Belirti sporcunun anlattığıdır: isteksizlik, kötü uyku. Bulgu ölçülen veridir: eşik temposunun düşmesi, 2 kg kilo kaybı. İkisi birlikte okunur.
Tek bir ölçümle tanınmayan, birkaç belirtinin bir arada görüldüğü tablodur. Aşırı antrenman sendromu (AAS / OTS) böyle bir tablodur.
Kesin bir test yoksa diğer nedenler teker teker elenir; geriye kalan tanı konur. Ayşe'de anemi, enfeksiyon ve tiroid sorunu çıkmazsa ve düşüş aylarca sürerse AAS akla gelir.
Planlı yükten sonra performans düşer, dinlenince eski düzeyin üstüne çıkar. Örnek: 100 → 92 (yorgun) → 104 (toparlanmış). İşlevsel aşırı yüklenme (İAY / FOR) bu kazançla sonuçlanır.
| Destedeki ad = başka kaynaklardaki eşi | Kısaltma | Ne demek? |
|---|---|---|
| İşlevsel aşırı yüklenme = fonksiyonel aşırı zorlanma | İAY / FOR | Planlı ağır bloktan sonra kısa süreli düşüş; dinlenince kazanç gelir. |
| İşlevsel olmayan aşırı yüklenme = fonksiyonel olmayan aşırı zorlanma | İOAY / NFOR | Haftalar–aylar süren düşüş; dinlenince yalnız eski düzeye dönülür. |
| Aşırı antrenman sendromu = sürantrenman sendromu (gündelik dildeki eşi) | AAS / OTS | Aylar süren düşüş ve çok sistemli belirtiler; dışlama tanısı. |
| Aşırı yükleme (overload) | — | Bir hastalık adı değil, antrenman ilkesidir: vücuda alışkın olduğundan biraz fazla yük vermek. Meeusen ve ark. (2013): gereklidir, ama yetersiz toparlanmayla birleşmemelidir. |
| Sporda göreli enerji yetersizliği | SGEY / RED-S / REDs | IOC 2014 bildirisi kısaltmayı RED-S diye yazdı (Mountjoy ve ark., 2014); 2023 bildirisi REDs biçimini kullanır. Kaynakçadaki RED-S de aynı sendromdur. |
| Enerji kullanılabilirliği = enerji bulunurluğu = enerji mevcudiyeti | EA | (Alım − antrenman harcaması) ÷ yağsız kütle. |
Düşen tempo ve isteksizlik.
Haftalardır süren düşüş, dinlenmeye yanıtsızlık, enerji yetersizliği ve adet düzensizliği.
Bu tablo aşırı yüklenme mi, enerji yetersizliği mi, yoksa bir hastalık mı? Nasıl ayırırız?
Soruya ait çalışmalar önceden yazılmış ölçütlerle taranır ve seçilir. Bu derlemede 11 çalışma ve 461 sporcu var; çalışma başına ortalama yaklaşık 42 sporcu düşer.
Biri ruh hâlini bir anketle, biri tükenmişliği başka bir ölçekle ölçtüğünde sonuçlar aynı cetvelde toplanamaz. Heterojenlik yüksekse tek bir ortalama sayı vermek zorlaşır.
Basketbolcu Kerem, rakibin pas aldatmasına kanmadan hareketini durdurabiliyorsa ketleme becerisi iyidir. Testlerde "kırmızı ışıkta tuşa basma" gibi görevlerle ölçülür.
Anketlerle ölçülen duygusal durum göstergeleridir. Aşırı yüklenmede bu puanların kötüleşmesi erken uyarı işareti olarak okunur.
7'si AAS, 3'ü İOAY, 2'si ikisini birlikte inceledi. Not: 7 + 3 + 2 = 12 eder; özet bu farkı açıklamaz.
Her çalışmada en az bir psikolojik sonuç bozuldu; heterojenlik yüksek.
Ketleyici kontroldeki bozulma AAS'de görülüyor; İOAY'de belirgin değil.
Sporcular için toparlanma–stres anketi; 76 maddelik sürümü var (RESTQ-Sport-76). Uyku, sosyal stres, bedensel toparlanma gibi alanları ayrı ayrı gösterir. Uzun olduğu için her gün doldurulmaz.
