukta kullanılmaz: çocuk aynı göreli şiddette daha az laktat üretir. Çocukta düşük laktat "yeterince zorlanmadı" anlamına gelmez.
Bağlama çevirisi: tenis maçında puan arası, basketbolda hücum-savunma geçişi, yüzmede 25 m tekrarları: çocuk kısa aralarla tekrarları sürdürebilir. Ergenlikle birlikte aynı set için daha uzun dinlenme gerekir.
Kısım 5 · Gerçek bir araştırma

Çocuk 30 Saniyede Toparlanıyor, Yetişkin 5 Dakikada

Ratel, Bedu, Hennegrave, Doré ve Duché (2002) · International Journal of Sports Medicine · deneysel karşılaştırma

Soru

Tekrarlı kısa sprintlerde gücün korunması yaşa ve dinlenme süresine göre nasıl değişiyor?

Desen ve katılımcılar

11 ergenlik öncesi erkek çocuk (9,6 yaş), 9 ergen (15,0 yaş), 10 yetişkin erkek (20,4 yaş). Herkes 10 × 10 saniye bisiklet sprintini üç ayrı dinlenmeyle yaptı: 30 sn, 1 dk, 5 dk.

Ölçüm

Her sprintte zirve güç; dinlenme ve sprintler sırasında parmak ucundan kan laktatı.

Ana bulgu ve anlamı

Çocuk

Hangi dinlenmeyle olursa olsun, 10 sprint boyunca güç değişmedi; 30 saniye yetti.

Ergen

30 sn dinlenmede güç %18,5, 1 dk'da %15,3 düştü; 5 dk'da korundu.

Yetişkin

30 sn'de %28,5, 1 dk'da %11,3 düştü; 5 dk'da bile hafif düştü.

Laktat

Her dinlenme koşulunda en az artış çocuklarda.

Bu haftanın kavramı açısından

Yazarların açıklaması: çocuk kasının daha az glikoliz yapması ve oksijenli kapasitesinin görece yüksek olması, fosfokreatini hızlı yeniler. Antrenöre çevirisi: ergenlik öncesi grupta sprint tekrarları kısa aralarla yapılabilir; aynı set 15 yaşındaki grupta daha uzun ara ister. Sınırlılık: yalnız erkek, küçük gruplar.
Ratel S ve ark. Int J Sports Med. 2002;23(6):397–402. doi:10.1055/s-2002-33737
Kısım 5 · Kas yapısı ve sinirsel uyum

Çocuk Kasının Tamamını Kullanabiliyor mu?

Kanıtlar kesin değil; ama birçok çocuk-yetişkin farkını açıklayan güçlü bir hipotez var: çocuk, yüksek eşikli (tip II, hızlı) motor birimlerini yetişkin kadar tam devreye sokamaz (Dotan ve ark., 2012).

Neyi açıklar?

Çocuğun kilo başına bile daha düşük güç üretmesini, daha az laktat üretmesini, daha az yorulup daha hızlı toparlanmasını. Hepsi "hızlı liflerin az kullanılması" ile uyumludur.

Antrenmanla ne değişir?

Ergenlik öncesi kazanç çoğunlukla sinirseldir: daha çok motor birim, daha iyi eşzamanlama, karşı kasın daha az frenlemesi, daha iyi teknik. Kas büyümesi ergenlikte, hormonlar artınca belirginleşir.

Bağlam örnekleri

Halter: 10 yaşında tahta çubukla teknik. Judo: vücut ağırlığıyla çekme ve itme. Cimnastik: destek ve asılma. Okul: şınav, mekik, sıçrama oyunları. Hepsinde ilk kazanç koordinasyondur.
Kız-erkek farkı: ergenlik öncesi kuvvet farkı küçüktür; ergenlikte erkeklerde testosteronla kas kütlesi hızla artar ve fark açılır. Kızlarda kuvvet antrenmanı da aynı ölçüde güvenli ve etkilidir (Hafta 8).
Kısım 5 · Kemik mineral birikimi

Kemik Bankası Çocuklukta Doldurulur

Zirve kemik kütlesi (peak bone mass) genç yetişkinlikte ulaşılan en yüksek kemik miktarıdır. Ne kadar yüksek olursa, ileri yaşta kemik erimesi o kadar geç başlar.

