ÇOCUK VE SPOR · LİSANS · HAFTA 10

Yük, Veri ve Çocuk

Çocuk nasıl dayanıklı olur, gelişimi nasıl ölçeriz, yükü nasıl izleriz ve verisini nasıl koruruz?
Prof. Dr. İzzet İNCE
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi · Spor Bilimleri Fakültesi
Antrenörlük Eğitimi Bölümü · 2026–2027
Geçen hafta · 3 dakika

Hatırlayalım

Önce cevabı aklınızdan söyleyin, sonra kartı tıklayın.

Soru 1

Çeviklik ile yön değiştirme hızı farkı?
Cevabı göster

Çeviklikte uyarana tepki ve karar var.

Soru 2

Yön değiştirme açığı nasıl hesaplanır?
Cevabı göster

505 süresi − 10 m süresi.

Soru 3

Önleyici ısınmanın dört parçası?
Cevabı göster

Koşu, denge-iniş, kuvvet, düşme.

Açılış · Bileğindeki saat

Veli Grubunda Bir Sıralama Tablosu

Mert'in babası ona akıllı saat aldı. Saat her antrenmandan sonra bir "yük puanı" veriyor. Birkaç veli de alınca biri tüm çocukların puanlarını sıralayıp veli WhatsApp grubunda paylaştı.

Fırsat

Yükü görmek; aşırı yüklenmeyi ve düşük katılımı erken fark etmek.

Risk

Sağlık verisi herkesin önünde

Listenin sonundaki çocuk utanıyor

Veli baskısı artıyor

Bu haftanın sorusu

Dayanıklılığı nasıl geliştirir, yükü nasıl izler, veriyi nasıl koruruz?
Her veri bir çocuğa aittir.
Hafta 10 · Bugünün kelimeleri

Bugün Kullanacağımız Kavramlar

Dayanıklılık

Bir eforu uzun süre ya da tekrar tekrar sürdürebilmek.

Aralıklı antrenman

Yüklenme ve dinlenmenin art arda tekrarlandığı çalışma.

Konuşma testi

Şiddeti konuşabilme durumuna göre tahmin etmek.

Seans RPE

Algılanan zorluk (0–10) × süre (dk): basit iç yük ölçüsü.

Norm ve ölçüt

Yaşıtlarla karşılaştırma (norm) ya da bir hedefle karşılaştırma (ölçüt).

Güvenirlik (ICC)

Test tekrarlandığında benzer sonuç verme derecesi (0–1).

En küçük gerçek değişim

Ölçüm hatasından büyük olduğuna güvenilebilen en küçük fark (MDC).

Özel nitelikli veri

Sağlık verisi gibi, daha sıkı kurallarla korunan kişisel veri (KVKK).

  1. Bu hafta sonunda
  2. 1Çocuğun hareket örüntüsüne uygun dayanıklılık yöntemini seçmek.
  3. 2Şiddeti konuşma testi, algılanan zorluk ve kalp hızıyla ayarlamak.
  4. 3Bir test değişimini ölçüm hatasıyla karşılaştırıp yorumlamak.
  5. 4Seans RPE ile yük izlemek ve çocuk verisini korumanın kurallarını yazmak.
Hafta 10 · Bugünün kelimeleri

Bugün Kullanacağımız Kavramlar (devam)

Zirve VO₂

Çocuğun en yorucu testte ulaştığı en yüksek oksijen kullanımı (mL/kg/dk).

Antrenmanabilirlik

Bir niteliğin antrenmana ne kadar yanıt verdiği; antrenmanla gelen değişimin büyüklüğü.

Yüksek şiddetli aralıklı antrenman

HIIT: kısa, çok zorlu bölümler ve aralarında dinlenme (ör. 15 sn koşu, 15 sn yürüme).

20 m mekik koşusu

Sinyal sesine göre 20 m arasında giderek hızlanan koşu; aerobik uygunluk saha testi.

Persentil (yüzdelik)

Çocuğun yaşıtları arasındaki sırası: 70. persentil, 100 yaşıttan 70'inden iyi demek.

Tipik hata

Aynı çocuk aynı testi tekrarladığında sonuçların kendi içindeki oynaması.

En küçük anlamlı değişim

SWC: pratikte önemli sayılacak en küçük fark; çoğu zaman grup standart sapmasının 0,2 katı.

Ani yük artışı

Bir haftanın yükünün önceki haftaların ortalamasından belirgin biçimde yüksek olması.

  1. Bu hafta sonunda
  2. 5Çocuğun aerobik antrenmana nasıl ve ne kadar yanıt verdiğini açıklamak.
  3. 6Yaşa uygun bir aralıklı (HIIT) oturum kurmak ve şiddetini seçmek.
  4. 720 m mekik koşusunu uygulayıp sonucu persentil ve sağlık ölçütüyle yorumlamak.
  5. 8Tipik hata ve SWC ile değişimi; ani yük artışını ve sıralama tablosunun zararını değerlendirmek.
Önce Temel · Kavram 1 / 4

Çocuk patlamalarla koşar

İngilizcesi: intermittent activity pattern

Ne demek?

Oyun oynayan çocukların şiddetli hareketleri genellikle birkaç saniye sürer, araya kısa dinlenmeler girer (Bailey, 1995). Bu yüzden oyun ve aralıklı çalışma çocukta dayanıklılığı geliştirir; uzun sürekli koşu ergenlikte önem kazanır.
Akılda kalsın: Çocuklar maraton değil, patlama koşar.

Günlük hayattan

Parkta kovalamaca oynayan çocuk koşar, durur, güler, yine koşar.

Bu dersteki örnekte

Yıldızların dayanıklılık çalışması kovalamaca ve 3'e 3 oyunlarla.

Karıştırmayın

Tur atmak ≠ dayanıklılık antrenmanının tek yolu. Sıkılan çocuk bırakır.
Kısım 1 · Çocuk nasıl hareket eder?

Maraton Değil, Patlama

Kartta çocuğun patlamalarla koştuğunu gördük (Bailey, 1995). Bu, dayanıklılığın Yıldızlar'da üç yoldan çalışılabileceği anlamına geliyor; 10–12 yaşta ağırlık ilk ikisinde.