Akut Toparlanma ve Stres Ölçeği (ARSS) 32 madde, 8 alt ölçektir. Kısa Toparlanma ve Stres Ölçeği (SRSS) bu 8 alt ölçeğin her birini tek maddeyle sorar: 8 soru. Kısa olduğu için sık doldurulabilir.
Kölling ve ark. (2020) üç İngilizce konuşulan bölgede 996 sporcuda maddelerin tutarlı olduğunu (iç tutarlılık α > 0,70) gösterdi. Brauers ve ark. (2024) 385 Hollandalı ve Flaman sporcuda α'yı 0,75–0,87 buldu.
İç tutarlılık (Cronbach α), aynı alt ölçekteki maddelerin birbirine benzer yanıt alıp almadığını gösterir; 0,70 üstü yaygın kabul sınırıdır. Perkins ve ark. (2022) 12 üniversiteli halterci izledi: bazı SRSS stres maddelerindeki artış, sıçrama yüksekliği ve gücündeki artışla birlikte görüldü, yani beklenenin tersi. Sporcunun "stresliyim" demesi her zaman o gün daha kötü sıçrayacağı anlamına gelmez; anket, performans testiyle birlikte okunur.
Şiddet ve sıklık korunur; hacim %41–60 azaltılır.
Antrenman dışı stres de aynı fizyolojik sistemlere yük bindirir.
SWC en küçük anlamlı değişimdir (pratikte önemli olan fark); MDC ölçüm hatasının ötesinde saptanabilen en küçük değişim.
İşlevsel aşırı yüklenme: planlı yükleme sonrası günler–2 hafta süren düşüş; ardından performans artar.
İşlevsel olmayan aşırı yüklenme: haftalar–aylar süren düşüş; toparlanma sonrası kazanç yok, psikolojik belirtiler var.
Aşırı antrenman sendromu: aylar süren düşüş ve çok sistemli belirtiler; dışlama tanısıdır.
Sporda göreli enerji yetersizliği: düşük enerji kullanılabilirliğinin sağlık ve performans sonuçları (IOC, 2023).
Akut yorgunluktan AAS'ye (aşırı antrenman sendromu / OTS).
| Ölçüt | İAY / FOR | İOAY / NFOR | AAS / OTS |
|---|---|---|---|
| Performans düşüşü | Günler–2 hafta | Haftalar–aylar | Aylar |
| Toparlanma sonrası | Süperkompanzasyon | Kazanç yok (sıfır) | Kalıcı düşüş |
| Psikolojik belirti | Yok ya da hafif | Var | Belirgin; çok sistemli |
| Tanı için gerekli | Planlı yükleme sonrası izleme | Diğer nedenlerin düşünülmesi | Hastalık, sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs) ve diğer nedenlerin dışlanması |
İOAY ile AAS'yi o anda ayırmak zordur; tablo çoğu zaman toparlanmanın ne kadar sürdüğü görüldükten sonra adlandırılır. Bu yüzden erken sinyalleri izlemek önlemenin tek yoludur. Meeusen ve ark. (2013) özetine göre AAS belirtilerinin İOAY'dekilerden ağır olduğu genel kanıdır, ama bunu doğrulayan ya da çürüten bilimsel kanıt yoktur; tablodaki "Belirgin" hücresi tek başına ayırıcı ölçüt değildir.
Haftalar süren düşüş, toparlanma sonrası kazanç yok, psikolojik belirti var: İşlevsel olmayan aşırı yüklenme (İOAY / NFOR). Aşırı antrenman sendromu (AAS / OTS) için aylar süren düşüş ve dışlama gerekir.
| Zaman | Ali · yüzücü | Veli · koşucu | Fatma · kürekçi |
|---|---|---|---|
| 3. hafta · blok sonu | 94 (%6 düşük) | 93 (%7 düşük) | 92 (%8 düşük) |
| 5. hafta · 2 hafta hafif sonrası | 104: başlangıcı %4 aştı | 95: hâlâ düşük | 90: daha da düştü |
| 8. hafta · 2. ay | Yeni bloğa geçti | 100: eski düzey, kazanç yok | 91: düşük, uyku ve ruh hâli bozuk |
| 16. hafta · 4. ay | — | 100 | 94: dört ay sonra hâlâ %6 düşük |
| Konan ad | İAY / FOR | İOAY / NFOR | AAS / OTS, ancak hekim anemi, enfeksiyon, tiroid ve enerji yetersizliğini dışladıktan sonra |
3. haftada üç sporcunun puanı birbirine çok yakındır (94, 93, 92); o gün bakan biri üçünü ayıramaz. Ali 5. haftada ayrışır. Veli ile Fatma'nın farkı ancak 2. ayda, adı ise 4. ayda kesinleşir: tanı geriye dönüktür. Elif ilk görüşmede (Bu Haftanın Dünyası) 3 haftalık düşüş ve 1 hafta hafif çalışmaya rağmen düzelmeme anlatıyordu; bu tabloda Veli ile Fatma'nın henüz ayrılamadığı noktadaydı.