Ne zaman birikir?

Kanada'da 113 çocuğu 6 yıl izleyen çalışma: yetişkin toplam kemik mineralinin %26'sı, kemik kazanımının zirve yaptığı yılın çevresindeki 2 yılda birikti. Bu zirve PHV'den kısa süre sonra gelir (Bailey ve ark., 1999).

Aktif olan ne kazanır?

Aynı çalışmada en aktif çeyrekteki çocuklar, en az aktif çeyreğe göre kemik kazanım zirvesinden 1 yıl sonra erkeklerde %9, kızlarda %17 daha fazla kemik minerali taşıyordu (boy ve kilo farkı düzeltilmişti).

Hangi spor?

Çarpma ve sıçrama içeren sporlar (cimnastik, voleybol, basketbol, futbol) kemiği daha çok uyarır. 64 çalışmalık derlemede yüzücülerin kemik yoğunluğu çarpmalı spor yapanlardan düşük, hareketsiz yaşıtlarına benzer bulundu (Gómez-Bruton ve ark., 2013).
Antrenöre çevirisi: yüzme ve bisiklet sporcusu çocuğa haftada birkaç kez ip atlama ya da sıçrama oyunu ekleyin. Yüzme kemiğe zarar vermez; yalnız onu yeterince uyarmaz.
Kısım 5 · Gerçek bir araştırma

Okulda Günde 100 Sıçrama Kemiği Güçlendirir mi?

Fuchs, Bauer ve Snow (2001) · Journal of Bone and Mineral Research · randomize kontrollü deney

Soru

Ergenlik öncesi çocuklarda okul gününe eklenen yüksek şiddetli sıçrama, kalça ve bel omurlarında kemik kütlesini artırır mı?

Desen ve katılımcılar

5,9–9,8 yaş 89 çocuk kurayla ayrıldı: sıçrama grubu (25 erkek, 20 kız), kontrol grubu (26 erkek, 18 kız). 7 ay, haftada 3 gün, okul saatinde. Sıçrama grubu her seansta 61 cm'lik kutudan 100 çift ayak sıçrama yaptı; kontrol grubu çarpmasız germe.

Ölçüm

DXA (çift enerjili X-ışını) ile femur boynu ve bel omurlarında kemik mineral içeriği (birincil sonuç), yoğunluk ve alan. Sıçramada yer tepki kuvveti ölçüldü.

Ana bulgu ve anlamı

+%4,5

Femur boynunda kemik mineral içeriği artışı kontrol grubundan bu kadar fazlaydı.

+%3,1

Bel omurlarında fazladan artış.

8 kat

Sıçramadaki yer tepki kuvveti vücut ağırlığının yaklaşık 8 katıydı; sakatlık bildirilmedi.

Bu haftanın kavramı açısından

Kemik çarpma yüküne yanıt verir; ergenlik öncesi bunun için iyi bir dönemdir. İki grup boy ve kilo bakımından benzer büyüdü: fark sıçramadan geliyor. Yazarların önerisi: program beden eğitimi derslerine kolayca eklenebilir. Sınırlılık: tek okul bölgesi, 7 ay; kazancın kalıcılığı ayrı izlem ister.
Fuchs RK ve ark. J Bone Miner Res. 2001;16(1):148–156. doi:10.1359/jbmr.2001.16.1.148
KISIM 06

Su, Ter ve
Sıcak Gün

Çocuk susadığını fark etmez, su önündeyken bile az içer. Planı yetişkin yapar.

Kısım 6 · Termoregülasyonun hesabı

Kilo Başına Yüzey: Çocuk %34 Önde

Beden ısıyı dört yolla alır ya da verir: ışıma (güneş), iletim (sıcak zemin), taşınım (hava, rüzgâr) ve terin buharlaşması. Deri yüzeyi büyüdükçe alışveriş artar.