Dayanıklılığın üç yolu

Yol
Nasıl?
Not
Oyun
Küçük alan oyunu, kovalamaca, bayrak yarışı
Oyuncu sayısı ve saha ile ayarlanır (Hafta 7)
Aralıklı
Kısa, şiddetli bölüm + dinlenme
Kondisyonu geliştirir (Costigan, 2015; Eddolls, 2017)
Sürekli
Konuşarak koşu, bisiklet, yüzme
Ergenlikte, dayanıklılık sporunda önem kazanır
Kısa sprint aralıkları sürekli orta şiddetten üstün değil, ama daha kısa sürede benzer kazanç (Liang, 2025). Çocuk için asıl ölçüt: keyif ve devamlılık.
Önce Temel · Kavram 2 / 4

Şiddeti ayarlamak

İngilizcesi: talk test / OMNI scale

Ne demek?

Cihaz olmadan: konuşma testi. Rahat konuşuyorsa düşük; konuşuyor ama şarkı söyleyemiyorsa orta; birkaç kelimeden fazlasını söyleyemiyorsa yüksek. Çocuklar için resimli zorluk ölçekleri (OMNI, 0–10) var (Robertson, 2000).
Akılda kalsın: Saat olmadan da şiddeti bilirsiniz.

Günlük hayattan

Merdiven çıkarken telefonda konuşamıyorsanız zorlanıyorsunuz.

Bu dersteki örnekte

Can her oyundan sonra "0–10 ne kadar zordu?" diye soruyor.

Karıştırmayın

"220 − yaş" çocukta kullanılmaz; kalp hızı bölgesi çocuğun kendi maksimaline göre.
Kısım 1 · Şiddeti ayarlamak

Saat Olmadan da Şiddeti Bilirsiniz

Karttaki üç yol, Yıldızlar'ın bir antrenmanında. Mert'in saati olmasa da şiddet bilinir.

Konuşma testi

Isınma koşusunda çocuklar sohbet ediyor: düşük. 3'e 3'te "pas!" diye bağırıyorlar ama cümle kuramıyorlar: yüksek.

Çocuk ölçeği · OMNI 0–10

Mert cumartesi maçından sonra resimli ölçekte 7'yi gösterdi: zor, ama en zor değil (Robertson, 2000). Bu 7, Kısım 4'te yük hesabına giriyor.

Kalp hızı

Mert'in saati "220 − yaş" kullanıyorsa 209 der. Çocukta maksimal nabız 195–210 arasında ve yaşla pek değişmez (Hafta 3); bölge Mert'in kendi ölçülen maksimaline göre kurulur.
Hızlı yoklama · 1 dakika

Konuşma Testi Ne Söyler?

Çocuk koşarken arkadaşıyla rahatça cümle kurabiliyor.

DOĞRU CEVAP: D

Rahat konuşabiliyorsa şiddet yaklaşık %60–70 maksimal kalp hızı bölgesinde.

KISIM 02

Çocuk Dayanıklılığa
Ne Kadar Yanıt Verir?

Zirve VO₂, aerobik antrenmanabilirlik ve çocukta yüksek şiddetli aralıklı antrenman: ne kadar, ne şiddette, hangi biçimde?

Kısım 2 · Aerobik motor

Zirve VO₂: Çocuğun Aerobik Motoru

Aerobik uygunluğun laboratuvardaki ölçüsü, koşu bandı ya da bisiklet testinde ulaşılan en yüksek oksijen kullanımıdır. Çocuklarda test sonunda tüketim çoğu zaman düzleşmediği için "maksimal" yerine "zirve VO₂" (peak VO₂) denir.

Mutlak · L/dk

Toplam oksijen kullanımı. Kalp, akciğer ve kas büyüdükçe yaşla birlikte artar; ergenlikte erkeklerde daha hızlı artar. 14 yaşındaki kürekçinin 9 yaşındakinden yüksek olması antrenmandan çok büyümeden gelir.

Göreli · mL/kg/dk

Vücut ağırlığına bölünmüş değer. Koşu gibi kendi ağırlığını taşıyan sporlarda belirleyicidir. Erkeklerde çocukluk boyunca görece sabit kalır; kızlarda ergenlikte yağ oranı arttığı için düşme eğilimindedir.

Antrenmanabilirlik

Antrenmana yanıt vardır ama yetişkinden çoğu zaman küçüktür. Çocuk zaten aktif ve "başlangıç düzeyi" görece yüksekse kazanç daha da küçük görünür. Yanıtı belirleyen en önemli etken şiddettir (sonraki slayt).

Sahada ne demek?

Yüzme, atletizm, bisiklet gibi dayanıklılık sporlarında 10–12 yaşta bile aerobik çalışma işe yarar; ama ölçülen kazanç yetişkindeki kadar büyük beklenmemelidir. Takım sporunda çocuk oyun içinde zaten aralıklı çalışır. Okulda ise asıl hedef, hiç spor yapmayan çocuğun haftalık aktif dakikalarını artırmaktır.
Akılda kalsın: Çocuğun dayanıklılığı gelişir; ama ölçülen artış, büyüme ve olgunlaşmadan gelen artıştan ayrılarak yorumlanmalıdır (kontrol grubu, Hafta 2).
Kısım 2 · Gerçek bir araştırma

Çocukta Aerobik Antrenman Ne Kadar Kazandırır? 22 Çalışmanın Derlemesi

Baquet, van Praagh ve Berthoin (2003) · Sports Medicine · sistematik derleme

Soru

Sağlıklı çocuk ve ergenlerde dayanıklılık antrenmanı zirve VO₂'yi ne kadar artırır, sonucu neler etkiler?

Desen ve katılımcılar

51 çalışma incelendi; kontrol grubu olmayan, programı belirsiz, örneklemi küçük ya da zirve VO₂ ölçmeyen çalışmalar çıkarıldı. 22 çalışma son analizde kaldı.

Ölçüm

Zirve VO₂'deki yüzde değişim; olgunluk, katılım, bırakma, test ile antrenmanın uyumu ve antrenmanın şiddeti, süresi, sıklığı.

Ana bulgu ve anlamı

%5–6

Aerobik antrenman sonrası zirve VO₂'de ortalama artış.

%8–10

Yalnız anlamlı etki bildiren çalışmalar alınınca ortalama artış.

> %80

Anlamlı gelişim için şiddetin maksimal kalp hızının %80'inden yüksek olması gerekiyor.

Boşluk

Ergenlik dönemi ve özellikle kızlar üzerine çalışma çok az.