Akut yorgunluk bir iki günde geçer. İAY günler–2 hafta, İOAY haftalar–aylar, AAS aylar sürer.
İAY sonrası süperkompanzasyon olur; İOAY sonrası kazanç yoktur; AAS'de kalıcı düşüş vardır. Psikolojik belirtiler İOAY'den başlar.
İOAY ile AAS o anda ayrılamaz; toparlanmanın ne kadar sürdüğü görülünce adlanır. Bu yüzden iyi oluş, ruh hâli ve performans baştan izlenir.
İAY / FOR: planlı yükten sonra günler–2 haftada geçen düşüş. İOAY / NFOR: haftalar–aylar süren, toparlanınca kazanç getirmeyen düşüş. AAS / OTS: aylar süren, çok sistemli belirtili aşırı antrenman sendromu. Uzlaşı bildirisi (consensus statement): uzman kuruluşların ortak yazdığı öneri metni. Akut yorgunluk: bir iki günde geçen yorgunluk.
Foster (1998) ve yükün dağılımı.
KB, "keyfi birim" demektir. Gün yükü (seans algılanan zorluk, sAZ / sRPE) = AZ puanı (0–10) × dakika: Ali 7 puan verip 60 dakika çalıştıysa 7 × 60 = 420 KB. Hafta boyunca günlük KB'ler yazılır.
Dört günlük bir mini hafta: Ali 300, 500, 500, 700 KB. Toplam 2.000, ortalama 2.000 ÷ 4 = 500 KB. Veli 400, 500, 500, 600 KB; ortalaması o da 500.
Tarif: 1) her günü ortalamadan çıkar, 2) farkların karesini al, 3) karelerin ortalamasını al, 4) karekök. Ali: −200, 0, 0, +200 → kareler 40.000, 0, 0, 40.000 → ortalama 20.000 → SS ≈ 141. Veli için SS ≈ 71. Monotonide Foster geleneği SS'yi gün sayısına (÷ n) böler; Hafta 2'deki n − 1 formülü biraz daha büyük SS verir.
Ali: 500 ÷ 141 ≈ 3,54. Veli: 500 ÷ 71 ≈ 7,07. Veli'nin günleri birbirine çok benzediği için monotonisi yüksektir. Gerilim = haftalık yük × monotoni.
| Hafta | Günlük yükler (KB / AU) | Ortalama · SS | Monotoni | Gerilim |
|---|---|---|---|---|
| A · Dalgalı | 600 · 200 · 700 · 0 · 500 · 300 · 500 | 400 · 227 | 1,76 | 4.939 |
| B · Tekdüze | 500 · 400 · 450 · 0 · 500 · 450 · 500 | 400 · 167 | 2,40 | 6.710 |
Toplam yük aynı olduğu hâlde B haftasında gerilim %36 daha yüksek: zor ve kolay günlerin ayrışmaması toparlanma fırsatını azaltır. Monotoni 2'nin üzerinde yaygın bir uyarı eşiğidir; eşik mutlak değil, sporcunun kendi geçmişiyle karşılaştırılır. (SS popülasyon formülüyle, sınıfta kullanılan araçla aynı.)