Hesap (Mosteller formülü)

Çocuk
Yetişkin
Boy
135 cm
175 cm
Kilo
30 kg
70 kg
Yüzey
1,06 m²
1,85 m²
Kilo başına
354 cm²
264 cm²
Yüzey = √(boy × kilo ÷ 3600). 354 ÷ 264 = 1,34.

Ne anlama geliyor?

Hava deriden serinse geniş yüzey ısı atar: çocuk ılık havada iyi soğur. Hava ve sentetik zemin deriden sıcaksa (~35 °C üstü) aynı yüzey ısı toplar. Çocuğun asıl soğutma yolu terdir; ter bezi başına ter üretimi yetişkinden azdır ve ergenlikte artar.

Kimde risk artar?

Alışmamış çocuk: kampa yeni gelen, ilk 10–14 gün. Hasta çocuk: ateş, ishal, kusma. Kalın giysi: Amerikan futbolu, eskrim, kaleci eldiveni ve forması. Omurilik felçli çocuk: felçli bölgede terleme ve damar yanıtı bozulabilir; gölge ve su spreyi planlanır.
Kısım 6 · Gerçek bir araştırma

Su Önündeyken Bile Az İçen Çocuklar

Bar-Or, Dotan, Inbar, Rotshtein ve Zonder (1980) · Journal of Applied Physiology · deneysel karşılaştırma (aynı çocuklar iki koşulda)

Soru

Sıcakta egzersiz yapan çocuklar susadıkça içerse sıvı kayıplarını karşılar mı? Karşılamazsa beden ısısı nasıl etkilenir?

Desen ve katılımcılar

Sıcağa kısmen alışık 11 erkek çocuk, 10–12 yaş. 39 °C ve %45 nemde, aerobik kapasitenin %45'inde bisiklet. Aynı çocuklar iki kez test edildi: bir kez yalnız susayınca içerek, bir kez kaybı karşılayacak kadar içmeye yönlendirilerek.

Ölçüm

Kilo kaybı, içilen sıvı, idrar miktarı ve yoğunluğu, ter hızı, rektal ve deri sıcaklığı, kalp hızı, algılanan zorluk.

Ana bulgu ve anlamı

%72

Susayınca içen çocuklar, gereken sıvının yalnız %72'sini içti.

%0,3 / sa

Kiloları saatte vücut ağırlığının %0,3'ü kadar giderek azaldı.

Isı

Sıvı kaybı arttıkça rektal sıcaklık da arttı; aynı yüzde kayıpta çocuklarda artış zayıf yetişkinlerden fazlaydı.

Bu haftanın kavramı açısından

"Susayınca içer" yaklaşımı çocukta yetmez; buna gönüllü dehidrasyon denir. 3 saatlik bir yaz okulu gününde %0,3 × 3 ≈ %1 kayıp birikir. Antrenör su molasını programa yazar ve içmeyi izler. Sınırlılık: 11 erkek, laboratuvar; saha koşulu farklı olabilir.
Bar-Or O ve ark. J Appl Physiol. 1980;48(1):104–108. doi:10.1152/jappl.1980.48.1.104
Kısım 6 · Gerçek bir araştırma

Tatlandırılmış İçecek Gönüllü Dehidrasyonu Önler mi?

Rivera-Brown, Gutiérrez, Gutiérrez, Frontera ve Bar-Or (1999) · Journal of Applied Physiology · çapraz desen

Soru

Tropik iklimde antrenmanlı ve sıcağa alışık çocuklar, içeceğin türüne göre farklı miktarda mı içer?

Desen ve katılımcılar

Porto Riko'da 12 antrenmanlı erkek çocuk (13,4 yaş). Açık havada, WBGT 30,4 °C. İki ayrı 3 saatlik seans: 4 × 20 dk bisiklet, aralarda 25 dk dinlenme. Bir seansta sade su, diğerinde aromalı, %6 karbonhidratlı ve tuzlu içecek; içme serbest.