Bu haftanın kavramı açısından

Çocukta aerobik kazanç gerçek ama orta büyüklüktedir. 10 yaşında maksimal kalp hızı yaklaşık 200 atım/dk olan bir çocukta %80, dakikada yaklaşık 160 atımın üstü demektir: "konuşamıyor, birkaç kelime söylüyor" düzeyi (Kısım 1). Hafif tempolu uzun tur atmak, aerobik uygunluğu pek artırmaz; oyunun ve aralıklı koşunun yüksek şiddetli bölümleri artırır.
Baquet G ve ark. Sports Med. 2003;33(15):1127–1143. doi:10.2165/00007256-200333150-00004
Kısım 2 · Gerçek bir araştırma

Sürekli mi, Aralıklı mı? 8–11 Yaş Çocuklarda 7 Hafta

Baquet, Gamelin, Mucci, Thévenet, Van Praagh ve Berthoin (2010) · Journal of Strength and Conditioning Research · kontrol gruplu deney

Soru

8–11 yaş çocuklarda sürekli koşu ile aralıklı koşu antrenmanı aerobik uygunluğu farklı mı geliştirir?

Desen ve katılımcılar

63 çocuk (yaş ortalaması 9,6): kronolojik yaş, biyolojik yaş ve aktivite düzeyine göre eşleştirildi, sonra kurayla üç gruba ayrıldı: aralıklı (22), sürekli (22), kontrol (19). 7 hafta, haftada 3 koşu seansı.

Ölçüm

Zirve VO₂ ve maksimal aerobik hız (MAH), dereceli maksimal testle. Aralıklı: 5 sn koşu/15 sn dinlenmeden 30/30 sn'ye kadar kısa tekrarlar. Sürekli: 6–20 dakikalık koşular.

Ana bulgu ve anlamı

Sürekli

Zirve VO₂ +%7, MAH +%8,7.

Aralıklı

Zirve VO₂ +%4,8, MAH +%6,4.

Kontrol

Zirve VO₂ −%1,5: anlamlı değişim yok.

Anlamı

İki yöntem de 7 haftada aerobik uygunluğu geliştirdi; kontrol grubu sayesinde artışın büyümeden değil antrenmandan geldiği söylenebilir.

Bu haftanın kavramı açısından

Çocukta "tek doğru yöntem" yoktur. Aralıklı koşu çocuğun doğal patlamalı örüntüsüne uyar ve sıkılmayı azaltır; sürekli koşu da işe yarar. Yöntem seçiminde ölçüt, şiddetin yeterli olması, çocuğun keyif alması ve devamlılıktır. Sınır: örneklem küçük, süre yalnız 7 hafta.
Baquet G ve ark. J Strength Cond Res. 2010;24(5):1381–1388. doi:10.1519/JSC.0b013e3181d1575a
Kısım 2 · Yüksek şiddetli aralıklı antrenman

Çocuk İçin HIIT Nasıl Kurulur?

HIIT, kısa ve çok zorlu bölümlerin dinlenmeyle art arda yapıldığı antrenmandır. Ergenlerde sağlıkla ilişkili uygunluğu geliştirdiği gösterildi (Costigan, 2015); sprint aralıklı antrenman sürekli orta şiddetle benzer kazancı daha kısa sürede verir (Liang, 2025).

Örnek oturum · 10–12 yaş, öğretim amaçlı

Bölüm
İçerik
Isınma · 8 dk
Önleyici ısınma (Hafta 9)
Set 1 · 6 dk
15 sn hızlı koşu + 15 sn yürüme, 12 tekrar
Ara · 3 dk
Yürüme, su, top sektirme
Set 2 · 6 dk
Aynı biçim; kovalamaca ya da bayrak yarışı olarak
Soğuma · 5 dk
Hafif oyun ve germe

Şiddet nasıl anlaşılır?

Hızlı bölümlerde çocuk konuşamamalı; OMNI ölçeğinde 7–9 göstermeli. Kalp hızı ölçülüyorsa maksimalin %80'inin üstüne çıkmalı (Baquet, 2003). Oturumun tamamı 30 dakikayı geçmez.

Farklı çocuklar

Okul BE dersi: dersin 10 dakikası, bütün sınıf aynı anda. Kız öğrenciler: yarış yerine kişisel hedef. Tekerlekli sandalye: 10 sn itme + 20 sn yavaş itme. Hiç spor yapmayan: önce 10/20 sn, iki haftada bir zorlaştır.
Kısım 2 · Alıştırma · 5 dakika

Hangi Dayanıklılık Yöntemi?

Her çocuk ya da grup için yöntemi ve şiddeti seçin; önce kendiniz söyleyin, sonra cevabı açın.

1 · 9 yaşında, haftada iki gün futbol oynayan bir çocuğun babası "dayanıklılığı için her akşam 5 km yavaş koşsun" diyor.
Cevabı göster

Uzun yavaş koşu bu yaşta hem sıkıcı hem az etkili. Oyun ve kısa aralıklı koşu yeterli şiddeti sağlar; haftalık saat yaşı geçmemeli (Hafta 5).

2 · 15 yaşında kız yüzücü; antrenörü aerobik temeli güçlendirmek istiyor.
Cevabı göster

Ergenlikte sürekli ve aralıklı çalışmanın ikisi de kullanılır. Şiddet yeterli olmalı; dinlenme haftaları planlanır, LEA belirtileri izlenir (Hafta 12).

3 · Ortaokul 7. sınıf, 30 öğrencilik beden eğitimi dersi; öğretmen dayanıklılığa 10 dakika ayırabiliyor.
Cevabı göster

HIIT biçiminde kovalamaca ya da istasyonlar: 15 sn hızlı, 15 sn yürüme. Herkes aynı anda; sıralama ve tur sayma yok.

4 · 12 yaşında, kilolu ve hiç spor yapmayan bir çocuk; koşmaktan utanıyor.
Cevabı göster

Önce süre ve keyif: bisiklet, yüzme, dans gibi taşıyıcı yükü az etkinlikler. 10/20 sn aralıklarla başlayıp şiddeti yavaşça artırmak.

Hızlı yoklama · 1 dakika

Aerobik Kazanç İçin Şiddet?

Baquet ve ark. (2003) derlemesine göre çocukta zirve VO₂'nin anlamlı artması için antrenman şiddeti ne olmalı?