| Hafta | Günlük yükler (KB / AU) | SS | Monotoni | Gerilim |
|---|---|---|---|---|
| B · Tekdüze (önceki tablo) | 500 · 400 · 450 · 0 · 500 · 450 · 500 | 167 | 2,40 | 6.710 |
| B2 · Boş gün yerine 100 KB hafif seans (toplam 2.800 kalsın diye 5. gün 500 yerine 400) | 500 · 400 · 450 · 100 · 400 · 450 · 500 | 128 | 3,12 | 8.738 |
| C · Boş gün yok | 450 · 400 · 400 · 350 · 400 · 400 · 400 | 27 | 14,97 | 41.907 |
| D · Her gün 400 | 400 · 400 · 400 · 400 · 400 · 400 · 400 | 0 | Hesaplanamaz (0'a bölme) | Hesaplanamaz |
B2'de boş gün yerine 100 KB'lik hafif bir toparlanma yüzmesi (zorluk 2 × 50 dakika) konunca monotoni 2,40'tan 3,12'ye çıkar; sayı "risk arttı" der, ama sporcunun haftası pek değişmemiştir. Foster (1998) 25 sporcuda hastalıkları sporcunun kendine özgü eşiklerini aştığı dönemlerle, en çok da gerilimle ilişkilendirdi. Afonso ve ark. (2021) futbolda Foster monotonisinin takım ortalamasının yeni bir monotoni dizinine benzediğini, ama tek tek oyuncularda çok farklı sonuç verdiğini gösterdi. Kural: aynı formülü (÷ 7 ya da ÷ 6) hep aynı sporcuda kullan, sayıyı yalnız onun önceki haftalarıyla kıyasla. ÷ 6 ile A haftası 1,63, B haftası 2,22 çıkar.
Zor ve kolay günleri ayırın; monotoniyi düşük tutun; her 3–4 haftada bir toparlanma haftası.
Aynı programda en kötü yanıt veren sporcuyu belirleyin; yükü ona göre ayarlayın.
Sınav, yolculuk, hastalık dönemlerinde yükü önceden azaltın.
İyi oluş, ruh hâli, seans algılanan zorluk (sAZ / sRPE) ve performans testini düzenli izleyin; eğilim bozulunca konuşun.
A haftası dalgalı, B haftası tekdüze; ikisi de 2.800 keyfi birim (KB / AU). A haftasında monotoni 1,76 ve gerilim 4.939, B haftasında monotoni 2,40 ve gerilim 6.710.
Monotoni günlük ortalamanın standart sapmaya bölünmesidir. Gerilim, haftalık yükün monotoniyle çarpımıdır.
Zor ve kolay günleri ayır, her 3–4 haftada toparlanma haftası koy, sınav ve yolculuk dönemlerinde yükü önceden azalt. Monotoni için 2 değeri kaba bir uyarı eşiğidir; sporcunun kendi geçmişiyle kıyaslanır.
Monotoni: günlerin birbirine benzerliği. Gerilim: yük ile monotoninin birleşik ölçüsü. SS (standart sapma): günlerin ortalamadan ortalama uzaklığı. KB / AU: keyfi birim, yük puanı. Puan × dakika, kcal ya da metre gibi fiziksel bir birim değildir; ölçeği yöntemi kuran kişi seçtiği için "keyfi" denir. Eşik: uyarı verilen sınır değer.
Dışlama, sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs), nabız paradoksu.
Alım, yiyecek ve içecekten gelen kcal'dir. Egzersiz harcaması, yalnızca antrenman sırasında yakılan kcal'dir; günlük yaşamın yakımı bunun dışındadır.
Kas, kemik, organ ve sudan oluşur. Örnek: Ayşe 55 kg ve 15 kg yağı var; yağsız kütlesi 40 kg.
Ayşe günde 2.000 kcal alıyor, antrenmanda 900 kcal yakıyor: (2.000 − 900) ÷ 40 = 27,5 kcal/kg yağsız kütle/gün. Bu değer, derste kullanılan 30 eşiğinin altında (örnek sayılar).
Enerji azalınca kadında adet kesilebilir (östrojen düşer), erkekte testosteron düşer. Hormon düşüklüğü kemiği de zayıflatır; kemik stres kırığı bu yüzden görülür.
| Olası neden | İpucu | Olası tetkik (hekim kararı) |
|---|---|---|
| Demir eksikliği / anemi | Solukluk, eforla nefes darlığı; dayanıklılık ve kadın sporcularda sık | Kan sayımı, ferritin, transferrin doygunluğu |
| Enfeksiyon (ör. mononükleoz) | Ateş, lenf bezi, uzun süren boğaz ağrısı | Kan sayımı, CRP, seroloji |
| Sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs) / düşük enerji | Kilo kaybı, adet düzensizliği, kemik stres kırığı | Enerji alımı değerlendirmesi, hormonlar, kemik yoğunluğu |
| Endokrin (ör. tiroid) | Kilo, ısı toleransı, çarpıntı değişikliği | TSH, T3/T4 |
| Ruh sağlığı | Belirgin depresif belirti, anksiyete, yeme davranışı | Ruh sağlığı profesyoneline yönlendirme |
Göğüs ağrısı, çarpıntı ya da bayılma varsa antrenman durdurulur ve aynı gün hekim değerlendirmesi yapılır. İzleme sistemi tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.