Ölçüm

İçilen miktar, kilo değişimi, ter kaybı, rektal sıcaklık, kalp hızı, algılanan zorluk ve susuzluk.

Ana bulgu ve anlamı

1943 · 1470 g

Aromalı içecekte toplam içme, sade sudakinden yaklaşık yarım litre fazla.

+%0,18 · −%0,94

Aromalı içecekle kilo korundu; sade suyla hafif dehidrasyon oldu.

~1,7 L

Ter kaybı iki seansta benzerdi ve önceki çocuk verilerinden çok yüksekti.

Bu haftanın kavramı açısından

Antrenmanlı ve sıcağa alışık çocuk da çok terler; "çocuk az terler" genellemesi her çocuğa uymaz. Tadı sevilen içecek daha çok içilir. Sıvı farkı küçük kaldığı için iki seansta beden ısısı benzerdi. Sınırlılık: 12 erkek; şekerli içecek her antrenman için gerekli değil.
Rivera-Brown AM ve ark. J Appl Physiol. 1999;86(1):78–84. doi:10.1152/jappl.1999.86.1.78
Kısım 6 · Hidrasyon tarifi

Tartıyla Ter Kaybı, Takvimle İçme Planı

Sahada ter kaybını ölçmenin en kolay yolu antrenmandan önce ve sonra tartıdır. 1 kg kayıp yaklaşık 1 litre sıvıdır.

Tarif · 32 kg'lık basketbolcu

1

Öncesi 32,0 kg, sonrası 31,4 kg: 0,6 kg kayıp.

2

Antrenmanda 0,3 L içti. Ter = 0,6 + 0,3 = 0,9 L.

3

Kayıp yüzdesi: 0,6 ÷ 32 = %1,9.

4

90 dakikada 0,9 L: saatte ~0,6 L ter.

Nasıl okunur?

Yetişkinde vücut ağırlığının %2'sini aşan kayıp performansı düşürmeye başlar; bu çocuk sınıra çok yakın. İçtiği 0,3 L, kaybının üçte biri: tipik gönüllü dehidrasyon. Bir dahaki antrenmanda içme miktarı artırılır.

İçme planı

Amerikan Pediatri Akademisi örneği: 9–12 yaşta her 20 dakikada 100–250 mL; ergenlerde saatte 1,0–1,5 L'ye kadar (Bergeron ve ark., 2011). Su molası programa yazılır; çocuk susamasını beklemez. Açık renkli idrar iyi bir saha göstergesidir.
Kısım 6 · Alıştırma · 6 dakika

Sıcak Gün Kararları

Her durumda riski adlandırın ve tek bir karar söyleyin. WBGT eşikleri Kısım 3'teki tablodadır.

1 · U12 futbol antrenmanı, WBGT 25 °C, 90 dakika.
Cevabı göster

Yüksek risk bandı (23–28). Molaları sıklaştırın, süreyi kısaltın, gölge sağlayın.

2 · Ankara'dan Antalya'ya yaz kampına gelen yüzme grubunun ilk günü.
Cevabı göster

Alışmamışlık. İlk 10–14 gün antrenman kısa ve hafif başlar, kademeli artar.

3 · 32 kg'lık çocuk antrenmanda 0,8 kg kaybetti.
Cevabı göster

0,8 ÷ 32 = %2,5: sınırın üstünde. Sonraki antrenmanda su molası takvime yazılır, içme izlenir.

4 · Dün ateşi olan çocuk "iyiyim" diyerek antrenmana geldi.
Cevabı göster

Yakın zamanda geçirilen hastalık ısı riskini artırır. O gün sıcakta yoğun antrenman yapmaz.

5 · 14 yaşındaki güreşçi tartıdan önce su içmiyor, sauna kıyafetiyle koşuyor.
Cevabı göster

Bilinçli dehidrasyon ısı hastalığı riskini artırır. Çocuk ve ergende hızlı kilo düşürme yapılmaz; aile ve antrenörle konuşulur.