DOĞRU CEVAP: C

Derlemede anlamlı gelişim için şiddetin maksimal kalp hızının %80'inden yüksek olması gerektiği bulundu. Hafif tempolu uzun koşu çocukta aerobik uygunluğu pek artırmaz.

KISIM 03

Ölçmek ve
Yorumlamak

İyi test, norm ve ölçüt, gelişim mi gürültü mü?

Kısım 3 · İyi test

Sıralamak İçin Değil, Geliştirmek İçin Ölç

Sağlıkla ilişkili uygunluk için geçerliği gösterilmiş saha testleri var (ALPHA bataryası; Ruiz, 2011; Castro-Piñero, 2010).

Dört şart

Geçerlik: ölçmek istediğini ölçer

Güvenirlik: tekrarlanınca benzer sonuç verir

Nesnellik: ölçen kişi değişince sonuç değişmez

Uygunluk: yaşa ve spora uyar

İki yorum

Norm: yaşıtlarına göre nerede? Ölçüt: hedefe ulaştı mı? Çocukta ikisi birlikte, olgunlaşma da hesaba katılarak (Hafta 6).
10–12 yaşta her testten önce 2–3 alıştırma seansı.
Kısım 3 · Saha testi

20 m Mekik Koşusu: Laboratuvarı Sahaya Taşımak

Léger ve ark. (1988) okul çocuklarının maksimal aerobik gücünü salonda ölçmek için 20 m mekik koşusunu geliştirdi. Bugün FitnessGram (PACER), EUROFIT ve ALPHA bataryalarında aynı test kullanılır.

Nasıl yapılır?

Başlangıç

Saatte 8,5 km hızla, sinyal sesine göre 20 m git-gel.

Artış

Her dakika hız 0,5 km/sa artar.

Bitiş

Çocuk iki kez üst üste çizgiye yetişemezse test biter.

Sonuç

Son tamamlanan basamak, tur sayısı ya da hız; buradan VO₂ tahmini.

Ne kadar güvenilir?

0,89

6–16 yaş 139 çocukta test-tekrar test güvenirliği (1'e yakın: iyi).

r = 0,71

8–19 yaş 188 çocukta testten tahmin edilen ile ölçülen VO₂ arasındaki ilişki: orta-güçlü.

Anlamı

Grupları izlemek için iyi; tek bir çocuğun VO₂'sini kesin söylemek için kaba bir tahmin.

Uygulama ipuçları

Kaygan olmayan zemin, iyi duyulan ses, en çok 10–15 çocuk aynı anda. Önce bir deneme seansı (Kısım 3 başı: alıştırma). Kilolu ya da hiç spor yapmayan çocuğun herkesin önünde ilk düşen olması utanç yaratabilir: sonuç yüksek sesle okunmaz.
Test motivasyona çok bağlıdır; aynı tezahürat ve aynı saatte tekrarlanmalı.
Kısım 3 · Gerçek bir araştırma

50 Ülkeden 1,1 Milyon Çocuk: 20 m Mekik Koşusunun Uluslararası Normları

Tomkinson, Lang, Tremblay ve ark. (2017) · British Journal of Sports Medicine · sistematik derleme ve norm çalışması

Soru

9–17 yaş çocuklar için cinsiyete ve yaşa özgü uluslararası 20 m mekik normları nedir; kaçı sağlıklı aerobik uygunluk ölçütünü karşılıyor?

Desen ve katılımcılar

1981'den bu yana yayımlanmış 177 çalışmanın verisi standartlaştırıldı: 50 ülkeden 1.142.026 sağlıklı çocuk ve genç.

Ölçüm

Son tamamlanan basamağın hızı, tamamlanan basamak ve tur sayısı, tahmini göreli VO₂; FitnessGram sağlık ölçütünü karşılayanların oranı.

Ana bulgu ve anlamı

Persentil

Yaşa ve cinsiyete göre tablolar ve eğriler: bir çocuğun sonucu yaşıtlarıyla karşılaştırılabilir.

0,86 km/sa

Her yaşta erkekler kızlardan ortalama bu kadar hızlı koştu; yaşla birlikte artış erkeklerde daha büyük.

%67 · %54

Sağlıklı aerobik uygunluk ölçütünü karşılayan erkek ve kız oranı.

Yaş

Ölçütü karşılayanların oranı yaş ilerledikçe düzenli olarak azaldı.

Bu haftanın kavramı açısından

Norm, "yaşıtlarına göre nerede?" sorusunu cevaplar; ölçüt "sağlık için yeterli mi?" sorusunu. Kızlar için ayrı tablo kullanmak şarttır: aynı tur sayısı kız için iyi, erkek için orta olabilir. Ergenlikte oranın düşmesi, okul ve kulüpte en çok bu yaşta dayanıklılık fırsatı gerektiğini gösterir.
Tomkinson GR ve ark. Br J Sports Med. 2017;51(21):1545–1554. doi:10.1136/bjsports-2016-095987
Kısım 3 · Yorumlamak

Persentil Nasıl Okunur? Norm, Ölçüt ve Kuşaklar Arası Düşüş

Aynı sonuç farklı sorulara farklı cevap verir. Antrenör önce sorusunu seçer: yaşıtlarıyla karşılaştırma mı, sağlık için yeterlik mi, çocuğun kendi geçmişi mi?

Persentil şeridi · öğretim amaçlı

525507595Persentil (yaşa ve cinsiyete göre) GeliştirilmeliYaşıtlarıyla benzerYaşıtlarından iyi Örnek: 12 yaş kız, 30. persentil100 yaşıtından 30'undan iyi, 70'inden geride
Norm "yaşıtlarına göre nerede?" sorusunu cevaplar. Ölçüt (FitnessGram'daki sağlık bölgesi gibi) "sağlık için yeterli mi?" sorusunu. Aynı çocuk normda düşük, ölçütte yeterli olabilir: 30. persentildeki kız sağlık bölgesinde olabilir.

Kuşaklar arası düşüş

27 ülkeden 25 milyonu aşkın 6–19 yaş çocuğun 1958–2003 verisinde koşu testlerindeki aerobik performans yılda ortalama %0,36 düştü; düşüş 1970'ten sonra hızlandı (Tomkinson ve Olds, 2007). On yılda yaklaşık %3,6 demek.

Antrenöre çevirisi

Persentil, seçme için değil yönlendirme içindir. 30. persentildeki kız "yeteneksiz" değil; olgunlaşması, sporu ve geçmişi sorulur (Hafta 6). Kendi sonucunun gelişimi, persentilden daha anlamlıdır.
Önce Temel · Kavram 3 / 4

Gelişim mi, gürültü mü?