Enerji alımı − egzersiz enerji harcaması, yağsız kütle başına (Önce Temel'deki tarifle aynı kavram, EA). Klinik düzeyde düşük kabul edilen sınır: < 30 kcal/kg yağsız kütle/gün. Bu, araştırmalarda sık kullanılan sınırdır; tek başına tanı ölçütü değildir (IOC 2023; Hafta 13).
Adet kesilmesi (≥ 3 ay), erkekte düşük testosteron, düşük kemik yoğunluğu, tekrarlayan kemik stres sakatlığı.
Antrenmana yanıtta azalma, kuvvet ve dayanıklılık düşüşü, sakatlık, motivasyon kaybı.
Hekim, spor diyetisyeni ve gerekirse ruh sağlığı profesyoneli; antrenman planı ekiple birlikte.
McHaffie ve ark. (2025) 45 genç kadın futbolcuda fotoğrafla yemek kaydını, işaretli su yöntemiyle (içilen işaretli suyun atılma hızından harcamayı bulur) karşılaştırdı. Kayıt alımı günde ortalama 499 kcal düşük gösterdi (2.047'ye karşı 2.545 kcal).
Kayda göre enerji kullanılabilirliği ortalaması 37, işaretli su yöntemine göre 48 kcal/kg yağsız kütle/gün çıktı. 30'un altında kalan sporcu oranı kayıtla %15, işaretli su yöntemiyle %5 bulundu.
Elif'in gerçek alımı 2.000 değil 2.300 kcal ise: (2.300 − 900) ÷ 44 = 31,8 kcal/kg yağsız kütle/gün. Sayı eşiğin üstüne çıkar; ama kilo kaybı ve adet gecikmesi yerinde durur.
Heikura ve ark. (2022) saha hesabının hataya açık olduğunu yazar, kan belirteçlerini önerir. IOC 2023 bildirisi düşük enerjiyi "sorunlu" ve "uyum sağlanabilir" diye ayırır (Mountjoy ve ark., 2023). Elif'te karar 25,0'a değil, sayı + kilo kaybı + adet gecikmesi üçlüsüne dayanır.
Heikura ve ark. (2024): 213 elit sporcu (143 kadın, 70 erkek); yarıdan fazlasında SGEY bulgusu yok.
Hafif düzey: yaklaşık üç sporcudan biri. Çalışmada sarı, turuncu ve kırmızı ışıklılar SGEY'li sayıldı.
Sarıdan bir basamak ağır. Sonraki 6–24 ayda kemik stres sakatlığı bildirme olasılığı yeşilden belirgin yüksekti.
En ağır sınıf. SGEY'li üç renkte adet kesilmesi ve kemik stres sakatlığı daha sık; T3, testosteron, kemik yoğunluğu daha düşüktü.
Turuncu ile yeşil arasındaki olasılık oranı 7,71: turuncudaki sporcunun "sakatlandı / sakatlanmadı" oranı yeşildekinin yaklaşık 7,7 katı. Güven aralığı (Hafta 2) 1,26–39,83: gerçek kat 1,3 de olabilir 40 da; yön açık, büyüklük belirsiz. CAT2'yi hekim ve sağlık ekibi uygular; antrenör Elif'teki gibi belirtileri fark edip yönlendirir.
Stellingwerff ve ark. (2021), aşırı yüklenme dönemlerinde enerji alımını da ölçen 21 çalışmayı inceledi. 18'inde (%86) enerji kullanılabilirliği ya da karbonhidrat kullanılabilirliği düşmüştü ya da gruplar arasında farklıydı. Belirtiler 57 AAS ve 88 SGEY / kadın sporcu üçlüsü (düşük enerji, adet bozukluğu, kemik kaybı) çalışmasında büyük ölçüde örtüşüyordu.