6 · Omurilik felçli 12 yaşındaki tekerlekli sandalye basketbolcusu, açık sahada turnuva.
Cevabı göster

Felçli bölgede terleme bozulabilir. Gölge, su spreyi, ıslak havlu ve sık mola planlanır.

Dönem projesi · Hafta 3

Yıldızların Dosyası: Sıcak Gün Planı

WBGT 29,8 °C çıkınca Zeynep ve Can organizatöre yazılı bir plan götürdü. Turnuva ertesi sabaha alındı.

Dosya sayfası3 / 14sıcak gün

Dört adım

Ölç: antrenmandan önce WBGT; eşikler yazılı

Uyarla: 09.00'da başla, maçlar 2 × 15 dk, her yarıda su molası

Alıştır: yaz okulunun ilk 10–14 günü kısa ve hafif

Tanı: baş ağrısı, bulantı, sersemlik; bilinç bulanıklığı acildir

Isı çarpmasında

Önce soğut, sonra taşı
112 aranırken çocuk soğuk suya batırılır ya da buzlu havluyla sürekli soğutulur (Casa, 2015). Sahaya bir küvet ve buz konuldu.
Gelecek hafta: Yıldızlar koşmayı, atmayı, yakalamayı ne kadar iyi biliyor?
Performans Merkezi · Yıldızlar için gerçek araç

Zeynep'in 29,8'ini Gerçek Araçla Okuyalım

Canlı slaytta WBGT'yi üç termometreden hesapladık. Performans Merkezi'nin aracı ölçülen değeri risk tablosuna yerleştirir ve ne yapılacağını söyler.
1

Araç Zeynep'in ölçümüyle açıldı: WBGT 29,8 °C, etkinlik orta (maç).

2

Sonuç "Çok Yüksek Risk" (28–32 bandı): yoğun antrenman iptal, sürekli gölge, her 10 dakikada mola. Anlamı: "egzersizi durdurun" eşiğine (32) yalnız 2,2 derece var; saat 14.00'te üç maç bu yüzden oynanamaz. Projedeki karar (09.00, 2 × 15 dk, her yarıda su) bu tablonun karşılığı.

3

Sınıf görevindeki iki değeri deneyin: 26 girin: "Yüksek Risk", her 10–15 dk mola. Nem artıp ıslak termometre 30 °C olsaydı WBGT 32,6 olurdu: girin, araç "Tehlike: egzersizi durdurun" der.

4

Akılda kalsın: "Hava 36 derece demek yetmez; nem ve güneşle birlikte ölçün. Eşikleri sezondan önce yazın, maç günü tartışmayın."

WBGT Termal StresPerformans Merkezi'nde aç ↗
Sınıfta · 12 dakika, ikişerli

Velilere Sıcak Gün Mesajı

Temmuzda saat 14.00'te U11 turnuvası planlandı.

3 dk

Risk
Çocuğa özgü hangi etkenler var?

3 dk

Ölçüm
WBGT ölçülemiyorsa neye bakarsınız?

3 dk

İki plan
WBGT 26 ve 30 için: saat, süre, mola. İki değeri Performans Merkezi'ndeki WBGT aracına girin.

3 dk

Mesaj
Velilere beş satırlık kısa bir duyuru.
→
Kendi dosyanız: çalıştığınız ya da gözlediğiniz kulübün sıcak gün kuralı var mı? Yoksa bir sayfalık taslak yazın.
Mit mi, Gerçek mi?

Kulağınıza Gelecek Dört Cümle

Her birine bu haftanın kavramlarıyla cevap verin; sonra açıklamayı okuyun.
Mit

"Çocuğun maksimal nabzı 220 eksi yaşıdır."

Çocukta çoğunlukla 195–210 atım/dk; yaşla pek değişmez.

Kısmen

"Çocuklar sıcağa hep yetişkinlerden dayanıksızdır."

Sıvısı yeterli ve orta sıcakta benzer dengeler; aşırı sıcakta ve alışmamışken risk artar.