İngilizcesi: reliability and minimal detectable change

Ne demek?

Her ölçümde hata vardır. Testin güvenirliği (ICC) ve grubun yayılımından, ölçüm hatasından büyük olduğuna güvenilebilen en küçük değişim (MDC) hesaplanır. Fark bundan küçükse gerçek gelişim olduğundan emin olamayız.
Akılda kalsın: Önce hata payını bil, sonra gelişimi kutla.

Günlük hayattan

Banyo tartısı aynı dakikada 0,3 kg farklı gösterebilir.

Bu dersteki örnekte

Arda 3 cm daha yükseğe sıçradı; test hatası 4 cm'ye yakın.

Karıştırmayın

Arttı ≠ gelişti. Fark ölçüm hatasının içinde kalabilir.
Canlı · Gelişim mi, gürültü mü?

Arda 3 cm Daha Yükseğe Sıçradı. Gerçek mi?

Ölçüm hatası = SS × √(1 − ICC). En küçük gerçek değişim = 1,96 × √2 × ölçüm hatası (Weir, 2005).

Test

Güvenirlik (ICC)0,90
Grubun standart sapması5 cm
Arda'nın değişimi3 cm
ICC yorumu: 0,90 üstü mükemmel, 0,75–0,90 iyi (Koo ve Li, 2016).

Hata payı

en küçük gerçek değişim
4,4 cm
Ölçüm hatası içinde
ICC'yi 0,97'ye çıkarın (alıştırma, aynı saat, aynı ölçen): aynı 3 cm gerçek gelişim sayılır.
Kısım 3 · Tipik hata ve SWC

İki Soru: Fark Gerçek mi? Fark Önemli mi?

Canlı slayttaki en küçük gerçek değişim "gerçek mi?" sorusunu cevapladı. Antrenörün ikinci sorusu: "Gerçekse, önemli mi?" Bunun için tipik hata (Hopkins, 2000) ve en küçük anlamlı değişim (SWC) birlikte kullanılır.

Tipik hata · gürültü

Aynı çocuk aynı testi kısa arayla tekrarladığında sonuçların standart sapması. Çoğu zaman ortalamanın yüzdesi olarak verilir. Hesap: iki gün arayla yapılan testlerin farklarının standart sapması ÷ √2.

SWC · sinyal

Pratikte önem taşıyan en küçük fark. Takım sporlarında sık kullanılan uzlaşı: 0,2 × grubun standart sapması (Cohen'in "küçük etki" sınırı). Grup ne kadar benzerse SWC o kadar küçüktür.

Okuma kuralı

Değişim SWC'den büyük ve tipik hatanın açıkça üstündeyse: muhtemelen gerçek ve önemli. SWC'den büyük ama hata içindeyse: "belki"; testi tekrarla. SWC'den küçükse: önemsiz.

Örnek · 13 yaş kız basketbolcu, 20 m mekik (öğretim amaçlı)

Eylül
Ocak
Değişim
Tipik hata · SWC
Yorum
48 tur
55 tur
+7 tur
3 tur · 2 tur (SS 10)
Gerçek ve önemli
48 tur
51 tur
+3 tur
3 tur · 2 tur
Belki; tekrar ölç
Kısım 3 · Alıştırma · 5 dakika

Gelişim mi, Gürültü mü, Büyüme mi?

Her durumda değişimi yorumlayın: ölçüm hatası, gerçek gelişim, büyümeden gelen artış ya da test etkisi olabilir.

1 · 11 yaşında bir yüzücünün 50 m serbest derecesi 6 ayda 0,3 sn iyileşti. Aynı çocukta tekrarlı ölçümlerin tipik hatası 0,4 sn.
Cevabı göster

Değişim tipik hatanın içinde: gerçek gelişim olduğundan emin olamayız. Birkaç ölçümün ortalamasına bakılır.

2 · 14 yaşında bir erkek futbolcu PHV'de; bir yılda 20 m mekikte 12 tur arttı, antrenmanı değişmedi.
Cevabı göster

Büyük olasılıkla büyüme ve olgunlaşmadan gelen artış; antrenmanın etkisini ayırmak için yaşıtlarıyla ya da kontrol grubuyla karşılaştırılır.

3 · Bir okulda öğrenciler 20 m mekiği ilk kez yaptı; bir hafta sonra ikinci kez yapınca ortalama 5 tur arttı.
Cevabı göster

Test etkisi: tempo ve dönüş öğrenildi. İlk ölçüm alıştırma sayılmalıydı.

4 · Bir kız voleybolcunun dikey sıçraması 3 cm arttı; grubun SS'si 5 cm, tipik hata 1 cm.
Cevabı göster

SWC = 0,2 × 5 = 1 cm. Değişim hem SWC'den hem hatadan açıkça büyük: gerçek ve önemli.

KISIM 04

Yük ve
Veri

Bir soru, bir çarpım; ve çocuğun verisi çocuğundur.

Önce Temel · Kavram 4 / 4

Yük izleme ve veri etiği

İngilizcesi: session RPE / data protection

Ne demek?

Antrenmandan ~30 dakika sonra "ne kadar zordu? (0–10)" sorulur, süreyle çarpılır: haftalık toplam yükün seyrini gösterir. Kalp hızı, boy, kilo, sakatlık bilgisi sağlık verisidir: amaçla toplanır, onamla işlenir, sınırlı erişimle saklanır.
Akılda kalsın: Ölçmek kolay, korumak sorumluluk.

Günlük hayattan

Doktor tahlil sonucunuzu bekleme salonunda okumaz.

Bu dersteki örnekte

Velilerden biri çocukların "yük puanı" sıralamasını WhatsApp grubunda paylaştı.

Karıştırmayın

İsimsiz ≠ anonim. 18 kişilik grupta "en yavaş 3 numara" kim olduğu bellidir.
Kısım 4 · Yük izleme

Seans RPE: Bir Soru, Bir Çarpım

Karttaki çarpımı Mert'in haftasına uygulayalım: saatin "yük puanı" yerine tek bir soru. Çıkan 1340 birim tek başına iyi ya da kötü değil; Mert'in önceki haftalarıyla karşılaştırılan bir sayı.