EROS-DISRUPTORS çalışması (Cadegiani ve Kater, 2019) 14 AAS'li ve 25 sağlıklı sporcuyu karşılaştırdı. İki grubun antrenman örüntüsü benzerdi; günlük karbonhidrat, protein ve toplam kalori alımı AAS'yi bağımsız olarak öngördü. Aynı yılki EROS özet makalesinde yazarlar tabloyu "paradoksal kondisyon kaybı sendromu" diye adlandırmayı önerdi.
EROS-DIAGNOSIS (Cadegiani ve ark., 2020) hormon ve klinik ölçütlerle %100 doğru, karışan hastalıkları dışlamaya gerek bırakmayan bir tanı aracı bildirdi. Ölçütler aynı küçük grupta, sonuçları çakışmayacak biçimde seçildi; başka sporcularda doğrulanmadan Meeusen ve ark. (2013) dışlama ilkesinin yerine konmaz.
Varsayılan: 2 hafta–2 ay, dinlenmeyle kısmen düzelme, kademeli yük, ruh hâli ve uyku → en güçlü örüntü İOAY / NFOR.
Elif'i girin: 2 aydan uzun, düzelmiyor, kilo kaybı, adet düzensizliği → sıralama nasıl değişti? (İlk görüşmede 3 haftalık olan düşüş, antrenör yükü yeniden artırdığı için 2 ayı geçti.)
"Göğüs ağrısı, çarpıntı" işaretleyin: araç ne öneriyor?
Tablonun olasılık değil gerekçe gösterdiğini tartışın: hangi bulgu kararı en çok değiştiriyor?
Alarm ve hareket hâlinde devreye girer: nabız yükselir, kan basıncı artar. Zor antrenman sırasında baskındır.
Dinlenme ve toparlanma sırasında baskındır: nabız düşer, kalp sakinleşir. Uyku bu sistemin çalıştığı dönemdir.
Fren güçlü olduğunda dinlenik nabız düşer (ör. 52), KAD yükselir. Normalde bu "iyi toparlanma" anlamına gelir; aşırı yüklenmede frenin aşırı devreye girmesi de aynı sonucu verebilir.
Kortizol stres hormonunun, kreatin kinaz ise kas hasarının göstergesidir; ikisi de biyobelirteçtir. Tek başına tanı koydurmaz, eğilim olarak izlenir.
KAD yükseldi, nabız düştü → "sporcu toparlandı, yükle".
Performans ve iyi oluş düşüyorsa aynı otonom değişim parasempatik aşırı etkinliği gösterebilir.
Otonom veri + performans testi + ruh hâli + seans algılanan zorluk (sAZ / sRPE) birlikte okunur (Hafta 7).
Bir Amerikan futbolu takımında sezon ortasında karşı hareket sıçraması (KHS / CMJ) düşüşü, biyobelirteç değişimleriyle çakıştı; ilk 11 ile yedeklerde fizyolojik örüntüler farklıydı. Aynı takımda bile aşırı yüklenmenin imzası role göre değişebilir.
Uzun süren düşüş ve sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs) göstergeleri tıbbi değerlendirme gerektirir. AAS dışlama tanısıdır; tek bir gösterge karar vermeye yetmez.
Anemi, enfeksiyon, sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs), tiroid ve ruh sağlığı sorunları önce düşünülür. Göğüs ağrısı, çarpıntı ve bayılmada antrenman durur, aynı gün hekime gidilir.
Enerji kullanılabilirliği < 30 kcal/kg yağsız kütle/gün ise risk yüksektir. Adet kesilmesi, düşük testosteron, kemik stres kırığı yönlendirme gerektirir: hekim, diyetisyen, gerekirse ruh sağlığı uzmanı.
Nabız düşük ve kalp atım değişkenliği (KAD / HRV) yüksek diye yüklenmek yanlış olabilir. Performans, ruh hâli, seans algılanan zorluk (sAZ / sRPE) ve otonom veri birlikte okunur.