Mit

"Çocuklar kuvvet antrenmanından güçlenmez, kas yapmaz."

Belirgin güçlenirler; kazanç çoğunlukla sinirsel uyumdan gelir.

Gerçek

"Isı çarpmasında önce soğutulur, sonra taşınır."

Soğuk suya batırarak hemen soğutmak hayat kurtarır (Casa, 2015).

Haftanın özeti

Bu Haftadan Dört Fikir

Gelecek haftaya taşıyacağınız cümleler.

1

Yetişkin formülü çocukta çalışmaz

2

Kiloya bölmek tek başına yanıltır

3

Kuvvet önce sinirden gelir

4

Önce soğut, sonra taşı
Atım hacmi: her atımda pompalanan kan. Allometrik ölçek: VO₂'yi kilonun bir kuvvetine bölmek. Nöral uyum: sinir sisteminin kası daha iyi kullanması. WBGT: sıcaklık, nem ve güneşi birlikte hesaba katan ısı stresi ölçüsü.
Haftanın özeti · Hafta 3

Bu Haftadan Dört Fikir (devam)

Kısım 4, 5 ve 6'dan taşıyacağınız cümleler.

5

Çocuk aynı işi hızlı kalple ve çok oksijen çekerek yapar

6

Aerobik gelişim için şiddet gerekir: %80 maksimal nabız üstü

7

Çocuk sprintten çabuk toparlanır; kemiği sıçrayarak kurar

8

Susamayı bekleme: içme planını yetişkin yapar
Antrenmanabilirlik: antrenmana verilen uyumun büyüklüğü. Arter-ven O₂ farkı: kasın kandan çektiği oksijen. Anaerobik kapasite: kısa sürede oksijensiz üretilen iş. Laktat: şiddetli eforun kan göstergesi. Motor birim: sinir hücresi ve uyardığı lifler. Zirve kemik kütlesi: ömür boyu ulaşılan en yüksek kemik miktarı. Gönüllü dehidrasyon: su varken bile az içmek.
Çıkış kartı · 2 soru

Derslikten Çıkmadan

1. WBGT'de en büyük payı hangisi alır?

DOĞRU: C

%70. Nem yüksekse ter buharlaşamaz ve ısı atılamaz.

2. Isı çarpması şüphesinde ilk iş?

DOĞRU: A

Önce soğut, sonra taşı: soğuk suya batırma en hızlı yöntem; bu sırada 112 aranır.

Hafta 3 · Evde

Kendi Sayılarınızla Deneyin, Sonra Kendinizi Sınayın

Performans Merkezi'nde bu haftanın araçları
Hesaplayıcı

WBGT Termal Stres

Ölçülen ya da hesaplanan WBGT: risk bandı, mola ve su önerisi.

Aç → Hesaplayıcı

Hidrasyon ve Ter Kaybı

Antrenman öncesi ve sonrası tartı: çocuk ne kadar sıvı kaybetti?

Aç → Test

İdrar Rengi

Sahada en basit sıvı kontrolü: renk tablosu.

Aç → Test

20 m Mekik Koşusu

Zirve VO₂'nin sahadaki tahmini; çocuk normlarıyla.

Aç →
Soru setleri ve ayrıntılı sunum
Temel

Kolaylaştırılmış Sorular

Dersin temel kavramları üzerine çözümlü sorular.

Aç → Zorlayıcı

Haftanın 10 Sorusu

Aynı konunun ileri düzey soru seti; anında geri bildirim.

Başla → Derinleşmek isteyene

Beden Nasıl Gelişir: Fizyoloji ve Isınan Dünyada Çocuk

Aynı haftanın ayrıntılı sunumu: daha çok kanıt, hesap ve vaka.