Mert'in haftası1340birim

Örnek hafta · 11 yaş

Gün
Süre
Zorluk
Yük
Salı
90
5
450
Perşembe
90
6
540
Cumartesi maç
50
7
350
Toplam
1340

Ne zaman ayarlanır?

Önceki haftalardan belirgin sıçrama varsa, çocuk yorgunluk ya da ağrı bildiriyorsa. Hafta 5'teki kuralları unutmayın: saat ≤ yaş, dinlenme günü.
Akut:kronik yük oranının sorunları var; tek başına risk kararı vermez (Impellizzeri, 2020).
Kısım 4 · Ani yük artışı

Toplam Değil, Değişim: Ani Yük Artışını Görmek

Seans RPE ile haftalık yükü hesapladık. Tek bir haftanın sayısı tek başına az şey söyler; asıl uyarı, bir haftanın önceki haftalara göre birden yükselmesidir.

Bir sezondan altı hafta · öğretim amaçlı, 12 yaş

075015002250 Önceki 4 haftanın ortalaması ≈ 1213 110012001250130021001350 1. hafta2. hafta3. hafta4. hafta5 · turnuva6. hafta +%73 ani artış Haftalık yük (birim)

Nasıl hesaplanır?

Önceki 4 haftanın ortalaması: (1100 + 1200 + 1250 + 1300) ÷ 4 ≈ 1213. Turnuva haftası 2100 ÷ 1213 ≈ 1,73: yaklaşık %73 fazla. Bu oran akut:kronik yük oranının basit hâlidir; tek başına risk kararı vermez (Impellizzeri, 2020), ama "konuşalım" uyarısıdır.

Çocukta ani artış nereden gelir?

Hafta sonu turnuvası, yaz kampının ilk haftası, tatil dönüşü, aynı hafta hem okul takımı hem kulüp maçı, yeni antrenör. Önlem: turnuva haftasında antrenmanı hafifletmek, kamptan önceki haftalarda yükü kademeli artırmak.
Kısım 4 · Gerçek bir araştırma

Elit Genç Futbolcularda Yük ve Yaralanma: Ani Artış mı, Birikim mi?

Bowen, Gross, Gimpel ve Li (2017) · British Journal of Sports Medicine · iki sezonluk izleme çalışması

Soru

Elit genç futbolcularda haftalık yük birikimi ve akut:kronik yük oranı yaralanma riskiyle ilişkili mi?

Desen ve katılımcılar

Bir profesyonel kulübün altyapısından 32 oyuncu iki sezon izlendi. GPS ve ivmeölçerle günlük yük kaydedildi; yaralanmalar not edildi.

Ölçüm

Toplam mesafe, yüksek hızda koşu mesafesi, ivmelenme sayısı, toplam yük; 1–4 haftalık birikim ve akut:kronik oran. Yükler düzeylere ayrılıp göreli risk (RR) hesaplandı.

Ana bulgu ve anlamı

RR 3,84

3 haftada çok yüksek ivmelenme sayısı (≥ 9254) genel yaralanma riskini yaklaşık 4 kat artırdı; temassız yaralanmada 5,11.

RR 2,55

Yüksek akut yüksek hızlı koşu, düşük kronik yükle birleşince temassız yaralanma riski arttı.

RR 0,47

Aynı yüksek akut yük, yüksek kronik yükle birleşince risk artmadı; tersine düşük bulundu.

Bu haftanın kavramı açısından

Ani artış, alışık olmayan bedende risklidir; zamanla yavaş yavaş artırılan kronik yük ise çocuğu daha yüksek yüklere hazırlar. Yani çözüm yükten kaçmak değil, kademeli artırmaktır. Sınır: tek kulüp, 32 oyuncu, elit erkek ergenler; okul ve rekreasyon çocuğuna doğrudan taşınmaz.
Bowen L ve ark. Br J Sports Med. 2017;51(5):452–459. doi:10.1136/bjsports-2015-095820
Kısım 4 · Veri etiği

Çocuğun Verisi Çocuğundur

Kartın ikinci yarısı: bu bilgiler KVKK'ya göre özel nitelikli kişisel veridir ve daha sıkı kurallara bağlıdır. Açılıştaki WhatsApp tablosu aşağıdaki dört kuralın dördünü de çiğniyor.

Gerekeni topla

Her ölçümün amacı olsun. "Belki lazım olur" diye veri toplanmaz.

Anlat ve onay al

Veliye ne, neden, ne kadar süre; çocuğa da anlayacağı dille.

Erişimi sınırla

Yalnız işi olan görür. Veli grubu, sosyal medya, sponsor yok.

Sıralama yok

Çocuğa kendi gelişimi gösterilir; karşılaştırma utanca, utanç bırakmaya götürebilir.
Kısım 4 · Giyilebilir cihazlar

Akıllı Saat, GPS Yelek, İvmeölçer: Ne Ölçer, Ne Kadar Güvenilir?

Giyilebilir cihazlar dış yükü (koşulan mesafe, hız, ivmelenme) ve bazı iç yükleri (kalp hızı) kaydeder. Çocukta kullanılmadan önce üç soru sorulur: ne ölçüyor, çocukta doğrulandı mı, veri kimde kalıyor?

Akıllı saat

Bilekten kalp hızı ve adım. Koşu gibi düzenli harekette makul; ani yön değiştirme ve kol hareketinde hata artar. "Yük puanı" ve "toparlanma puanı" algoritmaları çoğunlukla yetişkin verisiyle kurulmuştur ve gizlidir.

GPS yelek

Mesafe, hız, ivmelenme. Açık sahada iyi; salonda çalışmaz. Kısa ve çok hızlı hareketlerde doğruluk düşer. Çocuk için hız eşikleri (ör. "yüksek hız") yetişkin eşiğinden alınmamalı; çocuğun kendi maksimal hızına göre kurulmalı.

İvmeölçer

Kalça ya da bilekte; günlük fiziksel aktivite araştırmalarının standart aracı (Hafta 1). Çocuğun birkaç saniyelik patlamalarını yakalamak için kısa kayıt aralığı gerekir.

Karar

Cihazın tek bir günkü sayısına değil, haftalar boyunca çocuğun kendi eğilimine bakılır. Seans RPE ucuz, hızlı ve çocukta geçerli bir başlangıçtır; cihaz ancak bir soruya cevap veriyorsa eklenir.
Cihaz satın almadan önce: Bu veriyi kim, ne için, ne kadar süre saklayacak? (KVKK, Kısım 4)
Kısım 4 · Sıralama tabloları

Sıralama Tablosu Neden Zararlı?