Ayırıcı tanı: benzer belirtili hastalıkları birbirinden ayırma. Ferritin: vücudun depolanmış demirini gösteren kan değeri. Transferrin doygunluğu: demir taşıyıcı proteinin doluluk oranı. CRP: iltihapta yükselen kan proteini. TSH: tiroid uyarıcı hormon. Mononükleoz: ateş ve lenf bezi şişmesiyle seyreden virüs enfeksiyonu. Seroloji: kandaki antikor testi. CAT2: SGEY klinik değerlendirme aracı (sürüm 2). Kırmızı bayrak: acil durdurma gerektiren uyarı işareti.
Mitler, eşli çalışma, görev ve tartışma.
Tanı süre, dinlenmeye yanıt ve dışlamayla konur; tek bir belirteç yoktur (Meeusen ve ark., 2013).
İşlevsel olmayan aşırı yüklenme (İOAY / NFOR) ve SGEY'de (sporda göreli enerji yetersizliği / REDs) ek yük tabloyu derinleştirir; önce neden bulunur.
Foster yüksek gerilimle hastalık arasında ilişki buldu; eşik kaba bir uyarıdır, kesin sınır değildir.
Valdesalici ve ark. (2026): İOAY ve AAS'de (aşırı antrenman sendromu / OTS) ruh hâli, stres ve tükenmişlik tutarlı biçimde bozuldu.
Haftalık seans algılanan zorluk (sAZ / sRPE), monotoni ve gerilimi nasıl izleyeceksiniz?
Hangi iyi oluş ve performans göstergeleri eğilimini izleyeceksiniz?
Sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs) ve hastalık için hangi soruları, ne sıklıkla soracaksınız?
Hangi durumda antrenöre, hangi durumda hekime gideceksiniz?
İşlevsel aşırı yüklenme (İAY / FOR), işlevsel olmayan aşırı yüklenme (İOAY / NFOR), aşırı antrenman sendromu (AAS / OTS), sporda göreli enerji yetersizliği (SGEY / REDs) ve dışlama.
Aç → HesaplayıcıFoster (1998) hesabı.
Aç → HesaplayıcıElif'in hesabındaki enerji kullanılabilirliğini (EA) ve SGEY risk işaretlerini kendi sayılarınızla hesaplayın.
Aç → HesaplayıcıUyku, yorgunluk, ağrı, stres, ruh hâli.
Aç →| Ölçüt | 1 · Gelişiyor | 2 · Yetkin |
|---|---|---|
| Yük hesabı | Seans algılanan zorluk (sAZ / sRPE) hesaplanmış. | Monotoni ve gerilim doğru; iki hafta karşılaştırılmış. |
| Yanıt | İyi oluş verilmiş. | Yük ile iyi oluş eğilimi birlikte yorumlanmış. |
| Ayırıcı değerlendirme | Bir tablo adı verilmiş. | Süre, toparlanma ve dışlama ölçütleriyle gerekçelendirilmiş. |
| Önleme | Genel öneri. | Dalgalı, bireysel ve toplam stresi hesaba katan somut plan. |
Arkadaşınızın görevine bir güçlü yön ve bir somut geliştirme önerisi yazın. Puan, önerinin gerekçesini göstermek içindir.
Düşüşün süresi ve dinlenmeye yanıt neyi düşündürüyor?
Kilo kaybı ve adet gecikmesi kararı nasıl değiştirir?
Veriyi antrenöre suçlamadan nasıl sunarsınız?
"Güçlü sporcular zor dönemleri çalışarak aşar."
Süre, dışlama ve enerji yetersizliğine dayanan iki cümle.
1. İşlevsel aşırı yüklenme (İAY / FOR) ile İOAY'yi (işlevsel olmayan aşırı yüklenme / NFOR) ayıran temel ölçüt nedir?
İAY günler–2 haftada toparlanıp kazanç sağlar; İOAY haftalar–aylar sürer.
2. Valdesalici ve ark. (2026): bilişsel ketleme bozulması hangi tabloda görüldü?
İOAY'de belirgin bilişsel bozulma yoktu.
Anında geri bildirim ve açıklamalı soru seti.
Başla → Ek okumaSeans algılanan zorluk (sAZ / sRPE) ve monotoni hesabı, işlevsel aşırı yüklenme (İAY / FOR)–işlevsel olmayan aşırı yüklenme (İOAY / NFOR)–aşırı antrenman sendromu (AAS / OTS), Foster modeli, yönetim ve önleme.
Aç → DenemeDers geneli deneme soruları.
Aç →