Aç →
Kaynaklar

Bu Haftanın Kaynakları

  1. Armstrong N, Welsman JR. Assessment and interpretation of aerobic fitness in children and adolescents. Exerc Sport Sci Rev. 1994;22:435–476.
  2. Welsman J, Armstrong N. Interpreting aerobic fitness in youth: the fallacy of ratio scaling. Pediatr Exerc Sci. 2019;31(2):184–190.
  3. Baquet G, van Praagh E, Berthoin S. Endurance training and aerobic fitness in young people. Sports Med. 2003;33(15):1127–1143.
  4. Ratel S, Duché P, Williams CA. Muscle fatigue during high-intensity exercise in children. Sports Med. 2006;36(12):1031–1065.
  5. Faigenbaum AD, Kraemer WJ, Blimkie CJR, et al. Youth resistance training: updated position statement paper from the National Strength and Conditioning Association. J Strength Cond Res. 2009;23(5 Suppl):S60–S79.
  6. Bailey DA, McKay HA, Mirwald RL, Crocker PR, Faulkner RA. A six-year longitudinal study of the relationship of physical activity to bone mineral accrual in growing children. J Bone Miner Res. 1999;14(10):1672–1679.
  7. Mountjoy M, Ackerman KE, Bailey DM, et al. 2023 International Olympic Committee's (IOC) consensus statement on Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). Br J Sports Med. 2023;57(17):1073–1097.
  8. Rowland T. Thermoregulation during exercise in the heat in children: old concepts revisited. J Appl Physiol. 2008;105(2):718–724.
  9. Bergeron MF, Devore C, Rice SG. Policy statement—Climatic heat stress and exercising children and adolescents. Pediatrics. 2011;128(3):e741–e747.
  10. Casa DJ, DeMartini JK, Bergeron MF, et al. National Athletic Trainers' Association position statement: exertional heat illnesses. J Athl Train. 2015;50(9):986–1000.
  11. Racinais S, Hosokawa Y, Akama T, et al. IOC consensus statement on recommendations and regulations for sport events in the heat. Br J Sports Med. 2023;57(1):8–25.
  12. Lear A, Patel N, Mullen C, Simonson M, Leone V, Koshiaris C, et al. Incidence of sudden cardiac arrest and death in young athletes and military members: a systematic review and meta-analysis. J Athl Train. 2022;57(5):431–443.
  13. Armstrong N, ed. Paediatric Exercise Physiology. Elsevier; 2019.
  14. Armstrong N, Welsman JR. Peak oxygen uptake in relation to growth and maturation in 11- to 17-year-old humans. Eur J Appl Physiol. 2001;85(6):546–551.
  15. Falk B, Dotan R. Child-adult differences in the recovery from high-intensity exercise. Exerc Sport Sci Rev. 2006;34(3):107–112.
  16. Ratel S, Bedu M, Hennegrave A, Doré E, Duché P. Effects of age and recovery duration on peak power output during repeated cycling sprints. Int J Sports Med. 2002;23(6):397–402.
  17. Dotan R, Mitchell C, Cohen R, Klentrou P, Gabriel D, Falk B. Child-adult differences in muscle activation—a review. Pediatr Exerc Sci. 2012;24(1):2–21.
  18. Gómez-Bruton A, González-Agüero A, Gómez-Cabello A, Casajús JA, Vicente-Rodríguez G. Is bone tissue really affected by swimming? A systematic review. PLoS One. 2013;8(8):e70119.
  19. Fuchs RK, Bauer JJ, Snow CM. Jumping improves hip and lumbar spine bone mass in prepubescent children: a randomized controlled trial. J Bone Miner Res. 2001;16(1):148–156.
  20. Bar-Or O, Dotan R, Inbar O, Rotshtein A, Zonder H. Voluntary hypohydration in 10- to 12-year-old boys. J Appl Physiol. 1980;48(1):104–108.
  21. Rivera-Brown AM, Gutiérrez R, Gutiérrez JC, Frontera WR, Bar-Or O. Drink composition, voluntary drinking, and fluid balance in exercising, trained, heat-acclimatized boys. J Appl Physiol. 1999;86(1):78–84.
Prof. Dr. İzzet İNCE · AYBÜ Spor Bilimleri Fakültesi · Hafta 3 — Küçük Motor, Sıcak Gün
1 / 28