Açılıştaki WhatsApp tablosu yalnız veri etiği sorunu değildir; motivasyonu, adaleti ve çocuğun sporda kalmasını da etkiler.

Dört zarar

Olgunlaşma

Erken olgunlaşan çocuk doğal olarak üstte, geç olgunlaşan altta (Hafta 6). Tablo biyolojiyi ölçer, çabayı değil.

İklim

Başkasını geçmeye odaklı (ego) iklim kurar; öğrenmeye odaklı (görev) iklimi zayıflatır (Hafta 13).

Utanç

Listenin sonundaki çocuk kendini yetersiz hisseder; bırakma riski artar.

Hile

Saat puanı için gereksiz koşu, yorgunken antrenman: ani yük artışı.

Yerine ne?

Kişisel en iyi

Çocuk yalnız kendi önceki sonucuyla karşılaştırılır.

Gelişim kartı

Tipik hatayla birlikte: "gerçek gelişim", "belki", "değişmedi".

Takım hedefi

"Bu ay hepimiz ısınmayı 8 kez tamamlayalım."

Çaba ölçüsü

Katılım, ısınma kaptanlığı, takım arkadaşına yardım.

Farklı bağlamlarda: okul beden eğitimi dersinde 20 m mekik sonuçları sınıfa okunmaz; kız takımında beden ölçüleri yalnız sporcu ve velisiyle konuşulur; engelli çocuğun sonucu kendi gelişimine göre değerlendirilir; elit akademide bile oyuncuya yalnız kendi raporu gider.
Hızlı yoklama · 1 dakika

Bu Veri Kimin?

Kulüp, çocukların kalp hızı ve yük verilerini veli grubunda sıralama tablosu olarak paylaşıyor.

DOĞRU CEVAP: B

Sağlık verisi özel niteliklidir: amaç, açık onam, yalnızca gerekli kişilerle paylaşım, güvenli saklama. Sıralama tablosu çocuğu utandırabilir.

Hızlı yoklama · 1 dakika

Turnuva Haftası

Bir oyuncunun son dört haftalık yükü ortalama 1200 birim. Bu hafta iki turnuvayla 2000 birime çıkacak.

DOĞRU CEVAP: A

Yaklaşık %67 ani artış: tek başına yaralanma kararı değil ama uyarı. Turnuva haftasında antrenman hafifletilir, ağrı ve yorgunluk sorulur; kronik yük ise sezon boyunca kademeli artırılır (Bowen, 2017).

Dönem projesi · Hafta 10

Yıldızların Dosyası: Ölçüm ve Veri Planı

Zeynep ve Can veli toplantısında bir sayfalık veri politikası ve yılda üç kez yapılacak dört testlik bir batarya sundu. Sıralama tablosu kaldırıldı.

Dosya sayfası10 / 14veri

Batarya · Eylül, Ocak, Mayıs

Boy, oturma boyu, kilo: büyüme ve olgunlaşma

20 m sprint: sürat

Durarak uzun atlama: bacak gücü

20 m mekik koşusu: dayanıklılık

Veliye ne gider?

Her çocuğa yalnız kendi kartı: önceki ölçümüyle karşılaştırma, hata payı, bir sonraki hedef. Başka çocuk yok. Veriler bir yıl sonra silinir.
Gelecek hafta: Defne'nin dizi ağrıyor.
Performans Merkezi · Mert için gerçek araç

Mert'in Haftası: Saatin Puanı Yerine Kendi Kartı

Projedeki kural: veliye yalnız kendi çocuğunun kartı gider. Performans Merkezi'nin günlüğü seans yükünü hesaplar ve veliye gidecek cümleyi hazırlar.
1

Araç Mert'in haftasıyla açıldı: salı 90 dk × 5, perşembe 90 dk × 6, cumartesi maç 50 dk × 7. Diğer günler boş.

2

Haftalık yük 1340 birim, dinlenme 4 gün, monotonluk 0,78. Anlamı: monotonluk 2'nin altında, yani zor ve hafif günler sırayla geliyor; bu iyi. 1340'ın kendisi bir not değil, gelecek haftaki 1340'la karşılaştırılacak sayı. Rapor önizlemesindeki ad aracın örneği ("Ali"); Mert diye okuyun.

3

Babası saatteki puan yükselsin diye Mert'i pazartesi, çarşamba ve cuma da 60 dk koşturursa (zorluk 6): yük 2420 birime çıkar (%81 artış), dinlenme 1 güne iner, monotonluk 2,06: araç "monotonluk yüksek" der. Saatin puanı artar; Mert'in riski de.

4

Akılda kalsın: "Veliye sıralama değil, çocuğun kendi haftası gider. Bu hafta geçen haftadan çok farklıysa konuşuruz."

Genç Sporcu Haftalık Yük GünlüğüPerformans Merkezi'nde aç ↗
Sınıfta · 12 dakika, ikişerli

Kulübün Veri Kuralları

Kalp hızı bandı dağıtan bir kulüp için beş maddelik veri politikası yazın.

3 dk

Amaç
Hangi veri, ne için?

3 dk

Onam
Veli ve çocuk nasıl bilgilendirilir?

3 dk

Erişim
Kim görür, veliye ne gösterilir?

3 dk

Saklama
Ne kadar süre, ne zaman silinir?
→
Kendi dosyanız: bir hafta kendi seans RPE'nizi Performans Merkezi'ndeki Genç Sporcu Haftalık Yük Günlüğü'ne girin; sınıfta bir testi iki gün arayla tekrarlayıp ICC hesaplayın.
Mit mi, Gerçek mi?

Kulağınıza Gelecek Dört Cümle

Her birine bu haftanın kavramlarıyla cevap verin; sonra açıklamayı okuyun.
Mit

"Çocuğun dayanıklılığı ancak uzun koşuyla gelişir."

Oyun ve aralıklı çalışma da geliştirir; çocuğun doğal örüntüsüne daha uygun.

Mit

"Ne kadar çok veri, o kadar iyi."

Amacı olmayan veri hem yük hem risk; gerekeni toplayın ve koruyun.

Kısmen

"Akut:kronik yük oranı sakatlığı öngörür."

Yük izlemek değerli; oranın öngörü gücü ve hesabı tartışmalı (Impellizzeri, 2020).

Mit

"Çocuklar zorluğu doğru söyleyemez."

Uygun, resimli ölçeklerle çocuklar algılanan zorluğu güvenilir biçimde bildirebilir.

Haftanın özeti

Bu Haftadan Dört Fikir

Gelecek haftaya taşıyacağınız cümleler.

1

Çocuk patlamalarla koşar

2

Arttı, gelişti demek değil

3

Süre × zorluk = yük

4

Veri çocuğundur, sıralama yok
Seans RPE: algılanan zorluk × süre. ICC: testin tekrarda benzer sonuç verme derecesi. En küçük gerçek değişim: ölçüm hatasından büyük olduğuna güvenilen fark. Özel nitelikli veri: sağlık gibi daha sıkı korunan veri.
Haftanın özeti

Bu Haftadan Dört Fikir (devam)

Yeni kısımlardan taşıyacağınız cümleler.

5

Şiddet yoksa kazanç küçük

6

Norm yaşıtı, ölçüt sağlığı söyler

7

Gerçek mi, önemli mi: iki soru

8

Ani artış uyarır, kademeli artış korur
Zirve VO₂: en yüksek oksijen kullanımı. Persentil: yaşıtlar arasındaki sıra. Tipik hata: tekrarlı ölçümlerdeki oynama. SWC: önemli sayılan en küçük fark. Ani yük artışı: önceki haftalara göre belirgin sıçrama.
Çıkış kartı · 2 soru

Derslikten Çıkmadan

1. Seans yükü nasıl hesaplanır?

DOĞRU: B

Örneğin 60 dk × 5 = 300 birim.

2. Sıçrama 3 cm arttı, hata payı 4,4 cm.

DOĞRU: C

Fark en küçük gerçek değişimden küçük; gelişim olabilir ama emin olamayız.

Hafta 10 · Evde

Kendi Sayılarınızla Deneyin, Sonra Kendinizi Sınayın

Performans Merkezi'nde bu haftanın araçları
Hesaplayıcı

Haftalık Yük Günlüğü

Süre × zorluk: haftalık yük, monotonluk ve veliye giden kart.

Aç → Hesaplayıcı

Test Güvenirliği

ICC ve en küçük gerçek değişim: Arda'nın 3 cm'si gerçek mi?

Aç → Hesaplayıcı

Seans RPE

Tek seansın yükü: zorluk × süre.

Aç → Test

20 m Mekik Koşusu

Projedeki bataryanın dayanıklılık testi.

Aç →
Soru setleri ve ayrıntılı sunum
Temel

Kolaylaştırılmış Sorular

Dersin temel kavramları üzerine çözümlü sorular.

Aç → Zorlayıcı

Haftanın 10 Sorusu

Aynı konunun ileri düzey soru seti; anında geri bildirim.

Başla → Derinleşmek isteyene

Dayanıklılık, Yük ve Veri Çağında Çocuk

Aynı haftanın ayrıntılı sunumu: daha çok kanıt, hesap ve vaka.

Aç →
Kaynaklar

Bu Haftanın Kaynakları

  1. Bailey RC, Olson J, Pepper SL, et al. The level and tempo of children's physical activities: an observational study. Med Sci Sports Exerc. 1995;27(7):1033–1041.
  2. Costigan SA, Eather N, Plotnikoff RC, et al. High-intensity interval training for improving health-related fitness in adolescents: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2015;49(19):1253–1261.
  3. Eddolls WTB, McNarry MA, Stratton G, Winn CON, Mackintosh KA. High-intensity interval training interventions in children and adolescents: a systematic review. Sports Med. 2017;47(11):2363–2374.
  4. Robertson RJ, Goss FL, Boer NF, et al. Children's OMNI scale of perceived exertion: mixed gender and race validation. Med Sci Sports Exerc. 2000;32(2):452–458.
  5. Impellizzeri FM, Tenan MS, Kempton T, Novak A, Coutts AJ. Acute:chronic workload ratio: conceptual issues and fundamental pitfalls. Int J Sports Physiol Perform. 2020;15(6):907–913.
  6. Ruiz JR, Castro-Piñero J, España-Romero V, et al. Field-based fitness assessment in young people: the ALPHA health-related fitness test battery for children and adolescents. Br J Sports Med. 2011;45(6):518–524.
  7. Castro-Piñero J, Artero EG, España-Romero V, et al. Criterion-related validity of field-based fitness tests in youth: a systematic review. Br J Sports Med. 2010;44(13):934–943.
  8. Weir JP. Quantifying test-retest reliability using the intraclass correlation coefficient and the SEM. J Strength Cond Res. 2005;19(1):231–240.
  9. Koo TK, Li MY. A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. J Chiropr Med. 2016;15(2):155–163.
  10. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Resmî Gazete. 07.04.2016; Sayı 29677.
  11. Liang W, Dai J, Liu C, Yan X, et al. The effect of sprint interval training on key cardiometabolic risk factors in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Front Physiol. 2025;16:1694357.
  12. Baquet G, van Praagh E, Berthoin S. Endurance training and aerobic fitness in young people. Sports Med. 2003;33(15):1127–1143.
  13. Baquet G, Gamelin FX, Mucci P, Thévenet D, Van Praagh E, Berthoin S. Continuous vs. interval aerobic training in 8- to 11-year-old children. J Strength Cond Res. 2010;24(5):1381–1388.
  14. Léger LA, Mercier D, Gadoury C, Lambert J. The multistage 20 metre shuttle run test for aerobic fitness. J Sports Sci. 1988;6(2):93–101.
  15. Tomkinson GR, Lang JJ, Tremblay MS, et al. International normative 20 m shuttle run values from 1 142 026 children and youth representing 50 countries. Br J Sports Med. 2017;51(21):1545–1554.
  16. Tomkinson GR, Olds TS. Secular changes in pediatric aerobic fitness test performance: the global picture. Med Sport Sci. 2007;50:46–66.
  17. Hopkins WG. Measures of reliability in sports medicine and science. Sports Med. 2000;30(1):1–15.
  18. Bowen L, Gross AS, Gimpel M, Li FX. Accumulated workloads and the acute:chronic workload ratio relate to injury risk in elite youth football players. Br J Sports Med. 2017;51(5):452–459.
Prof. Dr. İzzet İNCE · AYBÜ Spor Bilimleri Fakültesi · Hafta 10 — Yük, Veri ve Çocuk
1 / 26